7.30.2019

bulahan ang makapahilak sa labing gamhanan


I.
Pwera buyag baya sa mananabtan! Bus-ok tuod kanunay 
iyang tiyan bisan pa man og ang kataposang bahandi
igo rang tuwaran sa tigkawot og lubong. Pagkahayahay
sa iyang inadlaw nga pakigsawo ug pahimulos sa dili-
matagbaw nga uwag sa Manananggot kansang binuhi
nga uwak mangiti usab matag tabisay sa mga kandilang
gitilaan ang pabilo sa gapalibot nga kabugnaw duot
sa kabukogan. Pun-on og mga bakho ang kahaw-ang. 
Ug unya moawas gihapon—wa’y pakyas, di malimot—
ang gabon ug yamog diha sa gauha nga mga udlot.  

II.
Na hala, buk-a na ang garapon sa mga limos! Pauwani 
og mga sensilyo ug linukot ang mga palahubog diha
duol sa taboan. Lakip sa bakol nga mangunguot, suholi
sila nga molayat sa mga lubnganan bisan pa’g gahulga
ang mga aw-aw ug uwang. Sa baylehan sila tultoli!

III.
Pwera buyag baya sa mananabang! Bisan dili pa siya
motambol samtang gakiyodkiyod ang mga kundatan
batok sa tanang tunglo sa signos, ang iyang hapuhap ra 
ang igong mohabwa sa gabalikos nga sinugdanan— 
gagamot og kahayag, gabuswak og laing kalibotan
nga dili malipong bisan pa’g hagbay rang gatuyok.
Gani, siya ra’y paminawon sa raynang gabilangkad
pagtuman sa iyang pagbuot nga moutong og mosyaok
hangtod molugwa ang umaabot nga hari: ipatuwad
aron sagpaon ang lubot sa dili pa sa trono motugkad.


-- MICHAEL U. OBENIETA 
Topeka, Kansas, USA

tinagoan


Mihunas ang malinawong 
dagat. Migimaw
ang nagpahipi nga bildo. 
Dako ug hait.  


-- DELORA SALES-SIMBAJON
Butuan City, Agusan del Norte, Philippines

7.26.2019

subay ni bob dylan


Pila kaha ka buok mga bata
ang buot matawo
gikan sa pugas sa mga binatilyong  
midagan ug buot magpakabuhi 
sa mga eskinita ning syudad --
mga eskinitang triangulo, talinis, kinutsilyo -- 
midagan  aron moeskapo sa mga aninong  
nagpahipi sa mga posteng  
pinatyag suga, nagmaskara, nagtakuban,  
mga posteng puno sa aslom nga mga paskin,  
ning bulok nga prutasan sa syudad? 

Pila kaha ka buok dalagita ang buot  
moharong og tinutokay  walay tabon-tabon
naghuwat sa mga eskinita 
sa naandang mga baho, 
naghuwat  sa mga binatilyong mieskapo  
ngadto sa mga mabawng tubig 
walay lawod nga padulngan,
naghuwat ang mga dalagita 
nga nagsugod na og pangalarag, 
dili sila mga ulay
sa tinghulaw.

Unsa kaha kalapad sa mga dagat ang magpalatas 
sa mga binatilyong ginapos ang mga kamot, 
tinakpan nga mga baba, 
ginaid nga mga tiil
bisan pa sa kabughaw sa mga langit 
o sa daghong sa mga kompas nga mipunting sa amihan 
mitultol sa walay pagtapos nga kapunaw-punawan.

Pila kaha ka buok mga pintas nga piyer 
sa baybay nga mikawhat sa mga balod  
buot nga dunggoan, 
buot timonan, 
sa mga binatilyong naputlan og  mga dila 
nahupsan sa mga panumpa; 
ang mga lapokong kanal naughan,
mga sakayang papel nahutdan sa hangin, 
nasangad sa pagbara sa mga tutonlan 
ug pagkapupos sa unos sa mga layag, sa baga 
sa mga binatilyong natadtad
sa  kayugot sa kinabuhi ug sa gugma.

Miaslay ang ginhawa sa mga binatilyo--
dihay mga pulong 
nga buot luwaton, pasanayon,  
didto sa nagbuy-od nga mga pinuy-anan 
ubos sa mga gisumpang panganod.


-- ESTER TAPIA 
Kathmandu, Nepal

kay dili swak


Kuwidaw sa tabas
nianang imong dila—kanang
imong pinakatay nga ningwisik
sa mga gaunlang luas
taliwala kanato. 

Tinuod, dili kita swak ug 
wala kitay mga pusod nga
ikabugkos. Walay kagahapon
nga nakigdulog nianang 
mga lumot sa habol nga imong
gihapin kanako. Walay tando.

Bisan pa man niining tanan,
wala kay katungod nga mosusi kon
ang ania dinhi sa imong atubangan, karon, 
mahisama nianang imong kinaugalingon.
Tungod kay, sukwahi sa imong swak, 
sama kini sa mapinanggaong inahan, 
gahago og laylay sa iyang anak
sa matag tungang gabii. Gapatutoy
bisan gutom. Mopupho sa mga mumho
ug igit. Molahutay sa tanang pasmo
ug hilanat. Dili mangayo og sukli. 

Busa, kuwidaw. Ayaw pasulabi.
Ayaw kini itandi labi na nianang
walay mga perlas nga ikalabay
sa baboyan. Kay basin, basin baya
kon mahinayak, kon mosugmat,
didto ikaw ibartolena sa iyang
tagoangkan.

Aron biyaan.
Aron sa hingpit hikalimtan.


-- CORAZON M. ALMERINO
Los Angeles, California, USA

7.22.2019

kurbada


gisubay mo
ang matag kurbada
nianang imong hawak
hapyod-hapyod sa bat-ang
atubangan sa liki nga samin
wala kay laing nakita kon dili
ang naghagdan nimong bilbil

molingi ka nga nagkusmod kay
dili ka sama ni kuan nga dali ra
masul-ob ang ingon ani ug ana

gisapot ka sa imong nakita apan
wala mo paminawa ang kahilom
nga namintana sa akong mata
diin gisamin ang ikaw ug ako
nga nagpabilin taliwala 
sa pagburot o paghiyos 
nianang imong bilbil


-- DAVE PREGONER

Lapu-Lapu City, Cebu, Philippines

hingyap


Mahagkutay manggud yana.
Aada ha im’ hunahuna nga
Pagsagka mo tikang ha dagat,
Pakauli ha iyo balay, magpapatola 
Ka kan im’ arog, mahigop han 
Sabaw han ti-aw, ngan
Maghuhuma paglatag han banig.
Pabay-i kun agap pa.
Asya ini nga mas madagmit 
Dumamo an mangirisda kontra
Han isda ha Maqueda Bay. 
Mga hagkutan manggud kamo,
Siring mo. 
Kundi sige nala. Yana nga di na damo
An isda, mag-aarisgar an kabataan 
Nga mangaram, magtapos, magbiling
Hin iba nga pagkakabuhi-an.
Makakapamunay na an mga masag. 
Makakapahuway na an dagat.

Waray la unta trawl.
Waray unta sagad.


-- ERIC ASEO
San Julian, Eastern Samar, Philippines

7.19.2019

uloran


didto sa layo
kahayag makapaso
dinhi sa sanga
nangapkap ko sa bunga
sa punoan nga buta


-- DENNIS S. SARMIENTO
Baltimore County, Maryland, USA 

wanang


Rosas kuno 
sa wanang
akong gigasa 
sa iyang anak--
dalikyat ra 
ang pagkahimamat sa tubig 
kay walay tubig nga makatuhop 
sa hangin.

Rosas kuno 
nga gitanom sa yuta
ang gasa nga angay 
sa iyang anak--
binisbisan 
gitanom sa tubig 
human putla.

Gitubag ko siya 
nga ang wanang
ang akong ginikanan--
ang sabakan niini,
among yuta,
among tubig.

Gilabay niya og lapok 
akong baba; nakuyapan siya
ug ang dughan sa iyang anak
nadat-ogan.


-- DESIREE L. BALOTA

Talisay City, Cebu, Philippines

7.16.2019

awit sa magbubuhat


I. 
Aslom ang liso sa kalamansi, apan
kini ang tulbok sa atong kosmos.

Tam-is ang duga sa mangga, apan
diri nikuliba ang tubod sa nebula.

Parat ang balas sa asin, apan
kaspa kini sa atong galaksiya.

Pait ang ginaling nga kape, apan
diri gihulma ang yuta ug planeta.

II.
Aslom ang singot, apan kini ang tulbok
sa akong pagkayod-- ang kunot sa
kamot, sa kalisod ug paningkamot.

Tam-is ang dugo, apan diri nikuliba
ang tubod sa akong damgo--akong
handuraw nimo matag pukaw nga adlaw.

Parat ang laway, apan giugom nako
ang asin aron mahinlo ang bungbong
sa akong ngipon, ang atop sa akong dila

Pait ang kinabuhi, apan diri
gihulma sa imong pag-amuma
ang uniberso sa atong gugma.

III.
Gihinlo nako akong baba. 

Gahuwat
ang halok sa imong baba,
ang tilaw sa imong laway,
ang gilok sa imong kilay,
ang banlaw sa imong dila.
ang sinugdanan sa tanan.

tam-is, aslom,
parat, pait

sa panganod nako
nisangpit.


-- MIGUEL ANTONIO B. GARCIA  
Zürich, Switzerland

yamog sa pagsubang


talidhay 

sa adlaw mitapsing 
sa dahong gatulo

ang luha


-- JOVANIE B. GARAY 
San Isidro, Davao Oriental, Philippines

7.13.2019

berso


ang mga imahen
bitoon sa kangitngit

ang mga pulong
lumalabayng panganod

ang metapora
lagyong planeta

ug ang kahilom—
uniberso


-- GRATIAN PAUL R. TIDOR
Dipolog City, Zambonga del Norte, Philippines

taraubon


An nahiabtan ko na la, mga harigi san mga balay 
nga akon ginsisinurot-surot ngadto sa dagat 
(kun diin ak nahibaro paglangoy) 
para bisitahon an nahibilin nga mga naglabay.
Waray na didto an hataas nga bato san akon pag-abot.  
Kagab-i, ginpainop ak nga natungtungan ko na ini. 
Ngan nahikit-an ko an kahalapad san hubas                                                                                   kun diin ginpapadayag an talagudti nga sekreto san dagat. 

Waray kabataan nga namumurot san mga buskay 
sugad san amon sadto gin-uuyagan.
Aadto, gintutusok nira an kakunat san panit san balat, 
igpapaligis sa sigad an nahidagsa nga walo-walo. 
Naghinglo na ini nga lugar san iba nga anit. 
Pinanhiluan an ira huna-huna san kapuot 
san diri dinudutkan nga basura 
samtang padayon an kapalid san naaarab 
nga barahibo san gin-iihaw nga ayam. 

Waray na namamangti ngan nanunulo. 
Makuri umidlang an siwak sa tubig nga ginlubog 
san hanang. Pipira nala an bato nga gin-uukab 
san pag-laom nga may-ada nahibilin nga masag, isda, 
o pugita san paghubas. Kun may-ada man makakasamad 
san rapadapa, diri umang o sarad kundi mga lata san sardinas. 

Pira nga kag-anak an waray umilob san hapdos
sadton gindaay san lara san kadagatan an ira kabatan 
san magpasipara ini nga tungtungan an hataas nga bato. 
Didto sira nahibaro pag-ampo. Nakilala nira an patrona 
nga pasasalamatan san mga nasisibad nga grasya. 
Pero san inagi nga Soleda pipira nala an umupod 
sa propsesyon sa dagat. Magabok an bandiritas 
nga nararabtas san hangin ngan nagkalutaw sa tubig 
kahuman bumuhi san ira mga baloto. 

Sa akon inop, magkaupod kami san kabataan 
Diri ak nabati san ira ginhuhuring ngan tigda 
sira nga nagkawara pag-abot san taob. 

Waray ak mahitultol san dalan paggawas. 
Siniplatan ko an pagkamang san balud, 
ginsusukol an iya pagbulos.


-- REYNEL M. IGNACIO 
Calbayog City, Samar, Philippines

7.10.2019

damgong tuwapos


sa imong pagmata 
gisugat ang imong panan-aw
sa imong kaugalingon nga nagbarog  
sa tugkaran sa balay nga gipanumpa mo
nga dili mo na balikan
ug diha-diha gidaog ka sa kamingaw 
samtang gasud-ong sa imong lawas 
nga nahiugbok sa gawas sa bentana 
sa lawak nga dugay 
mo nang gilubong sa kalimot 
uban sa nagmalinawong mga anino 
nga gihan-ay sa sulagmang panagbagat
sa kahayag ug kangitngit 
diin gidamgo mo kining tanan


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Dhaka, Bangladesh

sumpayi ayaw ang gabii


Husto na ni ayaw sumpayi ang kangitngit
Aron maputol ang patayng damgo
Mapusgay ang urom sa kagabhion.

Bisan di ka buot tumban ko
Ang atong mga tunob aron mabuni
Matambog sa bung-aw ang mga panghupaw.
                                                
Kalimtan ko ang lanog sa imong mga katawa
Aron maluwas ang kabuntagon sa paghikog
Bisan sa likod sa bumubuswak nga banagbanag.


-- ERNESTO D. LARIOSA
San Fernando, Cebu, Philippines