3.30.2021

imbisibol


“We must talk about poverty, because people insulated by their own comfort lose sight of it.” 
-- Dorothy Day, quoted by Simeon Dumdum 
in Facebook, December 4, 2016, Tacloban City 

Si Mana Lusbi singkwentay siyete, nangahingo nang ngipon ug ubanon. Imbisibol na na siya sa mga syokoy sa kanto nga way laing lingaw kundi mangatang ug tsiks. Apan kining mga syokoya, imbisibol sad ni silas’ mga tsiks nga nangitag uyabonon diha sa iskina, kay wa diyo ilang bulsa. Nagdagsang nang mga imbisibol bisag asa, unya tingali tungod sa ilang kadaghan, nanugwak sa kwadro sa kasagaran, nangalwak sa mga mata ni Mayor, ni Gob, ni Honorable, di na hinuon hingkit-an bisag nagpanon sa kadalanan, tiyanggihan, simbahan, nanghuot sa dyipni, bus, bapor. Sa kadaghan sa ilang mga panginahanglanon, makabungol sa mamamati. Ang gutom kaabay nila matag-oras, bisan sa ilang katulogon, way takos makatug-an sa kasakit nga ilang hing-agoman. 

                 Kay imbisibol lagi, way apil sa ihap ilang tampo sa kauswagan--giihap ra  ang ani: Tonilada sa bugas, asukar, kopras. Way nakaalinggat nga pagkahuman sa ani, wan’ay gilung-ag si Teryong magdadaro ug si Sinta iyang asawa nga maoy ningpugas ug nanggani; si Usting mangingisda way apil sa kwenta, naihap lang ang kinilo nga isda nga iyang nakuha. Linibo ka kilometro sa dalang semento, kapid-an mga tulay ug edipisyo, way labot si Nitoy, Leon ug Ruben, mason, panday, peyon, ug ilang anak nga gibuhi, gipakaon, gipaiskwela sa ilang sweldong morag kura. Imbisibol sa kwenta sa puhonan ang kusog, dugo ug singot, Wa pay labot niini ang mga lumad nga atoa nagpakabuhi uban sa sawa, unggoy ug agila sa hinikalimtang bungtod. Labaw pa gyud to silang imbisibol kay ang makit-an man lang dayon sa panggamhanan mao ang pundo sa minahan, ang kakahoyan para sa logging, iniktaryang yutang mahimong patagon para tamnan ug pinya, saging, ug palm oil trees nga puhon maoy tinubdan sa dolyares nga ikalambo sa nasod. 
                                                                                
                                                                                      Ako, usa sa mga imbisibol, 
maistra, magtutudlo sa anak sa mga imbisibol parehas nako, unsa pa man diay? Tudloan kaha nako ning mga bataana mamareho kang Paquiao, imbisibol kaniadto, apan karon Pambansang Kamao na, ug labaw sa tanan, kwartahan ug naa na gayud sa Senado. No guts, no glory, matod pa ni Kuya Manny, maoy labing maayong pamaagi paglagbas sa pagka-imbisibol, ngadto sa pagka-bisibol. Bilib kos’ iyang pagka boksingero. Pagka-senador hinuon, bahala nang Ginoo. Dinha toy imbisibol, panahon ni Marcos, gipul-an kaha sa iyang kahimtang, gamayg sweldo, daghag utang, asawa buntis, anak hubakon--kahanap ba sa iyang kaugmaon. Way nakit-ang kapaingnan, nakahukom og ambak sa eroplano. Ambot lang, mora bayag nadayonan to. Bawo lang, mahal man nang tiket s’ eroplano, uy. 

Puyo na lang. May class pa ko tomorrow. 


 -- MERLIE W. ALUNAN
Tacloban City, Leyte, Philippines

libod-suroy


Pila pa ba ka taytayan ang angay tadlason? 
Pila pa ba ka lawod ang angay langoyon? 
Pila pa ba ka isla ang angay adtoon? 

Dili baya nako maihap ang tikang sa kamingaw. 
Dili pod mohunong ang orasan sa kasubo apan, 

Ga, tugoti ko nga makigtugbang sa tabanog 
Aron sa akong paggukod sa atong kagahapon 
Sa imohang kamot ra gihapon ko paingon. 


 -- MARCELO T. DAÑO, JR. 
Lapu-Lapu City, Cebu, Philippines

3.28.2021

napulo ka sugo sumala sa akong damgo


1. Ipaanod ang mga gapnod sa kaugalingon sa nagkalalom nga kagabhion. 

2. Tapoka ang nangalarag nga mga dahon sa kagahapon. 

3. Daobi ang mga panid sa ebanghelyo. 

4. Ipakang-a ang pultahan sa dughan. 

5. Itugyan kini sa estrangherong mitungha sa suok sa panumdoman. 

6. Taghoyi siya kansang kasingkasing hagbay rang nayabag sa mga atik niining kalibotan. 

7. Ihagbong ang bulan nga nagkawankawan sa pangpang sa kapunawpunawan. 

8. Punita ang mga tipaka sa napusgay nga paglaom. 

9. Isab-it kini ibabaw sa iyang ulo daw korona sa gainusarang hara. 

10. Pamasin nga sa pagmata mokuyog siya duyog sa mga saag nga anino didto sa naandan niyang impyerno.


 -- IVAN RIDGE ARBIZO 
Davao City, Philippines

sa lalaking gaguyod og kabaw


Mitudling diha sa imong mga palad 
ang agi sa imong daro. Ay, pasagdi lang 

kon molugnot ang imong kabaw! 
Sa umaabot nga mga adlaw, ako ra’y 

motugway niya sa nataran diin unya
molampos ka paglunang sa himaya. 


-- JESSABELE BENTAZAL 
Boljoon, Cebu, Philippines

3.26.2021

hagit


(alang sa mga magbabalak kansang tingog dili kaayo madungog) 

Inigkatangtang sa imong ulo, ang handomanan ining natigom moturok sa lim-aw diin malipayong nag-selfie ang baki nga naglantaw sa katingalahang bangaw sa habagatan. Walay panganod ni bangaw nga moyukbo sa nagkahubas nga sapa. Hamis ug seda ang bukid. Ang gindailan nagpasiuna sa taliabot nga kataposan. Ang propesiya sa mga mananabtan matuman segun sa ilang giyamyam. Badlis paingon sa busay ang prosesyon sa mga perigno. Isinggit na ang kataposan mong pangadye sa dili ka pa mahimong tipik sa mitaliwang basahon. 


 -- OMAR KHALID 
Metro Manila, Philippines

sa eskina


Imong mga saad 
gipalukso nimo didto sa karaang tabay, 
nitugpa sa tubig, kuyog ang kabo; 
ang imong tingog nikagay, nabungkag, 
nagkatibulaag sa ilang alingawngaw-- 
mora’g katong mga tai sa kanding 
nga nagkatag sa yuta: 
daw nangapunggak nga mga bituon 
nga gitugway sa kasagbotan, naingo’g 
mga kalalaw sa mga nagbilangkad 
nga agta, gisumpay sa ilang mga kiting 
ug gikaw-ing sa ilang kumingking,
naglatay-latay sa akong dugokan, 
nagsalimuang sa akong kuto-kuto,
nagkalandrakas nga mga kabakaba 
milipang sa akong ngala-ngala— 
mga panghupaw nga daw anunugba 
nga mibatog sa akong mga pilok, buot 
molilong niadtong gabiing nakit-an tika 
nga miliko sa eskina padung sa ilaha.


 -- ELVIN E. RUIZ
 Liloan, Cebu, Philippines

3.24.2021

kandilanog


“Among the eight people killed at Atlanta-area spas… immigrant mothers working long hours to support their children… They had come from Korea, from China, from Guatemala…” 
-- ‘All I Can Think About Is Her’: Families Grieve for Victims of Atlanta Attacks, The New York Times, March 19, 2021 

Lapas na sila 

anang latay-latay sa alambre. Bisan ang mapa 
nga aso gikan sa mga sigarilyo haom bisan 
sa ilang mga lapalapa. Layo ra kaayo nila ang gara- 
gara sa bungoton, gahinubog nga mitaak tadlas
sa gadilaab nga mga uling. Pastilan, dili na maihap  
ang mihangad sa lintuhilas nga mga estrelya. Dili lang 
abo ang makapuling. Dili mamilok ang mino nga
gasamin sa mitolohiya. Mitukmod kini sa lawod 
sa kauhaw. Mosuyop og lunop. Molimugmog og linog. 
Diin labihan kalunhaw ang lilo sa gatas ug dugos, 
kalawaton nila bisan pa ang mga kilat ni Zeus. 
Bahala na’g um-omon ang urom diha sa mga lawak 
diin lubog ang dan-ag. Diin nangalisngaw ang alimyon 
sa kahidlaw ug kasilag. Diin giangkla sa lisay 
ang bawod-kiyod sa mga alindasay. Diin usa ra 
ang kolor sa tingtakdol, tingtugnaw, ting-ulbo sa 
pulbora. Diin busdik og kampana ang mga bagahe. 
Diin galama-lama lang sa huyohoy ang nituasik: 

Lapos na sila. 


 -- MICHAEL U. OBENIETA 
Topeka, Kansas, USA

handuraw


Sa akong handurawan usa unta ako ka amasona 
nagtangkil og pusil 
taliwala sa kalasangan 
ug makigdulog inig gabii 
sa kumander sa rebolusyon 
sa nahidagsang kakahoyan 
nga gipabaga sa mga gangis

ang alisbo sa kapintas 
nagpatigbabaw sa hangin 
ug unya ang kamatayon
sa tungatunga sa kamaisan 
nga nanggilak sa hinog nga mga puso 
ubos sa hayag asul nga langit 

apan gipili ko ang pagsulat 
rebelde batok sa klasikong diktador 

O kinabuhi 


 -- ESTER TAPIA 
Nordrhein-Westfalen, Germany

3.22.2021

padre de pamilya


Nag-sermon na pod ang padre de pamilya 
diri sa kan-anan, gikan nagbanha ang TV 
sa mga panghitabo sa katilingban. Iyang tono 
halos sinipra sa tikasang wangtigol 
nga nagtamudmod og pamulong ngadto 
sa mga kritiko. Matag balikas nga kinutlo 

gikan sa bahong baba sa komander-in-tsip, 
daw nagpasidungog og homilya. Giunsa niya 
og sumpay ang suliran nga nasodnon 
ngadto sa kalisod nga nasinatian sa iyang 
mga anak? Ambot. Nagbalikbalik lang 
ang giyawyaw nga “busa”, “dapat” 

ug “mao na” samtang galingkod 
sa trono sa kan-anan. Pakapinan dayon 
og sangyaw bahin sa pag-disiplina sa kaugalingon 
nga among gipasagdan. Gikan sa panapaw 
sa kinamaguwang bayi ngadto sa pag-adik-adik 
sa ikaupat nga anak ug wala ko mahibulong 

nga nilusot na usab ang iyang pangluod 
nga way nisunod niya sa serbisyo. “Tan-awa ko, 
pensyonado. Unsaon nalang mo inigka-tiguwang? 
Wala mo’y maambag, bisag loyalti sa inangbayan, 
wala.” Mitugaw siya daw naa pa akong mga igsuon 
diri sa balay. Mga wa’y ayo kuno: wa’y kalainan 

sa mga dinakpan ug uban pang salot sa nasod. 
Mopadungog-dungog unta ko sa gisugilon niya 
niadtong usa ka adlaw: bahin sa kursong iyang gi-cross 
enroll, diin gihangyoan ang professor nga ipapasar siya 
aron mahimong tenyente. Unya puyde sab ilakip 
ang mga kagabhion nga gasunod siya sa sinitsit 

sa mga ada nga gaagda sa suok-suok sa siyudad 
niadtong major pa siya. Apan hilom lang ko— 
ay, ma-red tag pa lang! Gidayanan na og kunot 
ang iyang dagway apan ang hinapay mao gihapon 
niadtong aktibo pa sa kampo—hinlo pa sa konsensya. 
Mibarog siya ug, milagro, nanguros. 

Nagkagangkagang og lakaw pabalik 
sa kuwarto. Mipadayon ko’g higop 
sa sabaw sa tinuwang manok. Si Mama 
nga naa sa hugasan, naghilom-hilom 
sa tibuok homilya. Naghugas 
sa mga luwag ug kalaha

samtang nagpaabot sa throwback 
teledrama nilang Echo, Yen, Sam, ug Yam. 
Hisgotan unta nako si Mama bahin 
sa nasaksihang milagro, apan sa wala pa 
moabli akong baba, naglanog ang palibot 

sa gaugot niyang bagutbot: 
“Loyalti sa imong kagaral! 
Wa ka sukad ma-loyal sa imong asawa, 
inangbayan pa kaha?” 


 -- TON DAPOSALA 
Cagayan de Oro City, Philippines

kon buhi ang diktador


Basin iya 
ang nagpahiping katawa 
sa matag tingsi 
sa iyang asawa. Basin 
iya sab ang nagsakubang 
hambog sa matag pulong 
sa iyang mga anak. 

Kadungog ka 
sa mga hungihong? 

Ang iyang balay 
hayag na sab kuno 
sa mga kanhing kumbira. Isa 
lang daw ka litok 
og siya na sab balik 
ang tag-iya sa tanang 
tagay. Ug ikaw, 

kumusta na? Hinaot 
nakapatik gihapon 
sa imong kamot 
ug agtang 
ang imong 

 panamalit kaniya. 


 -- DELORA SALES - SIMBAJON
Butuan City, Agusan del Norte, Philippines

3.20.2021

ang maravilla sulod sa udtong tutok


(tubag sa balak ni Jae Magdadaro) 

Naabot ko dinhi sa Maravilla, sa takna 
nga ang kahayag dili ra usa. Gipino-pino kini 
og makadaghan sa wala pa kini gipanghagtak 
sa yuta, sa tubig. 
Ang ngisi niadtong bata, usa ka tipaka, 
uban adtong sayag nga buko-buko 
sa dalaga, ug makita diha sa kada lugas sa balas. 
Di angayang usbon ang grano sa balas kay 
diha niya kanunayng itandi ang gidag-hanon 
sa mga bituon. Kinsa bay nanag-iya 
sa utlanan niining kaanindot? Kana ba siya 
kinsa karong taudtaod himuong 
butones ang pikas nga bulan, dili 
ilahos og taod sa bisti sa kagabhion? 
Ang kagawasan mao 
ang akong pagpasiga og balik sa mga tipaka 
sa kahayag nga nangapawng samtang 
ako naglutaw. 


-- KENNETH MICHAEL M. BABA 
Borbon, Cebu, Philippines

duha ka balak kabahin sa mga dili ingon nato


Tambaluslos 

Tungang gabii, sulod sa lasang, 
iyang gitukob ang dalan 
nga akong agianan. Ug mikalit 
kangiob ang akong kalibotan. 
Nawala ang dalan, kay naa nas 
sulod sa iyang tutonlan. 

Nahinumdom ko sa tambag 
sa mga katiguwangan. 
Akong gihukas ug gibali 
ang akong sando ug purol. 
Ug siya mibuhakhak— 
may gani dili siya wakwak! 


Tikbalang 

Batiis ug ulo sa kabayo, 
lawas ug bukton sa tawo— 
among puthawng ganghaan 
iyang gisigingsiging. 

Sa sulod sa akong kuwarto 
nanglili ko sa bintana 
kay lagi nakamata tungod 
sa iyang kasikas sa gawas. 

Apan ako ra man diay 
ang nakamatikod. Tulog 
ang tanang tawo sa balay. 
Gidaman ba ko niya, o hubog? 


 -- RALPH SEMINO GALÁN 
 San Juan City, Metro Manila, Philippines

3.18.2021

huboa ang akong pag-inusara


Tangtanga ang pugong
Sa imong buhok dayon 
Buhii ug pasagdi nga

Mahagbong sa akong nawong

Sama sa bituon nga
Midunghay sa kagabhion, 
Natagak ug gidulgan

 Sa gainusara nga buwan.



 -- RODELIO BARELLANO
Caloocan City, Philippines

aduna ko’y balay


Kaniadto 
Nga wala pa nila putla ang punoan 
Sa bayabas hangtod wala na’y nahibilin 
Nga duga sa iyang alimyon; kaniadto 
Nga wala pa nila gisukod 
Ang matag kwadrado sa yuta, 
Gituok nila sa matag suok, nisangpot 
Sa kawad-on; kaniadtong wala pa 
Milurang ang bagyo ug gitagana 
Ang sanga sa kaymito, mikiyod 
Sa bintana, nakighagwa sa delubyo; 
Kaniadtong wala pa gipugngan 
Ang katam-is sa nangka ug 
Nagpunay ang iyang pagsanay 
Kaniadtong wala pa mabugto 
Ang mga kwerdas sa bungbong nga 
Maoy buhing saksi sa mga huni ug 
Katawa; kaniadtong wala pa 
Ang eklipse sa adlaw gitahi 
Ang mga kurtina sa iyang anino; 
Kaniadtong wala pa magpangita 
Ang bata sa kalipay, modakop 
Sa kahangop kon unsa 
Ang lintunganay ug kayano; kaniadto 
Nga wala pa madani si Whitey sa hilo 
Nga gitagay hangtod gasusapinday siya 
Ngadto sa iyang lubnganan didto 
Duyog sa mga ugat sa mabungahong 
Bayabas, tinuod, aduna ko’y balay. 
Kaniadto.


-- MALOU ALORRO 
Cebu City, Philippines

3.16.2021

sapa sa panalangin


kausa o kaduha ka man 
motaak sa tubig dinhi 
sa sulog nga dapit man 
o sa linaw nga likoanan 
sa ting-init man o sa tingtugnaw 
mao lang gihapon kini 
ang sapa sa imong pangandoy 
kausa o kaduha o kausa 
ka gatos mo man kini damgohon 
sa katulog o sa kahigmata 
o sa alimungaw 
magpabilin kini nga mao 
ang likoong dalan 
sa imong pangindahay 
kausa o kaduha o kausa 
ka gatos o kausa 
ka libo mo man kini hubiton 
isip pasiuna sa pangamuyo 
o sa pagpakaaron-ingnon 
hangtod sa hangtod ikaw 
ang tag-iya niini ikaw 
ang adunay katungod 
sa pahimulos o pasipala 
taman sa katagbaw 
niining subhanan 
sa imong lawas ug kalag 
diin moabot ang panahon 
nga dad-on mo siya dinhi 
siya nga imong gibawi 
gikan sa bangaw 
aron sa makausa pa 
bunyagan mo siya 
kausa ka gatos o kausa 
ka libo o kausa ka gatos 
ka libo ka higayon 
ubos sa sakdap sa antulihaw 
bunyagan mo siya 
sa imong kahigwaos 
bunyagan mo siya 
sa yapayapa sa alibangbang 
sa imong kahidlaw


 -- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Metro Manila, Philippines

‘the persistence of memory’


Sulod niining kuwadradong disyerto nga lubnganan sa mga engkanto, may naukayan akong dokyumento nga nagpamatuod sa pormula nganong itom ang atong mga anino. Taliwala sa balisbisan sa gipanglabayng tipaka sa kinhason ug gipang-ulod nga mga mata sa tikarol, adunay irihis nga layang sanga nga may gisab-ilayng lanay nga taknaan. Sumala sa propeta nga walo ang mata, kini gipanag-iya sa bungotong pirata nga, sama nako, napriso sa iyang beranong damgo. 


 -- LEONEL QUILLO 
Malalag, Davao del Sur, Philippines

3.14.2021

pahinungod kang papa ug mama


Ayaw’g ilabay sa sapa 
ang gihimo nakong bangka, 
gigama sa papel ug sa mga titik 
nga nagtiniil. Gikan sa gadugo 
nga kasingkasing nga 
nagbitay sa tumoy sa saging 
diha sa nataran, haw-ang 
sukad inyong gibiyaan. 

Ayaw ibalhog sa basurahan 
ang gakalapok nga mga kaang, 
haom sudlan og mga sugilanon 
nga nanggitik nako kaniadto 
sa dihang ang yuta nga 
nanamkon nako nibuka 
hangtod igong gilamoy 
ang mga katawa ning kalibotan. 

Karon, bisa’g unsaon nako 
pagsangpit ninyo, sige lang kon
dili mo motubag aron sa gihapon 
madunggan nako sa agik-ik 
sa langit bisan pa’g giputos 
sa kangitngit. Tipigan 
ug pagatam-ison pod unta nako 
lakip ang kabangis sa mga balod 
nga inyong gitulod uban 
sa akong panganod, gatipun-og 
sa mga dalugdog samtang 
makalumos ang unos duyog 
sa danguyngoy sa mga langgam 
nga wala’y sangang mabatogan 
bisan taliwala ning kalasangan. 

Kini diay ang kasakit. 
Kining kahikurat sa isda 
nga nahaw-as sa sapa 
nga danlog sa lumot hangtod 
karon dinhi sa atong nataran 
nga haw-ang lang gihapon. 


 -- MARIA VICTORIA B. BELTRAN 
Cebu City, Philippines

kan euclid pagsukol han kaburut-on


Diri an dupa 
o, an biksal 
o, an metros 
an maaram han sukol 
han hirayo o, hirani. 

Diri an kilohan 
o, an bahayan han duyan 
o, an timbangan 
an makakasukol 
han kabug-at o, kagaan. 

An kaburut-on la 
asya la an makakasukol 
han kun ano kahirayo an hirani 
ug kun ano kahirani an hirayo 
o, kun ano kabug-at an magaan 
ug kun ano kagaan an mabug-at. 

Ug an kaburut-on 
ambot kun masusukol. 


 -- VOLTAIRE Q. OYZON
Tacloban City, Philippines

3.12.2021

kunotasyon


“Nagplano ko nga kontakon si Vicki Bello?” 
matod ni Tantan. “Para unsa man?” pangutana pod nako. 
“Para mapugngan ning akong edad,” niya pa, ug sa dihang 
gisumbalik-pangutana nako ang iyang rason, wala siya 
motingog. Mipadayon ko: “Kon gusto kang mapugngan 
ang imong edad ug mawala ang imong mga kunot, 
balik ngadto sa sabakan sa imong inahan, niadtong 
panahon nga birhen pa siya, wala pa madalaga, 
nagdula pa'g takyan ug nagtuo pa nga ang tag-iya sa itlog 
mao ang imong amahan.” 


-- JON R. SAGUBAN 
Iligan City, Philippines

anuos sa kagabhion


Natapos na ang panihapon. 
Sa kangitngit, ang awit 
sa mga gangis ug wati miduyog 
sa karaw sa mga sarting plato. 

Gisindihan ko ang sugaan sa altar. 
Bugtong saksi ning kamingaw 
ang rebulto sa santos. 
Pagkatahom. Pagkabalaan. 

Samtang naghigda sa banig, 
inanayng giguyod ko
sa damgo ug diha-diha dayon

Nalimtan ko sa kadiyot 
ang panuhot sa pakigbisog. 
Antos lang, ingon sa santos. 
Ang kabos ug dinaogdaog 
kanunayng bulahan. 

Hinay-hinay, ang anuos mikaylap, 
mitapot sa akong lawas, 
misulod sa akong ilong dayon 
naluya ko, nalipong. Apan, 

nakalingi gihapon ko 
sa altar. Ang rebulto sa santos 
nagpabiling dan-ag bisan pa’g 
nabulit na kini og anuos. 

Nangitom 
ang santos, 
ug nagpabiling 
gangisi. 


 -- PAUL RANDY GUMANAO 
Koronadal City, South Cotabato, Philippines

3.10.2021

ang kalibotan sa covid-19


Nagtapok ang mga layang dahon sa tugkaran. 
Amang ang awit sa lumalabay nga mga langgam. 


 -- JOJIE E. OGAOB 
Barili, Cebu, Philippines

di tanang gipugas binhi


Ipugas daw ang usa ka kumo 
nga bugas sa banika, siguradong dili 
mabuhi; dugokon ra kini sa mga insekto, 
hakoton ra sa mga kugihang hulmigas… 

Kon sa gipatubigang hagna nimo 
isabod ang pipila ka kilong bugas, 
wala’y mogitib; gani bisan mayang gutom dili 
 molingi kay dili man kini ang tipasi… 

Pagsabwag hinuon og sinako; 
ayaw ang pipila lang ka kilo kay dili na 
makapanurok sa tiyan nga nagdaguok; 
wa ka'y mahagdaw bisan subing…

Karon kadtong napugas na, 
kadtong imong gipayayongan padung 
sa imong kahon, paspas nga migitib ug 
nanguhay bisan wa’y yuta’g tubig… 

Ug Imong mabantayan nga 
gisugdan na pag-isip ang kada lugas, 
ug sugod karong adlawa hangtod sa 
adlaw nga Imong pili-on: 

kadtong wa’y pu-as nga nag-inihap sa 
mga lugas nga gipugas apan dili binhi. 


 -- CARL B. MANTUA 
Baybay City, Leyte, Philippines

3.08.2021

tigmo: “kabayo ni adan dili mokaon kon dili kabay-an”


Kudkoran ra’y nasayod kon asa kutob ang kutaw sa bagul- 
Bagol. Nasiak ang bungbong diin miunay ang usa ka amahan 
Pagparok sa iyang agtang, ug dayon mitingsi. Sa tingtakdol, 
Dayag ang kay-ag nga toril tunga sa iyang duha ka dunggan, 
Daw gikagis sa kilat. Gatulilik pod ang hangin, gakuraw  
Sa buhok sa iyang masuso nga naughan sa iyang laway, 
Nahinanok sa kakutas sa uha kay dili na intawon mapukaw 
Ang iyang asawang hubakon. Gasiga ang mata. Gatabisay 
Ang dugo sa ngabil, napaksit sa halok sa manglulugos. 
Kining banay nga lumad sa awaaw nga dapit sa Bukidnon, 
Wala modayon pagbiya sa ilang payag bisan namutos 
Ug andam molugsong uban sa mga silingan nga gapanon. 

Gawarawara ang tawo-tawo sa humayan, basin baya’g gaagni 
Sa gakabayo nga mopahuway na pod unta sa puol niyang ani. 


 -- MICHAEL U. OBENIETA 
Topeka, Kansas, USA

field trip


kang Ranie 

Ang dagat mihunos na usab 
ngadto sa iyang kinauyokan-- 
usa ka babaye 
nga nag-amoma sa iyang sabakan 
pinaagi sa kalimot; 
may baho niya ang basang hangin; 
atong masimhot ang iyang gininhawa 
ang iyang bat-ang 
niining lamakan. 
Lapokon nga dapit 
nga atong gibisitahan.
Atong gidugkat ang mga itomong butang 
nga nalubong sa baha-baha;
mga salin sa gubat, 
salin sa pinuy-anan niadtong mga nanglalin, 
mga puthaw nga bali, 
kuptanan sa samin, tiyan sa kaha, 
ug mga kinhason nga hinulmahan og dahon 
sa kibhang nga nawong, 
ug usab, may pikas nga pako sa anghel. 
Ato silang gihinol gikan sa pagatpatan, 
gipasihag sa adlaw aron hiilhan 
ang mga hugis, mga porma sa lapok.
Ato silang ginganlan sa kahinangop, 
kining mga biniyaang bukog, 
sa dihang misanap ang kahimungawong, 
ato silang gibakwi 
balik ngadto sa lilo 
sa katahom ug kasakit 
aron atong kaawitan. 


 -- ESTER TAPIA 
 Nordrhein-Westfalen, Germany

3.06.2021

mouban ko nimo, gudrid!


Gusto sab nako layagon 
ang asul nga kangitngit 
sa dagat paingon sa Vinland.* 

Bahala na kon kinahanglan 
pil-on o putlon pod nako 
kining taas nakong 

palda aron dali ko 
makalukso sulod-gawas 
sa lulan natong barko. 

Ang akong bana 
nakahimo na og 700 ka 
mga balak-sulat. Igo na daw 

makahapuhap sa tanang 
kahadlok, kalaay, 
kamingaw sa akong 

paglawig. Humana sad ko 
og ampo. Sigurado ko 
karon na ang higayon. 

Ang anino 
nakong mga damgo 
andam na sa tanang 

dagat, yuta, langit. 


* Vinland: lugar sa North America nga napalgan 
sa mga Vikings niadtong 1000 AD. 

 -- DELORA SALES - SIMBAJON 
Butuan City, Agusan del Norte, Philippines