8.31.2008

a little girl dreams of taking the veil

















gihadla sa wa-hiilhing mga binuhat
sa umaabot nga kinabuhi
nahiugbok siya sa tuktok sa isla
nga iyang gipuy-an
way timik sama sa iring
nga gilamat sa tumang kamabalhinon
sa mga panganod
unsa kahay unod sa panumdoman
nga nakapakuray sa nagsubang mong kasingkasing
sa imong pag-aninaw
sa nagpangidlap nga dagat
inday tiguwang
mahimo bang moambit kog duha ka lusok
sa imong kahilom


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Dubai, United Arab Emirates

balak

















Ang balak kinahanglang yano ug tanos
Sama sa kandila
Nga naghatag og usa ka kasiga.

Ang balak kinahanglang gahi ug hawot
Apan tam-is
Sama sa giusap nga tiratira.


-- URIAS A. ALMAGRO, M.D.
New Berlin, Wisconsin, USA

apas-sumpay sa hunghong nga sugilanon alang sa malinawong managhigugmaay ni gustav klimt

















Diha’y nagbangga sa unahan. Natanggong ang mga sakyanan lakip ang panon sa mga nagbangotan. Nakahigayon og panaghoy ang drayber sa purlon.

Kapin sa usa ka oras na ang nilabay, ug nanghuy-ab ang naghigda sulod sa lungon. Naminhod iyang kamot og hupot sa rosaryohan. Nibangon siya. Nisutoy laktod ngadto sa sunod niyang kinabuhi. Nagpanilap siya sa kahinam, ug ukal kaayo iyang gininhawa. Sa iyang kadanghag, nasabod niya ang duha ka iro nga wala pa mag-ukang sa ilang habal. Nahapla siya, iyang ngabil nabagnos sa yuta.

Ayaw kahadlok, piyong. Tagamtama ang tinuod ug wa'y kamatayong halok.



-- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA

tambal
















Inusnos ang duga
sa panahon sa samad
aron hingpit na kining
maayo. Hinul-hinola ang
bunol sa kaguol hangtod
magkaanap na kinig kahanaw—
sama nga magkaanap ug
kahilis ang imong ngan
dinhi sa handurawan.
Sakto gyod diay si Mama—
ang tambal mao ra gyod diay
ang gaway sa orasan.


-- JONA B. BERING
Tuburan, Cebu, Philippines

8.30.2008

lux et tenebrae

















Ang akong pagdawat nga ikaw
wala na
mao ang lamdag nga naghatag
og hulma sa mga butang makita.
Sulod sa hamugaway nga lawak
sa akong alimpatakan
gihulat ko ang banagbanag.
Kon mapuno na ang akong mga mata
sa kahayag,
wala nay anino nga mahimong magpabilin.
Mag-uban na usab kita
ug dili na magkabulag pa.


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Dubai, United Arab Emirates

usahay, usa ka borikat ang kalipay

















Puti ko’g itlog
kon di ko mobarog ug wa’y ikasukol nga kidhat
batok sa hudlat sa kaguol nga bisan pa man
pula og mata
kanunay budlat nga nagtukaw. Naniid kon asa
kutob akong paghuwat sa kalipay nga bisan
itom og kigol
igwad kaayo sa iyang kiaykiay lahos sa eskina
sa akong kahadlok: Nanaghoy, nagtingsi bisan
lagom og lagos.



-- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA

gikan sa mga panid sa mga sulat nga wa ko ikapadala

(alang kang Rene Amper)

"When I am dead, it will not matter
how hard you press your ear to the ground."
-- Jo Carson

















1. panid sa pagtabon

bag-o ko lang ningbaw-an
ang ngalan sa bulak
nga gitawag og
goldenrod
ay, ting-init nga lumalabay
karon nga panahon na
sa tingpangatagak
inanay nang gitabonan
dinhi ning nagkagahi’ng yuta
ang mga gihay sa
goldenrod
nga nangapulak


2. panid sa kamingaw

sama sa kasagarang mga butang
maanad kita
ning atong mga kamingaw
kada buntag akong himat-an
ang pagsinggit sa usa ka langgam
ug di na lang ako mobangon
ug modungaw pa sa akong bintana
kay dugay ko nang ningbaw-an
nga tua kadto
niadtong giyamogang mga tanaman
naglibotlibot
pagpangita niadtong iyang kuyabog
nga dugay nang gipadpad
sa ninglabay’ng unos


3. panid sa kahadlok

ang pagpuyo uban sa usa ka kahadlok
igo na. kay ang kahadlok
usa ka bisita
nga modayon ug dugay’ng di mobiya
karon, niay usa ka kahadlok
nga dugay nang miipon
dinhi kanako
maikog ako’ng akong hinginlan
kay nagtuo ako’ng
wa kini laing kapaingnan
kay kitang tanan
sama man
nga dunay ingong bisita
nga dugay nang nagpuyo
uban kanato
ug hangtod karon
di pa mobiya


4. panid sa kahilom

usa ka magbabalak, si Jo Carson,
nagsulat: Kon ako patay na, wa nay sapayan
unsa kahugot ang pagduot mo
sa imong dalunggan didto sa yuta
paminaw
gyud
karon
sa mga hunghong sa kahilom
sa mga hilang
nga nag-ulang sa mga gutlo
sa pagkasingi sa usa ka salingsing
sa pagkabugto
sa ting-ab
sa samarang mananap
sa kahilom
human
sa katapusang kisikisi
sa isda’ng nahubsan
didto
sa kabatoan


5. panid sa paghikap

ug ang lain pang magbabalak,
si Steve Crow, nagsulat:
ang paghikap sa imong buhok
daw paghikap sa usa ka hunghong
paghikap sa mga bulok
sa pagsalop sa adlaw
pagsayaw nga mapiit
pagsayaw sa usa ka pinitik
sa kasingkasing

higala ko, daghan pa kaayo
ang mga butang
nga wa nato
mahikap



-- URIAS A. ALMAGRO, M.D.
New Berlin, Wisconsin, USA
______________________________________________________

Nota: Kining balaka dugay nang nahisulat, niadto pang panahon nga buhi pa si anhing Dr. Rene Amper, agig tubag sa usa ka Ininglis nga balak ni Rene nga iyang gipahinungod ning tagsulat.

masiao, lotto, chikicha

















Kini among kusinera nga si Luding
Kada adlaw mopatad sa masiao
nga kaniya nag-iring-iring
kay kini siya pirmi magdamgo
Sa mananaog nga numero.

Ang among drayber nga si Baldo
Dili mosipyat pagpalit
Ug tiket sa lotto nga sa iya nanghagit
Didto sa eskina sa Panagdait.

Ug si Lola nga walay lingaw
Inig dula sa chikicha, mabanhaw
Mawala ang ngutngot sa iyang tuhod
Inig makabunot sa kamunggayng alas
Nga dugay na niyang giagpas.

Bisan og magligutgot ning akong ulo
Mopiyong na lang ko
Mag-ampo sa tanang santo--
Moabot ra unta ang panahon
Nga matuman na intawn
Ang tagsatagsa namo nga damgo.


-- MARIA VICTORIA BELTRAN
Cebu City, Philippines

ang iro sa kilid sa balay

















Giunsa man na ang iro kilid sa balay:
gigaid na o gitugway?
Kapait pod sa iyang kahimtang,
gihimo lang og burglar alarm.
Kon ako naa sa iyang lugar,
makahuna-huna siguro ko,
nga nag-joke ra ang Ginoo
dihang iya kong' gihimo.
Gusto ta kaayo ko mogakos sa iro.
Apan naa iyang amo, naglili-lili sa
jalousie,
basin mangabugho. Igo na lang kong
maghandom nga tinuod
tanang iro mahilangit.



-- BAL MARSIUS VALDEHUEZA
Cebu City, Philippines

8.29.2008

ang dagat sa gugma












“…of a sudden came the sea.”

-- Robert Browning



Sa panagbagat sa duha ka lawod sa unang higayon, way suliyaw nga gikinahanglan. Ang buwa moaslay, kanang puti nga gininhawa sa tubig, moinanay lag kahilis, ingon nga nasayod na kini unsay mahitabo. Nga baya, way nahitabo. Ug sa way daghang seremonyas ang dagat mobalik sa naandang panagway, ug paundayon sa mga bawod mamugsay tag hinayhinay paingon sa baybayon, magtinutokay bisan tuod gihakop sa kaugalingong handuraw. Sa kompas nga sayaw. Sa mga langgam nga mitadlas sa langit. Sa kahilom. Unsay ipasabot, unsay dangatan, niining tanan.


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Dubai, United Arab Emirates

stigmata
















Andam kong molamano
bisan anang mga berdugo
nga bugnaw'g dugo. Takos pod
mangahas og kupot sa Kamot

nga gilansang sa krus. Bitaw, unta
makab-ot nako ang kalinaw.

Apan samtang gihanduraw nako
ang mga pulong ni Gandhi,
gagilok akong dunggan,

gihunghongan sa lamok nga
ganiha rang galiyok-liyok
ibabaw sa akong ulo

hangtod labaw pa sa kilat ang kalit
nga hakop—pinapilit wa'y kalainan

sa pag-ampo—sa akong palad
diin ang hangol nga pak-an
nagtingkagol, nagkampat
og pula sa iyang pagkapisat.


-- MICHAEL U. OBENIETA

Topeka, Kansas, USA

tubag sa babaye taliwa sa ulan
















Sa ilawom ning akong payong
Gisudlay ko kining akong buhok
Nga nakaalingat sa imong tutok
Nga walay kukahadlok.

Sa ilawom ning akong payong
Gipugngan ko kining kulba
Nga sa akong dughan mihagwa
Morag niusbong nga kabakaba.

Sa ilawom ning akong payong
Giping-it ko ning akong baba
Aron ang lipstick dili mohawa
Ug dili ang kagot sa ngipon magsaba.

Ug sa ilawom ning akong payong
Gihipos ko kining akong lubot--
Wala baya ko kasabot
Og unsay buot niyang ipaibot.

Wala ka kamatikod nganong
Nalisang ug wala ko mopahiyom
Sa tutok mong
Hait ug lalom?



-- MARIA VICTORIA BELTRAN
Cebu City, Philippines

kon mangutana ka kinsa ko
















awit ako
ug ikaw
moduyog
sa hilom
nakong
dugdog


-- KEVIN A. LAGUNDA
Mandaue City, Cebu, Philippines

8.28.2008

balak alang sa babaye nga akong gikahinagbo sa dalan p. del rosario ubos sa gabunok nga ulan

















Bisag unsaon
Ang ulan way gahom.

Bisag unsaon
Ang ulan dili makabuslot sa imong payong.

Bisag unsaon
Ang ulan dili makakalkag sa imong
pigtails.

Bisag unsaon
Ang ulan dili makapaluspad sa pula mong ngabil.

Bisag unsaon
Ang ulan dili makapatag sa ugdo mong dughan.

Bisag unsaon
Ang ulan dili makahilis sa igwad mong lubot.

Bisag unsaon
Ang ulan dili makainat sa imong miniskirt.

Bisag unsaon
Ang ulan dili makapungil sa imong high heels.

Ug labaw pang bisag unsaon
Ang ulan dili makatuhop sa akong utok

Aron santaon
Ang akong pag-memorize sa imong pahiyom.



-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Dubai, United Arab Emirates

romansalida

















Kutas kaayo ang mga talan-awon diha sa telon:
Sinagpaay, sinumbagay, pinusilay, dinunggabay.
Apan bisan unsa pang matang sa kapintas lakip
Ang kurat lahos sa kigol tungod sa mga aliwas,
Abat ug multo--nanamin sa kalibotang’ mopatindog
Bisan sa bulbol--di ko mopiyong. Molingiw pod ko
Sa mga ngiob nga dapit diin gakitiw ang mga kamot
Ug gadanlog gyod ang mga dila, ngabil, ug panit
Sa mga parisan sa suok. Kalit silang mag-ukang,
Makugang sa sabwag nga kahayag sa kataposan.


-- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA

usa, duha, tulo…
















Usa, duha,
Si Pepe nangharana--
Tulo, upat,
Si Pilar nagkayamukat--
Lima, unom,
Nikalit og kahilom--
Pito, walo,
Nipirma sila sa librito--
Siyam, napulo,
Ang duha nagminyo--
Onse, dose,
Wala na’y ikaplite
Trese, katorse,
Nagbuwag ang mga piste--
Pag-abot sa kinse
Nag-uli
Si Pilar ug Pepe.

-- MARIA VICTORIA BELTRAN
Cebu City, Philippines

ang buhat sa 16 anyos
















moadto
lang
sa
kasilyas
ug
maghandurawg
binastos


-- OMAR KHALID
Medellin, Cebu, Philippines

kinabuhi

















usa ka kuting: wangkig,
lapok nagkampat sa iyang
puting balhibo.

nagligdas, nagbahasbahas
ang iyang ngiyaw
sa hangin, nanawag
sa inahan nga tua
sa pikas tampi sa da'n.

nakadungog ang iring
ug nidagan tabok padulong
sa kagutom sa kuting.

apan kalit kaayo ang sakyanan
nipigsat ug nituasik
sa mga lugas sa lawas
sa iyang inahan

ug nibunok iyang ngiyaw
ug taod-taod nituang.

-- KEVIN A. LAGUNDA
Mandaue City, Cebu, Philippines

ang himungaan
















Pangitlog og pagduha-duha
nga siya naay gibantayan
nga laing pugaran. Lumlomi kini
hangtod mamiso'g pag-antos—
magpiyak-piyak og kagutom
sa katin-awan.

-- JONA B. BERING
Tuburan, Cebu, Philippines

pag-ampo sa dagat sa kahaponon
















O adlaw nga madasigon
pasinawa
ang mga perlas
sa nagduyan
kong dughan.

O adlaw nga madasigon
pataopa
ang imong sidlak
sa akong lawom
nga lawod.

-- KARLA G. QUIMSING
Cebu City, Philippines

8.27.2008

ang kamatuoran kabahin sa tulo ka unggoy nga (kunohay) makinaadmanon
















Iwazaru

Nganong nagtabon sa baba?
Klaro. May bad breath ang gago.


Kikazaru

Nganong nagsampong sa dunggan?
Wa, uy! Naniksik nag kuto.


Mizaru

Nganong nagtaptap sa mata?
Ay! Gipiskat kay namoso!


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Dubai, United Arab Emirates

pasidungog sa paningkamot nga kinasingkasing, gitago ug wala gipanghambog
















Isul-ob sa ulo, imaskara nako akong brief
nga busloton kay wala ko’y nawong ikaatubang
sa Ginoo kon magpakabuhi ko nga dili mainiton
sa pag-amping og kupot sa kahinam. Sulondon
ang pagbantay sa kawatan nga wala pa hiilhi
kay wa’y nakasaksi dihang nanughit--pakapin
og panguros--sa mga hinayhay nga panty.

-- MICHAEL U. OBENIETA

Topeka, Kansas, USA

motidlom ko sa tunga-tunga sa pulua ujung ug pulau bajau sama sa usa ka karaang usa ka dako

“At the time when Sir Stamford Raffles landed in Singapore in 1819, half of the population of 1,000 were orang kallang.” * -- Wikipedia

















Nagbaga
Gikan sa kahiladman sa bulkan
Sa taliwala sa dagat
Sa pusod sa misteryo
Sa kasaysayang nitidlom
Sama
Sa gitangas sa dagat nga karaang usa ka daku
Sa maka-usa pa
Karaang orang satu*
Gibutbot
Nihulbot
Sa ilawom sa laing ginhawaan
Ngadto lupad sa lain nga ispidno
Sa laing kasaysayang inimbento
Tigbas
Sa kampilan sa kamatuoran
Sama
Sa pagtigbas sa tinubdan sa pulong kuli nga ulipon
Paka sa hinagiban ang tubag sa imong kahibulong
Tulisok sa kamatuoran ang nikulikot karon
Tusaktusak sa pana sa kahulogan sa uyok sa sama nga kusog
Sama sa mga pak-ang nanglupad gikan sa Naga* Sugbo
Dagang nga nanukad sa trepang bato
Trepang bato nga nagsalig sa pamuo
Sa mga luwaan*
Ang sinugdanan sa ngipon
Sa Pulau Jurong*
Pito
Sa katapusang ihap
Walo
Gasalimuang sa kawad-on sa kahulugan ang magbabalak nga hambugero
Sama sa tungaw ang naabot sa kabuot ning mga politiko
Mga kristal ang mga matang nibuhagay
Nanglusot ang mga lusok sa lutsanan sa nagsinawng kuto
Batbat sa mga elementong petrolyo
Nagbukalbukal ang utok nga naghitoknok
Nagkayo ang natunawng kasingkasing nga asero
Ambak
Lupad
Tigmo
Gihilantang pangutana
Gikumbulsiyong huna-huna
Kainit sama sa impiyerno
Kooray* sa gahom sa demonyo.

______________________________________________________________
* Ang pulua sa uluhan sa akong balak duwa-duwa sa pulong Bahasa sa pulau(island) tungod sa puu (island) la(yes). Pulua nagpasabot og 1+0, o usa ka napulo ka dakong pagsugod sa napulo ka isla sa bilahan sa yutang Malaya.

* Orang Kallang : karaang Malay "reference" sa orang laut (sea gypsies) nga gitawag og orang biduanda (magbabalak) kallang, nagpuyo duol sa Kallang River ug Singapore River.

* Orang : tawo sa pinulongang Bahasa

* Satu : usa sa Bahasa

* Kooray : sa pinuongang Cebuano/Sama/Iranun, ngapasabot nga “slave raiding”

* Luwaan: sa Tausug, nagpasabot nga Sama/Badjao

* Jurong : lagmit gikan sa sa malay nga pinulongan—jerung—nga iho ang buot ipasabot.

* Naga : Dragon ang buot ipasabot sa Cebuano/Bahasa



-- LEO BOB FLORES
Bukit Batok, Singapore

kinabuhi

















Kung ang kinabuhi sa usa ka himungaan
kay mangitlog ug mangitlog ug mangitlog,
sa panahon nga mominus ang kubra sa itlog,
may katungod ang tag-iya sa itlogan
nga moihaw sa guwang na nga manok;
may katungod ang pilosopong si Seneca
nga mongisi sa kinaiya sa kinabuhi;
ug ang balakero nga motiyabaw nganong
ang kinabuhi ingon ka lingin sama sa itlog.


-- ADONIS G. DURADO
Bangkok, Thailand

pilosopo ang akong uyab

















Sa una natong istorya
Hapit ko maluya
Sa mga hisgot nimo bahin
Sa mga sugyot ni Charles Darwin
Kay wala ko’y hibangkaagan
Sa ilang gipangyamyam.

Gitudlo nimo nako
Ang tugon ni Nietzsche nga nasuko
Tubag ni Goethe nga nagduko
Ug kitang duha naglikoliko.
Nibisita ta kang Heideger
Nga kontra ni Schoppenhauer
Ug niurong ta kang Kant
Nga nahimong bakukang.

Ug kinsa pa galing kadtong
Niingon nga kining kaguliyang
Mabadbad sa panghilawas?
Dinhi na ko nag-ugtas
Kay matod pa ni Kun’g Fu tzu
Adunay gitawag nga shu*

Nga sa akong panumdoman
Miingon, ayaw ipugos sa uban
Ang dili nimo subayon nga dalan--
Mobalik na lang kaha tag hisgot
Sa buslot sa akong atop
Nga gidagit sa hanging gahuyop.


_________________________________________
* shu: pagtuo ni Confucius kabahin sa theory of recopricity

-- MARIA VICTORIA BELTRAN
Cebu City, Philippines

kandila

A candle for the beginning
A candle for the ending
.........................................
A candle for conscience
A candle in my hands.


-- Sa’di Yusuf









Sa di pa ako mosulod
Niadtong daang simbahan
Aron pagsimba
Atol sa akong adlaw
Mohapit una ako
Niadtong tigulang nga naninda
Ug mopalit og kandila
Nga akong idagkot

Unya
Human ako moyukbo
Inigkahuman na sa misa
Akong talikdan
Kadtong akong kandila
Nga nagpadayon pa
Sa iyang pagsiga

Kandila nga nagkahilis
Kandila nga nagkaupos
Kandila nga nagkaanam
Pagkapalong



-- URIAS A. ALMAGRO, M.D.
New Berlin, Wisconsin, USA

gugma = verb

















tan-awa ug tutoki, day,
ang hinayhinay nakong pagpamutol
sa akong hardin ug pagtangtang
sa mga tunok aron inig tunol nako
nimo sa mga buwak ini, dili intawon
masugsog ang imong kamot.
apan, kon sa imong pagdawat
masamad ka kay naay
nataligam-ang tunok, naa ra nimo
kon imo pa ba ning kuptan
ug tipigan, ilabay ba sa yuta
ug tamaktamakan o ihapak
sa akong dagway. naa ra nimo, 'day.
bisa'g unsay buhaton nimo sa buwak,
tambalan gihapon nako
ang imong samad.



-- KEVIN A. LAGUNDA
Mandaue City, Cebu, Philippines

8.26.2008

ang bungol nga propesor sa pinulongan

(hubad sa Iningles ni Seamus Heaney)
















Bisan tuod dili siya makadungog
Kon ang imong bagolbagol iyang hagkomon
Iyang matino unsay gilibkas mong pulong
Sigon sa bukog nga magkurog.

Mihunong pagtuyok ang kalibotan. Gikam-
Kam ko ang kubal sa yelong way pagkatunaw
Ug nabati ko ang hadyong sa atsa ug ang tin-aw
Nga Ruso ni Osip Mandelstam.


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Dubai, United Arab Emirates

pagpatulo sa tulo ka kandila tultol sa panit nga katol

“Gituohang tungod lang sa kagid sa bugan, 20-anyos nga dalaga naghikog didto sa lungsod sa Ronda, Sugbo. Nakaplagan siyang patay nga naghigot og pisi sa iyang liog… way nakitang laing hinungdan sa iyang paghikog gawas lang sa mao nga sakit.” – Sun.Star SuperBalita, Agusto 24, 2008






i

Naa’y daghang mobikangkang og baligya, bugti sa katahom,
sa ilang kalag. Nangiyawat intawon nga wala na’y kilom-kilom

nga modasmag ug mohimamat sa ilang pag-atubang uyon
sa samin. Tan-awa, mabu-ak pod ang tamboanan sa lungon.


ii

Pastilan, day. Pahinungdan ko unta ikaw og panghupaw
sa pagmahay. (Nganong gigitik man nimo ang tigkulit
sa lapida dihang ang panit sa semento iyang gisamaran
sa imong ngalan?) Pasagdan ko na lang ang mananabtan
nga makamatikod-- samtang galitanya atubang sa altar
diin hayag kaayo ang kahamis sa kutis sa mga rebulto--
nga siya dugay na dia’y pod, susmaryosep, wa’y panghinguko.
Pabawnan pod unta siya sa sobra sa imong limos aron unta

mag-igo iyang itunol bugti sa kaayo sa manikuristang bungi.

iii

Nangatol akong kamot og tagay alang sa tigkawot ug tighabwa
sa mga lubnganan. Pasayloang' manghunaw ko sa imong luha.



-- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA


self-portrait 3.3
















33 anyos + minyo + 1 ka anak +
75 kilos + 21 gramos nga kalag +
balakakon + palahubog + palautog +
ulipong aristotle + molanlanay og gerber



-- ADONIS G. DURADO
Bangkok, Thailand

magbabalak

















Sa ninggabhiang lawak
Sa iyang hunahuna
Kanunay’ng mamisita
Ang kangitngit.
Apan dunay makalusot pagsulod
Nga usa ka aninipot.
Ug ang matag gamayng kiblat
Sa kahayag
Usa ka pulong sa gisulat niyang balak.



-- URIAS A. ALMAGRO, M.D.
New Berlin, Wisconsin, USA

prosopopeia*
















Matag-adlaw
Kanang imong balitaw
Nga sa ako nagpasiaw
Mokalit lang og tumaw
Samtang ako nanigarilyo
Pagkahuman og paniudto
naglingkod sa akong trono.
Matag semana
Kanang imong utok
Gadagan batok sa hinuktok
Nga sa akong kilid naghagok
Samtang ikaw nagbasa
Sa mga libro nga naglinya
Dinhi sa atong sala.

Matag bulan
Kanang imong bugan
Gituboan og bulagaw nga uban
Inig bundak sa ulan
Samtang kitang duha naglaraw
Kon kinsa ang moluto
Sa suman, bratwurst og puto.

Matag tuig
Kanang imong parayeg
Sa akong bukton mosandig
Ganahan magbirigbirig
Samtang ikaw nagpas-an
Sa imong timbangan
Nga mosobra, mokulang.

Ug matod pa nimo
Ang imong kalibotan mahugno
Kon molupad ko
Pahilayo--
Padulong sa espidno.

Du, du, du. *


_____________________________________________________________
*Prosopopeia: pinulongang Griyego mahitungod sa akto sa pakigsulti sa usa ka patay nga sama ra nga siya nagpabiling buhi.

* Du : German slang sa “ikaw” nga mao’y isulti kojn naa’y naka-“offend” nimo ug imo siyang badlongon nga maduwaon-duwaon ang tono.
_____________________________________________________________


-- MARIA VICTORIA BELTRAN
Cebu City, Philippines

biyaheng x: tarhetang luwan sa kulurom nga salampati sa olango
















Asa ka paingon?
Nakita ko ikawng
Nagwara-wara sa bulay-og nga tarheta
Asa ba nimo ikat-ag ang nangaarol mong balhibo?
Ikaw ang hamok nga sayong nagkapakapa sa
Kakugnan sa kabuntagon
Nahadlok ako, nahadlok sa imong pagmulto
Ning akong panaw paingon sa sidsiran sa kalinaw
Sa imong kabuang wa ko na mabati
Ang laylay sa mga inahan kay
Ang kabataan gihimo mong sombi
Gipanas ang badlis sa patintero
Sa inday-inday mong habuhabo
Nagsalimaaw ang akong kahiladman sa pagpili sa mga likoan
Nanimaho kang pulbora sa impiyerno
Gisabyag mo sa hangin
Ang gising mga banderitas.
Unsang bakukanga
Ang mikutkot sa imong utok?
Nga di mo man pasagdan ang
Kalanggamang namahulay sa Olango?

Ikaw kadtong aninong way ulo.
Nga nagsamok sa akong damgo.

Pangsumpayon ko ang mga kable sa
Akong utok. Ugma, uga na ang tinta
Sa tratados, akong kalasag. Ning akong lawi, pugsan kog
Binhi sa gugma ang imong kasingkasing
Ug kitang duha managsamang
Manan-aw sa kabataang manabanog
Sa sunod ting-init.


-- OMAR KHALID
Medellin, Cebu, Philippines

8.25.2008

tractatus logico-poeticus

"When you come right down to it, all you have is your self. Your self is a sun with a thousand rays in your belly. The rest is nothing." -- Pablo Picasso

















matod sa manggialamon
pamatud-i pinaagi sa buhat
ang bili sa imong gugma
dili sa pulong lamang
aron makab-ot mo
ang imong gipangandoy
ug masayran mo kon kinsa ka
dinhi sa kalibotan diin tumitindok
ang kaguliyang ug kamatayon
(ug tingali usab ginagmayng
kalipay ug katahom)
apan bisan karon
human molabay ang katuigan
sa pagpakigbisog
ug mabinantayong pag-amoma
sa tawhanong mga pagbati
sama sa kahidlaw
(ug dayag nga wa ko pa
hisayri kon kinsa ako)
magpadayon lang gihapon
ang akong pagsalig sa pulong—
nga kini gamhanan—
tungod kay alang kanila
nga wa nay mapaabot
(kay usa ka adlaw niana
takulahaw silang gitugahan
og usa ka sidlak nga panan-awon
nga wa nay pagbalik)
ang labing lisod ipanghimakak
mao ang kaugalingon


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Dubai, United Arab Emirates

paglabay sa st. petersburg

(alang kang Mel Allego)

















Mahimong hutdon ta pagyarok
Ang gitagay’ng mga baso sa vodka
Hikat-onan pagpahagtik ang treshotka
Ug pagkuskos sa balalaika.
Mahimong lamaton kita
Sa bulawanong mga lawak
Sa kahibulongang mga palasyo
Ug ibayaw ang atong mga balatian
Ngadto sa mga
cupola
Sa Templo sa Naula nga Dugo.
Mahimong hitultolan ug subayon ta
Ang tanang mga kadalanan.
Apan sama sa bughaw’ng mga mata
Niadtong maanyag nga mag-aawit
Di ta mahimo pagtugkad
Ang tinuod nga kinutoban
Sa ngitngit nga tubig sa sapa’ng Neva.


-- URIAS A. ALMAGRO, M.D.
New Berlin, Wisconsin, USA

alang sa akong bana

(sa iyang adlawng natawhan karong adlawa)

















Niay linat-ang manok, ay.
gituyo ko gyod nig
lamas og daghang tangad.
Inanay giluto sa kayo
kay aron gyod mosuhop
ang lami sa ahos ug panakot
sa iyang unod nga haska
na gyod tawng humoka.
Panington ka gyod og higop
sa sabaw-- ug pustaanay ta--
sa matag supsop mo sa bukog,
dad-on ka gyod sa himaya.
Na'y, ang paa baya gapanikad
ug gusto nang magpapaak--
gigahin gyod ni para nimo.
Ako sab diayng giapil
ang liog, tiil, batikon, isol.
Apan ayaw unyag katingala
kon nganong wala kay
makit-ang kasingkasing.
Tungod gilabay ko ni.
Kay diay akoa--
Hala, pagtagbaw.


-- TERESITA PEÑA
Bangkok, Thailand

punto de bista
















kit-an sa langgam ang imong pahak
sige lang, kit-an man sad nimo iyang kibot


-- ADONIS G. DURADO
Bangkok, Thailand

banana republika

(Panalipod sa usa ka magbabalak batok kang Plato ug sa iyang "The Republic")
















Dugay nang milabay
Dihang si Plato nigaray
Sa iyang hisgot bahin sa balay
Diin iyang gisalibay
Ang tanan nga magbabalak
Pahilayo sa lawak
Aron dili mabuak
Sa pagarpar sa mga pak-an.
Apan
Dinhi sa among Republika
Ang magbabalak
Pwerteng daghana
Mao man siguro kini
ang hinungdan
Ngano nga dinhi

Sa among nahimutangan
Natulimbang
Ang kasagaran
Pagpangita sa sakto
Nga dalan.
Pero kini si Plato usab
Baya, tikasan
Kay dili moundang
Pagtulo ning ulan
Hilabi na
Sa Banana Republika
Nga napuno sa
magbabalak nga inila
Ang unggoy nagpadayon
Pagkapyot
Sa tuyok sa hinampak
nga bola. Na hala--
Padayon sa pagbatbat,
Mga magbabalak
Niining nagkayuring
Nga bagon
Sa mga unggoy nga
Dili kakat-on
Unsaon pag-urong

Bisan kahibalo siya
Unsaon pagkatawa.



-- MARIA VICTORIA BELTRAN
Cebu City, Philippines

dili ba?
















Dili ba angayan lang
tugyanan ka
sa national shoppers award
isip numero unong retailer sa kalipay?

Ug sa kadaghan sa imong mga babaye
nga magpakita sa ilang kalag matag gabii,
dili ba angayan lang
nga magpista ka matag
unang adlaw sa Nobyembre?


-- BAL MARSIUS VALDEHUEZA
Cebu City, Philippines

8.24.2008

mas gisakitan baya diay ko

“Daghan ko’g nakamauhan oi
Sukad hingbija ka.”
-- Carine Era M. Asutilla

















Gikalipay kog dako
nga daghan ka nag abilidad ron.
Bilib ko sa pagka-
develop
ang imong mga bukton kamot tiil
tudlo baba tutonlan
ug uban pang parte sa lawas.
Ang gusto ko untang mahibaw-an,
Love, giunsa nimo pagtahi balik
ang imong kasingkasing.
Magpatudlo unta ko nimo,
kay hangtod karon ang ako
nga maayong pagkabitas
tungod sa atong panagbuwag,
intawon nagkagidlay pa gihapon.


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Dubai, United Arab Emirates

pangitaa ako

(Tago-tago)

















Human mog ihap og katulo
Bukha ang imong mga mata
Ug pagsugod pagpangita…
Usa ako ka lugas sa balas
Nga nagtago sa ilalom sa kalawran.
Usa ako ka gamay’ng dahon
Nga nagtago sa kalasangan
Ning atong kalibutan.
Usa ako ka nagkiblat nga bituon
Nga nagtago sa tibuok kalangitan.

Sigi, pangitaa ako.


-- URIAS A. ALMAGRO, M.D.
New Berlin, Wisconsin, USA

kon di ka mobasa, magbasol ra unya ka inig sugod nako sa kataposang katawa

















Kinsa’y nakasaksi sa baki nga niambak padulong sa buwak?
Nikisaw sa tubig ang akong kamingaw. Buot motupong nako

Ang mga balili samtang gisakdapan ko sa kahilom. Taghoy.
Sa utlanan niining linya, ang tuldok mahimong buyog.

Kon unsa ang iyang ihunghong, mahimo kining ipalanog
Pinaagi sa pagtilap sa kiting sa ting-init. Kon mopiyong ka,

Wa ka’y katungod mokutlo ug mopungpong sa mga pulong.
Kon di ka motuo nako, di pod ka magmalipayon hangtod

Sa kataposan. Bisan kon ang baki mahimong balak, di gyod
Mahimong dugos imong luha. Ulod ra nimo’y magbanha.


-- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA

ofw
















Ang salin sa kabugnaw
sa sayong kabuntagon
ninghapuhap sa bahin
sa kama nga wa
nasagyaran sa imong
bukobuko.


-- JONA B. BERING
Tuburan, Cebu, Philippines

hold-up
















Sa dihang gitionan nako og kutsilyo
ang imong likod ug nibutyag ko og hold-up,
nilingi ka og nakita ko imong kakulba.
Apan wa ka lang nasayod nga
labaw pa kong gikulbaan;
wa ka nasayod nga mas hanas pa
nga hold-upper imong mga mata.

Ang luspad nimo nga nawng
nga sa lingin nga blush-on nagpailawom
susama'g payaso nga nagbugal-bugal,
sa akong wa pa gibutyag nga gugma.

Kuhaon man unta nako imong cellphone,
apan numero na lang akong pangayuon.
Ug palihog ayaw panawag og pulis.
Lisod ra bang mabilanggo intawon
sa duha ka dapit sa samang higayon.


-- BAL MARSIUS VALDEHUEZA
Cebu City, Philippines

8.23.2008

hukom nga panulondon: mga pahimangno ni andré breton, paul éluard, ug philippe soupault

















1. Piyong aron mahingpit ang gimugna sa imong mga mata.

2. Isalig sa hinikalimtan mong mga damgo ang bili sa mga butang nga wala mo hisabti.

3. Ayaw andama ang mga pulong nga buot mong isuliyaw.

4. Kon nahiabot na sila, ug banha na kaayo ang ilang tuktok sa imong pultahan, gamita ang yawe pagkudlit sa kataposan mong mga pangindahay.

5. Gaposa ang mga tiil mong mabudhion.

6. Pasagding yagawon sa kaadlawon ang aligato sa tayaon mong mga damgo.

7. Kon adunay gustong mohiling sa imong palad, dad-a siya sa gawas ug itudlo kaniya ang wala pa hipalging mga planeta.

8. Ang tanan nga adunay ulo ibabaw sa abaga, likayi.

9. Paghimog milagro aron aduna kay katungod pagsalikway niini.

10. Ayaw kalimot pag-ingon sa pistola, Gikahimuot ko, apan wala koy pagduhaduha nga kini maoy una tang panagkita.

11. Hulhogi ang gabon nga layasan niya ang iyang kaugalingon.

12. Hulata nga pukawon ka sa unlan mong walay gidulaw.

13. Wala kay tulubagon samtang nagpaabot ka kang Kamatayon.



-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Dubai, United Arab Emirates

ang buyog, ang langgam, ang anunogba, ug ang isda’ng salmon

















Human sa iyang pagpaniba sa mga kabulakan
Ang buyog miingon: Ang kinabuhi mao ang katam-is.

Human molupad sa tibuok adlaw ug unya mibatog
Ang langgam miingon: Ang kinabuhi gilay-on nga way kinutoban.

Human masunog ang nagkapakapa niyang mga pako
Ang anunogba miingon: Ang kinabuhi kasiga nga matintalon.

Human moabot sa kinapusoran sa sapa aron pagpangitlog ug pagkamatay
Ang himatyong salmon miingon: Ang kinabuhi mao ang paglangoy
Ngadto sa kamatayon.


-- URIAS A. ALMAGRO, M.D.
New Berlin, Wisconsin, USA

dihang nisanong ko sa wa tuyoang pagdapit sa duha ka wa’y buot aron ko mohunong

(Pasalamat nako kang Gabriel Ollivan ug Raphael Gandalf)

















Usahay, sulondon pod ang pag-unay
og patid sa kaugalingong tiil. Bulahan sab
gihapon ang mga danghagan, labi na gyod kon
gikubalan ug kanunay lang mapandol ang saag
nga panumdoman. (Asa ug kanus-a hipalgan
ang tugkaran sa mga kiat?) Ambot kaha kon
mahimamat nako pag-usab ang kalunsay
sa buot ipasabot niining mga pulong
wa’y kalibotan. Tan-awa ang kahapsay
sa mga balili ilawom sa tunob sa bungotong’
hardinero. Bisan wa kakita’g higayon
pagpamalbas, ang tuhik-tuhik sa iyang gunting
punting kaayo sa mga sagbot nga igo ra gyod
gasunod sa kinaiyang balaod sa pagtubo
bisan asa. (Unsa’y labot nila sa hulga
nga hikog ug inanay nga pagkasunog
sa atong planeta?) Paminawa ang wa’y kutas
nga kabanha sa duha nako ka liwat nga sipat.
Ang katag nilang katawa. Ug ang nangudlot
nga balikas diha sa takla sa akong dila
nunot
sa pagkatakilpo dihang natumban nako
ang nagpasad nilang mga duwaan.



-- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA

toasting instructions
















1. Place bread centrally into toaster slots. Piste, kalami!

2. Adjust the selector switch for proper toasting. Piste, kalami, piste!

3. Press the loading handle down until it latches. This will begin the toasting cycle. Piste! Piste! Piste!

4. When toasting is complete, the loading handle will return to the raised position. Pis... te... ka... la... mi...

5. Toasted bread may now be removed and more slices loaded. If toast is not dark enough, knob may be adjusted for darker toasting, this may also be adjusted for lighter toasting. Pistekalami! Pistekalami! Pistekalami!

__________________________________________________
NB: Ang teksto nga naka-italic kay kinutlo gikan sa aktuwal nga manual.

-- ADONIS G. DURADO
Bangkok, Thailand

mirisi lagi

"…nagyagaw/ ang langaw/ sa ulo/ sa kabaw”
– gikan sa balak nga "Laraw" ni Noel D. Rama


















Kining langaw
Nga nitungtong sa kabaw
Wala maglantaw
Wala kakita sa baraw
Nahimo hinuong bahaw
Iyang tagawtaw.

Basin ang iyang laraw
Mao ang pagpanaw
Kuyog sa baraw
Padulong sa bangaw.
Ang hanggaw
nga langaw.



-- MARIA VICTORIA BELTRAN
Cebu City, Philippines

dula-dula sa tinuod ug dili tinuod nga dula-dula

















Naligo ka sa busay
(Bamba, bamba, abot na ba? Wa pa.)
Imong buhok nagdunghay
(Bamba, bamba, abot na ba? Wa pa.)
Sa sanga sa kahoy may abukay
(Bamba, bamba, abot na ba? Wa pa.)
Bamba, pitik-pitik, bamba,
Long-long-tabilong, si Vilma Masong
Isungsong sa ilong
Antang Bulintang, kaliba'g lima ka gantang
Tubig-tubig, patintero; pitik-pitik lastiko
Siyomoy-siyomoy dyolen, kulob-hayang
Batin-batin; hawhaw de karabaw
Bahaw-bahaw, si Layhon
Wa kapamahaw.
Tago Inday, Tago Undo
Uno dos tres kuwatro
Pong Inday, Pong Undo
Ako na poy tago.

Ay, kalami sa atong binatang kalipay
Ay, kasakit sa atong talidhay
Nganong karon kita nagmahay?
Kon pagka bata ta tugob kalipay?

Sa atong duwa kaniadtong tago-tago ug bamba:
Nganong mabulokon
Kalibotan ta bisan nagpiyong?
Karon, bisan pag unsaog lurat sa mga mata
Samagaw man ang bulok
Nga miali sa luha?


-- OMAR KHALID
Medellin, Cebu, Philippines


Daghang salamat sa mga maniniyot nga gapaambit sa ilang mga hulagway sa Google ug Flickr.