ig panlarag sa akong buhok

(pagtimaan sa akong Leukemia diagnosis)

Gitutokan ko ang akong buhok karong adlawa aron manamilit

Sa di madugay matag lugas malarag sa hilom

Walay motimaan sa iyang pagbiya

Gawas sa luna nga iyang gibiyaan.

Ningpahiyom ko ug ako kining gipangko

Nakita na niya ang kalibotan:

Ang batoong baybayon sa Sangabon

Ug ang hait nga balas sa Samboan.

Bangis nga iyang gilupad

Ang wanang sa Lincoln Memorial

Ug sa huyohoy sa puy-anan sa mga manunulat

Didto sa Whidbey Island.

Iyang nahilam ang Asry Beach

(Diin manakop mi'g pagi gamit ang mga hini-hinimong lit-ag.)

Ug sa gamhanang Burj ug ang The Corniche

Ug bag-o lang sa bantogang Macal River sa Belize.

Busa, ako kining gibayaw ug nanghupaw

Ug gitagaan ko kini'g usa ka pagpislit,

Mapasalamaton nga ang iyang gamot lawom.

-- TEODOSIA P. VILLARINO                                                                                      Northumberand County, Ontario, Canada

igo lang nagtuman

(kang Ariel, ug sa tanang di mahadlok mayanggak)

Kinsay nasayod unsaon paghiwid sa lawas

Kon ang dalang gilaktan mokalit kadangog.

Angay nga moliad nunot sa paghuyop sa hangin,

Mosawom, motidlom aron di mapiang. 

Ang di hanas maninguhang di mayanggak

Apan di malupig ang gahom sa dangog.

Kadtong mosupak makaangkon gyud

Og mga pangos ug bun-og inig kadakdak.

Kasinatian ang nagtudlo unsaon

Pagbawog sa hawak, paglig-on sa tuhod

Aron inanay ang pagkalimbuwad--

Aron way sakit inig kadalipsang.

Ang panultihon nag-ingon: angay batonan

Ang arte sa pagkapuwak; inig katumba

Sun-on ang kurba, ang huyatid sa bangaw.

Tun-an ang kamaluibon sa hangin.

Unya molingi-lingi, nanawon ang giagian

Susihon kinsay nag-agak, naghatod

O nagkuha nga nahiabot ka

Sa imong gidangatan; unya magpasalamat.

Ang nagtamod og utang kabubut-on 

Lihiro nga mobarog dayon--

Mamaspas, ug bungkaron ang pahiyom.

-- TEODOSIA "Dindin" P. VILLARINO

Northumberand County, Ontario, Canada

usa ka langgam

Usa ka langgam mibuwag sa iyang panon
Mihapit og tugpa sa bintana sa kusina
Mikapa-kapa, mibirig-birig
Nag-aghat kanako
Pag-apil sa iyang sayaw-kuratsa.
Ug sa paglupad niya, sa iyang pagbiya,
Nagbilin kinig handomanan:
Ang gilay-on mabuntog sa usa ka pagkiay.

-- TEODOSIA “Dindin” P. VILLARINO
Manama, Bahrain

mga maleta

Nagbutod ang tiyan sa mga maleta
Nga gipasandig ko sa pultahan
Gusto moikyas, moluklok
Og balik sa aparador.

Ang mga maleta nagpabug-at.
Natahap.


-- TEODOSIA "Dindin" P. VILLARINO
Toronto, Ontario, Canada

ang mga babayeng sipat

Pwerting dayak. Naglukso-lukso.
Nanighawak. Hilabihag ngisi.
Dagkog mga sunglasses
Morag mga wa naayo sa piskat.

Pwerting pagposing-posing nagsalig
Nga digital ang camera, way kas sa film.
Bisan way angay, hala pahulagway
Ihiyak ang tiyan aron ingnon way bilbil.

Ang mga babayeng sipat
Wa magtagad sa nag-ugdo nga hugason
Sa sawog nga nag-akal sa abog.
Sa nagtipun-og nga labhonon.

Ang mga babayeng sipat
Pwerting kiat. Pwerting kundat.
Sa mga babayeng sipat.


-- TEODOSIA "Dindin" P. VILLARINO
Toronto, Ontario, Canada

banlas

“A romantic marriage proposal on the Oregon coast turned deadly for the bride-to-be when a wave swept her out to sea.” – Associated Press

Pamatia ang mga bato nga nagkurog
Sa kabug-at sa akong mga tunob.
Tiloka ang ninghapwag nga mga balod
Sa akong mga lamurok nga mga aping.
Sapwanga sa imong mga kamot
Ang danguyngoy sa baybayon
Nga giilogan pag-angkon sa akong dughan.

Ayaw kog sud-unga nga may mga
Pangutanang nanidsid sa imong dila.
Iluwa kini ug panungoha ang hangin
Nga nagpadpad nako dinhing dapita.

Unya ig hunas, biraha og balik ang taob
Ug taboni ang mga kuramoy kong lugnas.
Kuykoya usab diha sa balas, ayaw kalimti
Ang giwiris-wiris ko sa mga banlas.

Inig tikyop gyod sa kagabhion
Pamati nga may mosangpit sa akong ngalan.
Paghaling dayon og daob
Palinai ko samtang ang kayo
Motilap sa dagat
Magkamang kini, bisan sa kangitngit
May gahom nga mosilab sa
Nagdangarang kabuntagon.

-- TEODOSIA "Dindin" VILLARINO

Toronto, Ontario, Canada

tambag sa mangtas

Nag-uros-uros ang akong hingyap pagbutyag
Sa mga nahibaw-an kong sugilanon:
Sa gugma, sa pagkabata,
Sa pagpanlandong sa mga bitoon.
Mga katuhoan-dili nga kinusipad
Sa mangtas nga naglumlom sa akasya
Nga nagyaka duol sa among pantaw.

Matag buka ko sa akong baba aron sugdan
Ang akong pagsugilon magbutok-butok
Ang kahadlok nga ang mga pulong
Dili paigo aron mahuman matag sugilanon.

Nag-uylap ang akong hingyap paghuho
Sa mga nahibaw-an kong sugilanon:
Sa gugmang pakyas, sa pagkatigulang,
Sa pagpamitoon sa landong.
Mga dili katuhoan nga nagtabisay
Sa ngabil sa silingan namong tabi-an.

Matag buka ko sa akong baba
May bugon nga mobabag sa akong tutonlan.
Busa gisukna ko kadtong mangtas nga
Nagyampungad duol sa among pantaw.
Iyang hunghong: “Pauli. Ug diha sa
Pantaw sugdi pag-asoy ang kaugalingon
Mong sugilanon.”

-- TEODOSIA "Dindin" P. VILLARINO

Toronto, Ontario, Canada

sa kasumaran sa imong paggikan

(kang Tatay Maying, sa ika 10 ka tuig nga sumad )

Taas-taas gyod ang imong gibaklay
Sagka-kanaog sa mga bungtod
Di maihap ang sapa nga imong giubog
Ug ang mga linta nga misupsop
Sa imong mga bitiis.
Lapok. Abo. Bato.
Giagian nimo ang tanan
Sa way pagpinig. O kahadlok.

Ningbahad ka nga ang mga serpente
Nga tag-as og dila, bawog og pako
Mosakdap gyod aron ilugon

Ang akong dala--
Apan ningpasalig ka nga basta

Aduna pa'y bitoon, aduna pa'y gangis
Aduna pa'y hinungdan

Ang atong matag bikang.

Ako nga nagsunod gikutasan
Pagginukod. Sagka, kanaog.
Sa akong mga bungtod.
Usahay sid-okon kos' kahadlok
Labi na kon matahap ko
Nga ang imong mga tunob mapapas
Ug di nako sarang mabuntog
Ang mga alimatok.

Ang mga uwat sa akong bukton
Nagsubli sa imong sugilanon
Nagpahinumdom nga bisag
Di ko kaabot sa imong naabtan
Nakab-ot, naangkon ko ra gayod
Ang imong pasalig ug pahiyom.


-- TEODOSIA "Dindin" P. VILLARINO
Toronto, Ontario, Canada

sa atong pagpanughit, paminaw

Sa atong pagpamupo og bunga
Ayaw katingala nga adunay kuhit ang uban–
Ayaw pangutana kung diin ni gikan
O nganong gitagaan sila sa tag-iya sa kahoy.
Ayaw silag samoka sa imong pangutana
Didto panginano sa naghatag.

Samtang nanughit sila
Sabta ang hinungdan
Ngano nga di gyud mapuno
Ang atong sako–-
Tingale buslot ni
O kaha kung maneguro lang tag ato
Makatigom-tigom tag
Sarang natong malukdo.

Akong tatay may pahinumdom
Nga kung mamupo og bunga
Sa bisan unsang matang sa kahoy
Unahon pagpungil ang makab-ot
Di mag-apura paggamit og kuhit
Kay ang panughit nagkinahanglan
Og kasinatian sa arte sa paggunit
Di ni mahimong dalion o pugson.

Ayaw panghingampa--
Lapad kaayo ang landong sa kahoy
Nagsanooy pa kini sa mga bunga.
Di ta angay nga magsikhanay.
Apan tingale paminaw,
Pagkat-on, ug dawata
Nga bisag sama ang gitas-on
Sa atong mga kuhit
Kitang mga namupoay
Di pareha ang gitas-on

Sa atong mga kamot ug

Ang kahabog sa atong pagkinto.

-- TEODOSIA "Dindin" P. VILLARINO

Toronto, Ontario, Canada

ay, inday, undoy!

Buanga ninyo, inday, undoy!
Ayaw na pag-aliwaros
Ayaw kalibog ngano
Nga naay di ninyo matulon.
Ingon gyud tingale ana
Ang kinabuhi
Di na ikapangutana.
Suma, suknaa gud
Ang ibis ngano nga
Di gyud siya magpasipala
Paglamoy og mamsa.


-- TEODOSIA "Dindin" P. VILLARINO
Toronto, Ontario, Canada

wa’y pananghid

(sa pagbiya ni Gary G.)

Di sarang namo masabot
Ang hinanali mong pagtalikod
Way pupananghid
Way paglingi-lingi kon
Kaming nahibilin di ba malumos.

Nagsaya na man unta ang mga kahoy
Sa dahon nga nagkalidadis ang bulok
Ang hangin tugnaw na ang hinuros.
Mga sinyales sa pagtangkod
Sa panahon: asa ra siya kutob.

Ingon unta niani ang panagkuyog
Mag sanghiray, mag pahibaw-anay
Aron malantaw namo diin ning simang
Ang atong mga utlanan.

Nagbilin pod unta ikaw og mga
Tilimad-on sa imong paglampanog.
Aron di mi mahingangha nga
Malupig kas mga kahoy kay
Sila may kabilin nga mga tagak nga dahon.

Busa di namo masabot ang
Imong pag talikod
Way pananghid nga ningkumpayot
Sa among panabot.
Kaha imong gituyo aron
Sa sunod natong panagkita
(Sa amo unyang pagbiya nga
Bisan dahon walay malaya)
Maghangop ta, magkahiusa.
Ang among panudya
Gilamon sa imong pahiyom.


-- TEODOSIA "Dindin" P. VILLARINO
Toronto, Ontario, Canada

sa dalan akong naamgohan

Nagpasad ang mga handomanan
Sa gilapdon, sa gitas-on sa dalan.
Karon akong nahubad ang nangagi:
Nganong ang mga estatwa sa akong damgo
Walay mga tiil--
Ug nganong bisag human ko nakapasilong
Ang ulan nagpadayog lungag sa akong panit.
Ang dalan lantap, nagsinaw--
Ug nasabot ko ang akong pag-abot.


-- TEODOSIA "Dindin" VILLARINO
Toronto, Ontario, Canada

way puas

kang Bal

Abuhon ang langit karon, lamugdong.
Ang ulan nagbitay sa ngilit sa panganod
Naghulat. Ug unya sa iyang pagbuhagay
Mahugasan ang aping sa yuta.
Spring. Panahon nga ang mga tanom
Mohiwid. Unya motuyhakaw
Ang mga dahon nga dugay nang
Gilumloman sa kangitngit.
Ang adlaw nag ukon-ukon.
Naawngan sa mga tilimad-on:
Mga pabong ihalas, squirrels
Nangguho na sa ilang giluklokan.
Gitukas ko ang bintana
Aron pagtagad sa lamugdong.
Ang mga sagbot nanibsib --
Walay puas paggitib.
Sama sa atong mga handomanan.

-- TEODOSIA "Dindin" P. VILLARINO
Toronto, Ontario, Canada

pony ride

kang Katrina

Ingog gilubok sa alho
Ang akong dughan
Hubad sa imong kahinam:
‘My heart is jumping out of my chest!’
Gisukna tikag balik kon gusto ba
Gyud kang mosakay.
Naniguro ko. Di kay naanugnan kos
Three dollars nga bayad.

Una mo kining pagsakay
Aw, gawas niadtong plastik nga kabayo
Sa mall nga kusog mohiwid-hiwid
Sud sa usa ka minuto human
Nato sudlan og loonie iyang kilid.

Di pa lang dugay nga nag-awok-awok ta
Ilawom sa habol human ko nimo
Pahibaw-a diin ka gikan:
Sa usa ka dakong busay
Sa tiyan sa imong mommy.
Midahili ang panahon sama
Sa pagbusagak sa tubig
Nga ingon ka imong gidal-os-dal-osan.

Gipahiluna tika ibabaw sa montora
“Hold tight.” Mao ray akong mahagawhaw.
“I am.” Imong tubag ingog pasiatab.
Mikawhat ko, aron kaha paggunit
Apan nakita kong di ka na matagak.


-- TEODOSIA "Dindin" P. VILLARINO
Toronto, Ontario, Canada