karuyag ko kunta

Maghalad sa imo sin siday, 

Kay bagaw pa ni Plato: 

"At the touch of love, everyone becomes a poet." 

Kundi kay diri ak sigurado kun hapyod na ba 

San paghigugma ini nga inaabat, 

O kun siday ba gud man ini nga ak ginsusurat. 

Tingali man la, nasala la si Plato, 

Kay sadto san wara ka pa, 

Nagsasalwaka lugod an mga pulong ngan mga aliday. 

Kundi yana, nahuhubas dayon an burabod 

San mga pulong sa ak hunahuna 

Kun nasusudangan san im mga hiyom. 

Nagmimingaw an mga tagubtob nga mga aliday 

San ak buyog nga kasingkasing 

Kun nasisiplatan an im mga rosas nga im-im. 

Kundi kay tingali man la, tama gud man si Plato 

Nga hapyod na san paghigugma ini nga inaabat 

Ngan siday na ini nga ak ginsusurat, 

O tingali man la, ikaw an Siday. 

Oo, tingali man la ikaw. 

Tingali man la. 

Ikaw. 

-- MARK P. BONABON 

Biri, Northern Samar, Philippines

in bahalina veritas

Karuyag ko kunta makitagay sa imo sin bahalina

Kay sugad nira an hubog, nagsusumat sin kamatuoran. 

Kundi sa kada mo pagsisiplat sa akon, 

Nahuhubog na ak dayon san maturutam-is 

Nga maasum-asom mo nga mga hiyom, ngan

Ako na lugod an karuyag magsumat san kamatuoran. 

-- MARK P. BONABON 

Biri, Northern Samar, Philippines

pagtug-on

Diday, pamati sini nga akon sagdon— 

Antes mo batunon san “oo” 

An nangingint’res sa imo, 

Adi mun-a an imo angay himuon— 

Agdaha siya sa iyo balay basi kumaon, 

Pamahaw, panginudto o panihapon. 

Pero siya an sugua pagtug-on 

Ngan sa iya luto ka maghuhukom 

Kun “oo” o “diri” an imo ibabaton. 

Kay Diday, an gugma 

Mala bugas nga ginsugna— 

Kon latâ, buwa-buwa; 

Kon matagudtod, diri ungod-ungod.

 -- MARK P. BONABON 

Biri, Northern Samar, Philippines

senakulugaw

An Lawas san Magtaralwas, diri tinapay 

nga gintunga- 

tunga sa Kaniya mga tinun-an. 

An Kaniya Dugo, diri bino 

nga ginpalis- 

palis sa kanira mga kalis. 

An Kaniya Lawas, an Kaniya Dugo-- 

Lugaw nga sayô kakaldero, 

kundi diri champorado, o arroz caldo. 

Bag-o ini nga bayo nga bugas 

nga ginsabwan san Tubig 

nga gin-alog tikang 

                                    sa 

                                    kahiladman 

                                    san 

                                    Ukad 

                                    ni 

                                    Jacob, 

ginsugna sa Kalayo 

san Parungpong sa Bukid Sinai, 

ginbudburan san Asin 

nga ginpamara tikang 

sa 

sidsid 

san 

Dagat 

Patay, 

ngan ginhaon sa Senakulo ni Hesukristo. 

-- MARK P. BONABON 

Biri, Northern Samar, Philippines

an waray, mayaon

An Waray, mayaon. 

An Waray, diri waray, oo— mayaon, 

Bisan Leyteño ka man o Samarnon, 

Bisan im pinulungan Binisaya o Abaknon, 

Basta Sinirangan Bisayas an natawhan nga rehiyon, 

Waray ka nga mayaon, gihapon. 

Mayaon ka pinulungan nga angay higugmaon. 

Mayaon ka panuratan nga angay igpadayon. 

Mayaon ka kultura nga Waraynon. 

Mayaon ka dungog nga angay ig-undong. 

Oo, an Waray, mayaon— 

Mayaon magdurudilain nga istorya 

Sumala kan Padre Francisco Alcina, 

Padre Kobak ngan Propesor Borrinaga 

Mahiunong san Pintados sa Ibabao ngan Tandaya; 

Kan Sumoroy san Palapag, Bankaw san Limasawa; 

Kan Heneral Lukban ngan Domingo Rebadulla; 

San masaker sa baryo san Balangiga; 

San kan Douglas Mac Arthur sa Palo paglarga; 

Ngan pag-abot san delubyo nga an ngaran Yolanda. 

Oo, an Waray, mayaon— 

Mayaon magpakaruruyag nga susumaton 

Mahitungod kan Juan Pusong— 

An danay baltok, danay lurong; 

Kan Berbenota ngan Carolina gihapon— 

Mga enkantado nga kadaragan-an, 

An sayo may barko nga bulawan 

Ngan an kapadis si Tamburusan. 

An sayo man naistar sa Biringan, 

An siyudad nga danay la makit-an. 

Oo, an Waray, mayaon— 

Mayaon mga magsusurat nga listo 

Ada sira Alunan, Sugbo, Gracio, 

Pagliawan, Oyzon, Baldesco, 

Dela Rosa, Evardone ngan Irinco. 

Angay l’at pasidunggan an nagtalinguha 

Pagpalambo san panuratan ta. 

Ada sira Lucente, Romualdez, De Veyra, 

Aurillo, Makabenta, Rebadulla, 

Monje, Abobo ngan Muncada. 

Oo, an Waray, mayaon— 

Mayaon angay igpadayaw 

Sa bisan diin pa man nga langyaw 

An matam-is nga tuba—ay, kahidlaw! 

Labi na kun an sumsuman sinugba o kinilaw 

Sa may pantaw kun an bulan kadayaw 

Sa payag nga an atop anahaw 

Ngan nakanta “Basuni,” o “Dangaw-Dangaw,” 

Pakahuman, matukar san kuratsa nga sayaw 

Ngan an im gugma im kaado, baadaw! 

Oo, an Waray, mayaon— 

Mayaon mga siday, awit, canogon, 

Ambahan, ismayling, posong, 

Liaw-libang, ambahan, susumaton, 

Garaygaday, dayhuan ngan titiguhon. 

Pamatuod la ini nga an Waray, dire waray, oo – mayaon, 

Mayaon kultura nga bahandianon 

Nga angay ta ig-undong nga mga batan-on 

Basi pa man daw maipadayon naton 

An pagkamayaon san mga Waraynon.


 -- MARK P. BONABON
Biri, Northern Samar, Philippines

soneto ni carolina para sadton mga nawara ngan nawaraan

Kon nahingaturog ka sa hadlat san tiyan ngan nahigimata sa lamiraw 

San rasa san mga tulod sa am bulawan nga kaunan; 

Kun nahingalaway ka ngan nakatadi san am pili nga lumay, 

Ngadi sa am palasyo ka na magmamanugbalay. 

Pananglitan mahikaplagan nira sa katre an imo lawas 

Nga mapinit, naninig-a, ginbayaan na san kalag, 

Huhunahunaon nira nga bangungot an hinungdan, 

Kondi an kamatuuran, nabugkot ka sa Biringan. 

Kaswerte mo, sangkay kay diri ka ngadi magugutom. 

Diri sugad sa im kalibutan nga pipira la an nabubusog, 

Ngan adton nawawara, mga desaparasido nga an buot 

Ginrutoy, gingutom san hustisya nga duhong. 

 

Nawara ka la, sangkay kundi wara ka kamatay, 

Binungyod ka sa am basi hingpit nga mabanhaw. 

 -- MARK P. BONABON 

Biri, Northern Samar, Philippines

bisan nano pa man nga linog

Bisan nano pa man nga linog,

Wara kabungkag
Inin ak dughan.
Kundi san nabatian ko la
An tam-is san im tingog,
Ak dughan, tigda binay-og.

Bisan nano pa man nga linog,
Wara kabantad
Inin ak dughan--
Kundi san nasiplatan ko la
An hiyom san im panukod,
Ak dughan, ubos na mahulog.

Bisan nano pa man nga linog
Wara katipak
Inin ak dughan --
Kundi san naabat ko la
An kalpad san im pagbaya,
Ak dughan, narudos, naruba.

Naruba, narudos ak dughan,
Ngan utro la ini mabubug-os
Kun im utro papandayon
San tam-is san im tingog;
Kun im utro ititindog
San hiyom san im panukod.

Kay Iday, an ira gahom ngan kusog,
Lupig an bisan nano pa man nga linog.

-- MARK P. BONABON

Biri, Northern Samar, Philippines