7.31.2021

kataposang panamilit


Milambiyong ang napukling 
Nga dahon sa kawayan, 
Miipon sa mga kagingking 
Ibabaw sa naughan 

Nga sapa. Hagbay ra, 
Gasugod ang iyang panaw. 


-- RODELIO BARELLANO 
Caloocan City, Metro Manila, Philippines

pahimangno sa motorista


Kinsa’y nag-ingon nga dili kuno pwede 
maghunahuna inig mag-drive na ka’g motor
Hinay-hinay la’g kumot kay basig motabok nang 
bugoy nga nagpasalipod sa van nga nag-park sa tunga. 
Bantay-bantay sab sa danlog nga panit sa irong wala’y 
puangod sa mga dagkong ligid nga hagkot pas aspalto 
sa udtong tutok. Andama imong mata nga abtik 
molabtik sa side mirror inkaso’g naay’ amaw 
nga nagdali og kamatay. Ayaw lang sa pod intawon 
kaibog nianang paa sa tamsi nga nagsinaw sa singot 
gikan sa usa ka kilometro nga pagpaanod sa naghaguros 
nga mga tutok ug balikas nga sa karsada ra matagamtam. 
Ayaw intawon og hangad o piyong apan sutaa 
kanang kagwang nga angay nimong hiloan.


-- FRANCIS ARVIN E. BAYOCOT 
San Miguel, Zamboanga del Sur, Philippines

7.29.2021

pangilong


ang giduslak nga talinggab sa bagakay 
ug ang pising gituhog sa ilong 
igo na nga mopasunod sa kabaw 

gawas sa mga latos sa iyang agalon 


-- JOVANIE B. GARAY 
San Isidro, Davao Oriental, Philippines

sa hilom mong panamilit


Napukan ang haligi 'ning balay, sarang
Kaniadto dili matay-og sa bagyo. 
Nahipos na ang kahayopan.

Wala na’y motuktogaok-- timaan 
Aron pukawon unta ka nila. Ang imong 
kabtangan ila nang gibahin- 

Bahin. Hagbay rang andam ang tanan… 


-- ARIANNE JOYCE B. ROMAGUERA
Boljoon, Cebu, Philippines

7.27.2021

ang tirong nga gitusik sa mga bituon


…et puer parvulus minabit eos. 
— Isaias, Vulgata Clementina 


Galakaw ko pauli subay sa tudling sa bag-ohay lang gidaro nga uma. Maayong pagkasurko ang yuta nga kolor dagami, walay mga bagal. Pino kaayo, susama sa umog nga bunbon nga kinonsehal ang pag-alig-ig sa ayagan nga gagmay og mata. Mao diay nga bisan sa akong kaniwang lawom og dulot ang akong mga tunob. Gasunod ko sa usa ka hayop nga tingga ang panit ug bronseng sepilyado ang sungay. Pag-od og liog, ang iyang abaga walay kalainan sa galingan nga bato. Iya kong gilingi dungan sa pagpabukad-bukad sa hubag niyang ilong. Bisan gahilak siya, hayan maaninaw niya ang akong bayhon kay banagbanag na man. Sa akong pangagpas, tirong ni siya. Minotawrong Bisaya. Ang iyang higot hinimo sa magay nga kulang pa sa lambos ang basa nga lanot unya pinadagan pa gyod ang pagkalubid. Wala ni itaod sa liog kondili sa iyang ikog nga ang punoan ingon kadak-a sa akong bukton ug sama kabus-ok sa lab-as nga bansikol. Apan wala ko kini kupti, gipadahik ra nako. Dayon nahisum-ok mi sa sapsing ug tanos nga mga kahoy nga sug-od ang sinukod nga pagkalumbay. Gakapuliki kog panagang kay daw gidagpas ko sa laylay nga mga sanga. Nakatimaho kog napaksit nga panit sa bagalnga unya inanay nga napawong ang akong panan-aw. 


Nia ko sa gawas sa koral sa dato namong silingan, gaatubang sa ilang balay nga bungalow. Ga-inusara na ko, wala na ang hayop sa mitolohiya. Gisuhid ko ang pug-aw nga tugkaran. Sa among silingan gyod, apan naunsang pagkaunsaa nga ang amoa man kuno to. Walay kasikas, walay hangin. Galha. Ang mga bonsay walay tinuboan, mga liliput lang gihapon, naipit sa naandan nilang nahimutangan sulod sa dagkong tadyaw nga galinya sa ikis nga dalan-dalan paingon sa dakong pultahan. Walay kausaban, nako pa sa akong kaugalingon, gawas sa hait og silaw nga mga bituon nga gipintal sa liog-liog sa puruko nga mga tadyaw. Mga lusgaw na ug diyutay na lang ang nahibilin sa langitnong mga dayandayan, munas ginhawa nga nakalingkawas sa makaukang og dalunggan nga ting-init. Dihay galiundok nga labhonon sa usa ka daplin tupad sa ugang gripo nga ang simod naay kanal-kanal para sa manggera. Igo lang ning migimaw og gamay daw periskopyo, gapaupoy-upoy, inutil, mao tingali nga ang kamingaw mao lang gihapon, ang kahayag mao lang gihapon. Bweno, mas lubog lang hinuon ang kahayag kaysa kaniadto. 


Gahinambid ko sa sala, gagunit og baso sa pabugnaw nga agridulse, dihang gikan sa pasilyo usa sa akong mga igsuong babaye galutaw nga misulod. Dili unsang lutawa, mga usa ra ka dangaw ang iyang lapalapa gikan sa sawog. Gasul-ob siyag binulakang daster nga lum-it kaayo, nga luspad na ang mga gihay sa antuwanga, ug dili na maila sa gatan-aw nga kaniadto ang namatog niini nga mga tamsi pula diay og dughan. Dihay dakong sisik nga gabitay sa gubot niyang buhok, daw himatyong bulan nga mitabon sa wanang sa tuo niyang aping. Mibiya na ang tanan ug, tulilik tulilik, namumpa nga dili na mobalik, niya pa. Tabili nga talinis og silik. Nan, unang mikagiw si Payi unya ang kataposang nanamilit, bag-ohay pa lang, mao si Tiya Koring nga nagpunayg danguyngoy ug sikma samtang namutos. Apan tan-awa, ang atong mga silingan ug pipila nga taga baybay kalit lang nagkatapok sa gawas, nanggihangad-hangad, gapatuso-tuso nga wala sila masayod nga nahiuli ka na. Kon nia pa si Itsoy Bulhog moingon na pod to nga ang ilang pasumangil kay gapaabot sila sa ulan, nga segun sa gituhoan sa kadaghanan sukad pa kaniadto, anhi unang mobundak sa atong atop aron motokar og pasakalye sa masurka nga sarang angkonon sa tanang mga lumulupyo dinhi isip hiniusang panamilit sa hulaw. 


Sa dihang kalit siyang nahilom nakasabot ko nga buot siyang mangutana unsay nahitabo nganong dugay man kaayo kong nahibalik, nga gikan man lang unta ko sa sunod baryo labang sa salog, nga wala man magkulang ang akong bawon. Diha pa gani kuno koy pangpalit og babolgam. Apan bisan wala ka pa motalikod milingiw na ko gikan sa subo nga talan-awon nga dili mahumpay sa musika de las esperas, nga wala pay napalgang konstelasyon nga makaako paghingilin, samtang ang kahilom sa gawas nga wala nay tsismosong katagilungsod nga naniid daw mihigop sa kahilom sa sulod diin mitidlom ang mas bug-at pa nga kahilom. Mao nga sa makausa pa kawhaan na usab ka tuig ang milabay, bag-ong kawhaan lut-od sa karaang kawhaan, nga midat-og sa labing karaan pang kawhaan… Ug sa usa lang ka pamilok ania ko nga wala makaila sa kaugalingon, walay mahubit nga kahingawa sa wala pa ko sugoa nga sundon ang usa ka hayop nga tingga ang panit ug bronseng sepilyado ang sungay. Hinaot unta nga walay makamay-ong nako karon ug mosubay sa akong kagikan samtang gapungko ko sa daplin sa usa ka gahob nga aseras niining siyudad nga bisan tuod wala ko masayod unsay pangalan, hugot ang akong pagtuo nga sumala sa Karaang Tugon kini mao ang kaulohan diin gisaulog ang mil nuybesentos saysenta y nuybe ka sala. 


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO 
Metro Manila, Philippines

ang pulong


ang pulong 
adunay gitipigang pulo 

ang bulan 
adunay gitipigang ulan 

ang buwak 
adunay gitipigang uwak 

ang balak 
adunay gitipigang alak 


 -- LEO BOB FLORES 
Mandaue City, Cebu, Philippines

7.25.2021

kitang malapason sa mga utlanan bisa’g giatngan sa kamatayon


“A change of citizenship does not mean a change of heart.” 
-- Dr. Tito Alquizola, gikan sa iyang gumalaysay nga Tolling Bells diha sa iyang libro nga Return Flight and Other Essays

I. 

Bisa’g anha pa ta mangugat og videoke 

diha ibabaw sa Statue of Liberty, 
lagmit aw-awon lang gihapon ta 

sa irong nasaag sa sam-ang sa Lorega. 


II. 

Ilubong lang gyod sa dughan 

aron dili lamyon sa taya, wala’y liki, 
ang lingganay. Bahala na’g balik- 

balikon kini’g dakdak sa mga dag-om 
nga gaugom og buhawi. Motupong ra unya nato 

ang kampanaryo kon wala’y pagkatagbaw 
ang atong pagtulon sa gahagawhaw nga abo gikan 

sa mga ulipon nga gibitay ug gidaoban, gatayhop 
sa mga abog sa Gettysburg. Bisan pa’g 

paliron ta hangtod ngadto sa wala pa 
matultoli nga planeta, padayon tang tugnawon, 

mahumod sa pula nga salibo gikan 
sa ihawan nga nasod diin wala pa 

maugkat ang atong pusod. 


-- MICHAEL U. OBENIETA 
Topeka, Kansas, USA

mensahuni sa mga tulunggon


Kubing 

mga ngabil nakigduyog 
sa mga tudlo nga nagkurog 
mga aligatong giyamyam 
sa pagpangahagbong sa mga anino 
human pul-ongi ang kilumkilom 
sa mga gihay sa kahayag 

Kuglung 

mibalod-balod ang huyuhoy 
nga miagakay sa mga langgam 
nanagingting ang ilang mga piyak 
gisugat sa bidlisiw sa kabuntagon 
ayayay! takulahaw mibadlis 
sa kahanginan daiyang bulok sa tingog, 
apan kanunayng mopatigbabaw 
ang hagtong sa matag hagtos sa sangang 
nangasapli pagpanghabas sa habagat 

Gimba 

hugot sa baroganan nga mikapot 
ang mga tagungtong sa kasingkasing 
subay sa kundas sa mga lapalapang 
nagpusdak-kudlis og lumadnong sayaw 
sa panimpalad ug pakigbisog—langkob 
sa nag-alimpulos nga pangayaw 
 batok sa langyawanong mga laraw 

Dabakan 

nangagun-ob nga mga tukon sa langit, 
dalugdog nga mibuhagay ug nanugwak 
sa mga kabhang sa bungtod ug mga bangilid 
nakig-ambahan sa daghong sa mga busay, 
dagpas sa huyohoy gigaray sa mga pako sa agila 
duyog sa pululong-gong sa mga agong, 
mikitiw ang pulahong dila sa balyan—ay! 
dihadiha natagik ang dagmay sa kaliwat, 
gitaklap sa mga ugdo sa dughan sa yuta. 

Tularoy 

tadlas sa gilapdon sa sidlakang langit 
namisikpisik ang piliik sa libulibong langgam 
giagakay ang nanidlit nga bidlisiw sa adlaw 
ngadto sa mga suok-suok sa balatian sa Talaingod, 
Liangga ug Pangantucan... nalambod-lambod 
ang ilang tiliis sa mga gihay sa hangin nga 
nangalisbo sa gisabwag— ay! kasakit ug kamatayon. 


-- DON PAGUSARA 
Davao City, Philippines

7.23.2021

bato sa suba


Lingin ug sinaw nga puting bato diha sa suba:
mata sa tubig nga nanakita kanako nga nagtindog,
nagtan-aw sa hinayng liyok. 
Dili tika kuhaon gikan sa tubig,
tubig gikan sa mga wala hipalging tubod 
diha sa kalasangan, sa tinagong mga sinugdanan. 

Ang bato misinaw tungod sa kanunayng paghinis sa tubig, 
tungod sa sadyang mga hulagway nga gibawon sa tubig 
sa taytayan, sakayan, mga tren, 
ug mga syudad nga milipang sa kadaplinan sa suba. 

Hinaot nga walay laing makakita 
ug matintal pagkuha niini aron idayan-dayan 
sa lamesa o himoong palugpit sa papel 
sama niining akong gisuwatan karon. 
Mawad-an kini og kahayag nga gikan sa pagbag-id 
sa mga gagmayng balod 
ug moitom, ang tabon-tabon molagom og hinay, 
ug dili na makakita ni makahinumdom 
sa mga panan-awong nindot 
sa mga taytayan, sakayan, mga tren ug syudad 
nga gihubit sa magbabalak, 
ug kon kinsa siya ug kon unsa ang iyang gigikanan. 

Ug unsa na man lang ang mahibilin kanako
nga akong handomon, nga akong hinumdoman, 
unsa na man lang ang akong balak nga suwaton 
bahin sa mga taytayan, mga sakayan, tren, ug syudad
kon kining bato, mata sa tubig, mawala sa suba? 


 -- ESTER TAPIA 
Nordrhein-Westfalen, Germany

baligya


Dili gyod patas kining kinabuhi, 
maski’g imo pang bali-balihon 
ang kalibotan: naa’y adunahan, 

naa’y kabos. Labaw na karong 
panahon sa pandemya: gutom 
ang kadaghanan, apan buraska 

ang pipila. Aron makasugakod, 
namaligya og mga butang 
ang uban: karaang sanina, libro, 

o himan. O magluto og pagkaon 
nga itinda sa dalan o internet
Ug naa po’y, kay lagi hitsurahan, 

gisubasta na lang ang lawas 
sa mga gaawas ang kuwarta, 
nga dili magduha-duha nga 

mobayad sa kalipay ug himaya 
sa paghabhab sa unod ug dugo
sulod sa kuwarto nga giabangan. 


-- RALPH SEMINO GALÁN 
San Juan City, Metro Manila, Philippines

7.21.2021

ang kataposang balak ni Ric S. Bastasa


mokapyot ko sa imong abaga 
mosandig ko sa imong dughan 
mogamot ko sa kalibotan 

nawala na gyod ang akong kahadlok 
nga igo ra kong mapalid sa hangin 


 -- RIC S. BASTASA (p.s.k.)
Katipunan, Zamboanga del Norte, Philippines

sumbalik-silaw


Estranghero ang balod sa dagat, mihalok sa baybay. 
Usa ka sirkulasyon ang pagkahimugso ug kamatayon. 
Mag-uwan og bulawang panamilit sa pantyon 
Apan basaha ang imong kaugalingon sa samin. Lubaa 
Ang imong anino nga nakiglambigit sa manulunda. 
Pangutan-a ang kangitngit kon aduna ba siya’y kalibotan, 
Unya balik sa imong kaugalingon sa dili pa mokaylap 
Ang kasadpan. Itugway ang lahi nga pagka-ikaw sa 
Wanang sa kahibulongan. Pasagdi unya ang orasan 

Hangtod saksi ka nga duha diay kabuok ang bulan: 
Gilawig sa mga damgo tugbang sa paghangad ang usa, 
Ug mipilit ang ikaduha diha sa imong kahigmata. 


 -- MARCELO T. DAÑO, JR. 
Lapu-Lapu City, Cebu, Philippines

7.19.2021

pagpanghinguto


Gilaksi ni nanay ang usa ka panid sa kalendaryo. 
Nahuman na ba gud diay ang bulan sa Pebrero? 
Dungan sa iyang sitsit mao ang mapugsanong sinyas, 
"Duol ra kadiyot ug pungko dinhi sa tsinelas." 

Iyang gibuklad sa salog ang gilaksing papel 
Samtang ako miyaka duol sa iyang tiil. 
Gibadbad niya ang lastikong bugkos sa akong buhok. 
Gitaktak niya ang sulod dayon gipaduko ko. 

Huma'g kahig-kahig nangahulog ang mga kuto. 
Daw mga nasakpang kawatang nagtapok! 
Gidalian dayon namo’g pamusa 
Usa pa man sa ulo mobalik og tugpa. 

Makapanlimbawot ang ilang balhiboong lawas:
Gaitom lang ang agi sa mga gagmayng Hudas! 
Ang kanhing puting likod sa kalendaryo 
Nahimong usa ka lansang menteryo. 

Nagkatag ang dugo: Dugo 
sa kuto? O, dugo nako? 
Ah, basta ang importante hayahay na akong paminaw! 
Wa na’y mahadlok nakong motapad. 


 -- PAUL RANDY GUMANAO 
Koronadal City, South Cotabato, Philippines

may lain (ml) ba?


Kana bitaw'ng naghinamhinam ka 
Nga makasinati sa iyang hikap 
Apan lain ang iyang gihapuhap. 

Kanang naghuwat ka 
Nga imong kaunoran 
Iyang pislit-pisliton 
Apan lain ang gituslok-tuslok 
Sa iyang kumagko ug mga tudlo. 

Kanang nagdahom ka 
Nga manguhit siya nimo,
Mogitik-gitik ug mokumot-kumot 
Apan sa iyang mga kamot
Lahi diay ang gikitoy-kitoy.

Ang nakapait pa kay makit-an nimo
Nga tam-is kaayo siya mopahiyom, 
Mobahakhak pa usahay, 
Gilamian ug wa'y pagmahay. 

Hay, pastilan, makaguol! 
Akong dughan magsige la'g ngulngol. 
Unsa ma'y wala nako 
Nga aduna siya? Pagngon ko ning 
Wi-fi, bi: tan-awon ta! 


 -- CARINE ERA M. ASUTILLA-LAPID
Mandaue City, Cebu, Philippines

7.17.2021

igmat-igmat, abat-abat: ikaduhang siplat


(i
2a2
6) 

nidagkot og panganod
niaso ang baybayon
nisilab sa kadagatan
nisilaob ang bituon

(i2a2 7) 

nagkadusingot ang sala 
diin nagpahulay ang kaldero
hayahay ang kusina 
diin nagkayod ang mga plato

(i2a2 8) 

sige tugoti ang pison 
ug aspalto sa tanaman 
aron tugkan og libaong 
atong inampingang buwakan

(i2a2 9) 

gitigbas ang pagkatulog 
sa nagbangutan nga liso 
aron hingpit nga mabugha 
ang lasang niya nga damgo

(i2a2 10) 

gibungkag ang punso 
sa namuti nga sulom
kay gisagol sa haligi 
ang anay nga itom


 -- DESIREE L. BALOTA 
Talisay City, Cebu, Philippines

in bahalina veritas


Karuyag ko kunta makitagay sa imo sin bahalina
Kay sugad nira an hubog, nagsusumat sin kamatuoran. 
Kundi sa kada mo pagsisiplat sa akon, 
Nahuhubog na ak dayon san maturutam-is 
Nga maasum-asom mo nga mga hiyom, ngan
Ako na lugod an karuyag magsumat san kamatuoran. 


-- MARK P. BONABON 
Biri, Northern Samar, Philippines

7.15.2021

sa katugnaw sa akong kaduka


unta iduyan ko padung 
balik sa baybay 

hinaot gahuwat na sa akong pagbangon 
ang tinuwa nga bag-ong haon ni mama 

palihog lang intawon 
ayaw ko pukawa 


 -- JONALYN ALMACIN-GOURDON 
Nantes, France

aliki


Ang lusok sa ulan nga nangatagak 
Sa lim-aw sa dalan 
Mingmugna og pito ka libo 
Unom ka gatos ug 
Kaupatan ug usa ka aliki 

Nag-iyahay og panagko ang mga aliki nga 
Nakigbangi sa ubang mga alidong 
Aron mailog ang gingharian 
Sa masikaw nga lim-aw sa dalan 

Usahay adunay mga aliki nga 
Mangamugna sa dagkong lusok nga 
Mingmugna sag dagkong balod nga 
Mingpapas sa gagmayng mga aliki nga 
Nangamugna sa gagmayng lagdo 
Sa masikaw nga lim-aw sa dalan 

May lusok usab nga 
Nangatagak sa bato nga 
Gauyokag batohanong kasingkasing ug 
Wala man lang mitugot sa 
Mga patak sa pagtuslob 
Sa masikaw nga lim-aw sa dalan 

Apan aduna gihapoy mga aliki nga 
Nakighiusa sa ubang mga aliki nga 
Mingmugna og bag-ong mga alidong ug 
Mingkayab, nakigbisog, nakigharong 
Sa masikaw nga lim-aw sa dalan 

Taliwa sa kagubot ang mga aliki 
Wala mingtahan og mugna og balod 
Hangtod milurang na lang ang langit ug 
Mihunong ang tagaktak sa ulan 

Karon ang huyuhoy na lay mipauraray— 
Gihapyod ang kalikopan 
Dala ang kamingaw, ug 
Nangahanaw ang mga aliki 

Mipabilin na lamang 
Ang katin-aw, nahilom 
Ang tagaktak sa ulan, 
Ug nahawan 
Ang masikaw nga lim-aw sa dalan 


 -- JOHN DANTÉ 
Consolacion, Cebu, Philippines

7.13.2021

insomnialindasay


Si Nanak usa ka mananayaw 
Nga nahitakilpo sa iyang pag-undak-undak. 
Sa akong mga pilok ang mga gutling 
Mga buktot nga mga duwende 
Nga nagtugtog og mandolino 
Diri sa akong bukobuko. Nganong 
Dili ako makatagpilaw? 
Ganihang hapon gilubong mo 
Ang akong mga sulat didto 
Sa baybayon sa Clearwater. Gilabay mo 
Ang akong mga balak ngadto sa 
Turistang urakan sa dagataytayan: Oo,
Wala nay teleponokabildong nagyagubyob 
Sa nagdagitsulat pangluod. 
Karon, ang biniurda mong mga bulak 
Sa sobrekama ta naghilak, 
Ug ang mga tunok sa kahaw-ang kabalisa 
Dinhi ning balaskastilyo sa salimuang
Kabalaka n
anaroy sa gitextan mong 
Kasingkasing kong nahiubos… 


-- MELQUIADITO M. ALLEGO
Tampa Bay, Florida, USA

nudite de la verite

je le sais bien... 

Niining pasilyo sa atong handurawan 
Nagpasad ang muwebles sa kalakbit nga paraiso 
Ang kisaw nga atong namugna 
Tungod sa kapiskay tang naghinumdom 
Sa kaniadto ug sa kabigot 
Sa nagtibugol nga gutlo 
Sa atong bulingit nga kabatan-on. 
Takulahaw gitirambo kita sa hinanaling kasadya. 
Gauylap sulod sa atong ugat ang atong dugo. 
Bisan ang bahad sa dagaang nahipatik 
Gikan pa lang sa atong pagkahimugso. 
Maisogon kitang nanambo sa umaabot.
Pinatupsan sa atong mga pangandoy.
Bisan gansangon pa ang atong panimuot 
Namasin gihapon kita sa higayon 
Nga sa una tang pagtikang sa estante 
Tunolan unta kita og mga hiraminta 
Sa magtutudlo sa pilion tang kinabuhi 
Aron mabaid ug malantip kita 
Pagpangandam sa atong pagsum-ok 
Sa natad sa mga kahibulongan. 


 -- LEONEL QUILLO
Malalag, Davao del Sur, Philippines

7.11.2021

renga a la sawi*


Sangko sa langit. 
Blangko og tinan-awan. 
Dili matugkad 
Ang nagtingang ting-init— 
Ang imong kasingkasing. __________________________________________ 

* Sawi: angga ni Cesar Ruiz Aquino, premyadong magbabalak 
* Ang unang linya mao’y ika-19 nga linya sa balak 
   ni Rene Amper ("Talan-awon sa Tamboanan”
* Ang ikaduhang linya mao’y ika-14 nga linya sa balak 
   ni Vicente Bandillo ("Sayo sa Buntag sa Adlawng Igpapahuway"
* Ang ikatulong linya mao’y ika-9 nga linya sa balak 
   ni CD Borden ("Ikis"
* Ang ika-upat nga linya mao’y unang linya sa balak 
   ni Melquiadito Allego ("Tubag sa Tigmo"
* Ang kataposang linya mao’y ikaduhang linya sa balak 
   ni Ernesto Lariosa ("Ayaw Lang Itug-an") __________________________________________ 

 -- KEVIN A. LAGUNDA 
Talisay City, Cebu, Philippines

kabahin nianang "lunsay” nga baroganan


Bisan pa’g kamo pa’y moangkon 
nianang bantawan sa nasod, 
bisan pa’g inyong bersyon sa dila 
ang moalingawngaw sa teyatro 
sa katilingban, ug bisan pa’g kapila mo 
magsinghag batok sa mga tingog 
nga gituohan ninyong hinungdan 
sa suliran sa Kabisay-an, dili gihapon 
mapapha ang utlanan nga gabahin 
sa tigpamaba ug tigpaminaw. 
Dili gihapon mapukan 
ang tagolilong nga bungbong--
gabara sa mga linalang 
nga utro pod ilang suliran,
nasapawan sa inyong gipangyawyaw. 
Inyong baroganan wala’y kalainan 
sa inyong gikontrahan. Bisa’g unsaon 
ninyo’g tinguha anang lunsay 
nga kaugmaon, dili gihapon 
makahugno sa mga andana 
anang matang sa teyatro 
nga wala sukad misantop 
sa lumadnon nga panghunahuna. 


 -- TON DAPOSALA 
Cagayan de Oro City, Philippines

7.09.2021

saksi ko samtang gitamay nimo ang kamatayon gikan ta gatagay


(alang sa higalang Januar Yap isip paghandom niadtong panagtapok nga nabuntagan didto sa baybayon sa Talisay) 

Galabhag ang mga panganod. Gilatos 
sa kilat ang kangitngit samtang galumpayat 
imong talidhay tugbang sa dugdog 
nga naumod sa mga balod 
sa Talisay. 

Nagkurog ang mga ba’s sa baybayon, 
ug nahaw-as sa imong tutonlan 
ang kakulba. Basi'g gilad-ok pod lakip 
ang lapok kay mao ra'g gihagwa nimo tanan
nga nalumos. 

Sa akong panit, gipatin-aw sa uwan 
ang mga pangos ug uwat. Bisa’g maahat ko
og panguros usahay, mao ra'g gikamras 
ang kabukogan, padayon nakong unongan 
kining unos. 


 -- MICHAEL U. OBENIETA 
Topeka, Kansas, USA

mga mugbong witik sa dila


Pikas Pako sa Alibangbang 

May nakaplagan akong 
pikas pako sa alibangbang 
sama katahom sa kaadlawon. 
May garas-garas ang nawong 
sa kagabhiong nadan-agan 
sa iyang pasumbingay. 


Talamdan sa Kasingkasing 

Ang mahimatyagong kalag lamang 
maoy nakakita sa duas nga dagway sa hustisya 
kay ang kasingkasing nga daling matandog 
sa iyang pagsaksi sa labing linuom nga kasakit, 
pag-antos, panaogdaog, bisan ang nagtakubang 
pasundayag sa biaybiay, nakasabot nga kining 
pagbatia gasa sa iyang artistikong kinaiya. 


Nagsuhing Tinguha 

Sayo sa buntag giagda ko
pagpabangon sa talisubang nga dan-ag 
ug tuod man, sa way langan-langan 
mipalagdas ko ngadto sa balasong baybayon; 
gitaghoy-taghoy akong pangandoy 
nga dugay nang gisalag 
sa habog nga sanga sa handuraw, 
sa dihang gi-agaw ang akong panan-aw— ay, 
didto sa lapad nga baybayon 
dili layo sa nangadugmok nga balod 
nga gidalisay sa buntagong dan-ag, 
usa ka maya 
nagluboglubog 
nagkapaykapay 
naglangoylangoy 
sa balas, ug 
sa lawod usa ka tangigue 
gigisi ang sidang dagat 
mabihagong nag-arko nga 
milupad ngadto sa langit. 


Paglaglag 

Giayo nato’g salsal 
sa langyawng pandayan 
ang atong dila, 
gibaid ug gitalinsan 
aron makaduslak 
sama sa dagang 
ni Shakespeare nga bantogan 
ug giunay natog laglag 
atong kaugalingong kaliwat. 


Tambubukag 

Morag tuko pero dili tuko; 
morag pak-an pero 
way tinuod nga pako, 
mag-ilis-ilis 
sa iyang sapot 
pahiayon-ayon 
sa iyang palibot, 
ug di na mailhan 
unsay tinuod kolor 
sa iyang ngalan. 


Daman ni Huwan Hanggaw 

gutom uhaw 
init huwaw 
yawyaw yagaw 
opisyales tiawtiaw 
opisina hugaw 
gisilhigag taphaw 
kamot may kagaw 
salapi gikawkaw 
katawhan tiyabaw 
politiko way ulaw 
bagag nawong misiaw 
samad ngutngot suliyaw 
libulibong kumo gibakyaw 
libulibong tiil nalambod sa alisngaw 
singot sa aspaltog yuta nanglugmaw 
lang-og sa kanal gikutaw 
layaglayag kayabkayab sibaw 
gumamela sa kalimutaw 
sakayan sa dalan lutawlutaw 
ekspedisyon gilusad panaw 
layo gilantaw 
lunhaw gitataw 
isla migimaw 
waw waw waw! 


 -- DON PAGUSARA 
Davao City, Philippines