ayaw intawon kalimti

petsa kinse na 

sa dominggo 

nga gikahinaman 

aron mauli na gyod 

ang hinulamang kagoran 

ay hinigugma 

hagbay rang

gikabay-an 

durong kagod 

sa gipabuak mong lubi

wa mo igsapayan 

iyang pagkumot 

ug ang pagkasapal 

sa imong dungog 

hangtod nisamot 

kaispiso ang tunô 

sarang ikaligo 

dugang sa luha 

-- GERWIN VIC E. BHUYO 

Bangkok, Thailand

pagtabok sa immigration border: hubad sa Inenglis nga balak ni Danton Remoto

(gikan sa Sadao, Thailand ngadto na sa Bukit Changloon, Malaysia) 

Sa ilahang mga panagway nga mabudhion 

Wala'y masanag nga pagbati;

Mabasa nimo ang wala malitok nga mga 

Pangutana: 

Tinud-anay ba gyod 

Nga Pilipino ka? 

Apan nganong imong panit 

Dili man sama sa bulok sa padi*? 

Imong mga mata, 

Nganong wala man gabahirig 

Sama ana nilang 

Molamoy og babi*? 

Ug ang imong mga palad, 

Nganong dili man kubalon,

Galut-od sama sa mga atop 

Sa among kampong? 

Ug ang imong igsoong babaye, 

Mosayaw ba usab siya sa sayaw nga 

Gitumbok nga haram*? 

O manglimpyo ba usab siya 

Sa mga pansayan sa iyahang agalon kada adlaw? 

Matag Domingo, iyaha bang 

Gisul-ob ang pulang kibol nga sayal 

Aron mangalap og lalaking Indiyan 

Sa karaang mall sa Kotaraya— 

Usa ka gamitoyng langgam nga adunay mga balahibo 

Ang bulok sa mga damgo? 

Ug dili ba ikaw usa ka mang-aawit? 

Sama sa usa laing minilyon nga uban pa, 

Gabudlay gikan pa sa Melaka 

Padulong sa Kinabalu, nagalaylay 

'Happy Birthday' sa lima ka mga pinulongan? 

Ug nganong habog man ka, nagasul-ob og

Maligdong nga kamisin ginama gikan sa gapason nga Pranses, 

Nga adunay nipis nga hibla sa kuwentas 

Namungingi sa tinuod nga bulawan? 

Nidi mutsatsa, 

Ni mail-order bride. 

Nidi mang-aawit, ni tigpayuhot, 

Gilibog nimo ang matag-usa 

Sa langyaw nga buhatanan. 

Ug nganong imong paglitok 

Sa Iningles hingpit sa ingon 

Ug daling-masabot?

__________________________________________ 

* padi — humayan 

* babi — baboy 

* haram — law-ay o gidili 

-- GERWIN VIC E. BHUYO 

Bangkok, Thailand

dili kita motugot nga pahilomon ang mga patay

(hubad sa Inenglis nga balak ni Jim Pascual Agustin) 

Ang tawong gatunglo angayng tunglohon 

nga mabuhi sa kahangtoran diha sa atong mga isugilon 

sa atong mga anak. Dili sila mahadlok kaniya 

o sa nalubag niyang pagbanhaw sa laing lawas. 

Dili matay-og ang atong mga anak 

sa iyang mga bahad. Ang madasdason niyang mga iro 

nga duna’y ngipon nga mga bala dili makapiog nato 

sa pagtalikod ug pagkagiw. 

Bisan pa’g mapasagdan ang mga patay 

nga wala giangkon sa mga morge 

o gibalibag daplin sa dalan, 

ang ilang mga dagway gihiktan og packaging tape, 

dili sila mapahilom. 

Ang kaugatan sa dayag nilang mga liog 

ug ang tuskig nilang mga bukton mahimong mga gamot. 

Ug kitang nakigbatok aron mohandom 

sa kabangis nga gipahamtang diha nila 

nga dili na nato mahuptan mopas-an 

og pait nga bunga aron unya ihansak

sa tutonlan sa malupigon. 

-- GERWIN VIC E. BHUYO 

Bangkok, Thailand

ang pagtulon-an sa mga dahong nangalarag

(hubad sa balak ni Lucille Clifton nga The Lesson of the Falling Leaves) 

nagatuo ang mga dahon 

kansang pagbiya mao ang gugma 

kansang gugma mao ang pagtuo 

kansang pagtuo mao ang grasya 

kansang grasya mao ang diyos 

gihangop ko ang mga dahon 

-- GERWIN VIC E. BHUYO 

Bangkok, Thailand

sa gihapon nibangon ko

Mahimo ko nimong ipatik sa kasaysayan 

Uban sa imong aplod, gituis nga mga bakak, 

Mahimo ko nimong tumban sa yuta 

Apan sa gihapon, sama sa abog, mobangon ko. 

Nakasipok ba nimo ang akong pagkamapangahason? 

Nganong gilipotan ka man sa kadulom? 

Tungod kay galakaw ko daw aduna ko’y mga atabay sa lana 

Nagbomba diha sa akong sala.

Sama sa mga bulan ug sama sa mga adlaw, 

Uban sa kapihoan sa taob-hunas, 

Sama sa mga paglaom nga nigitib pataas, 

Sa gihapon mobangon ko. 

Buot ba nimong mabatyagan ang akong pagkagupok? 

Pagduko ug pagpaubos sa tinan-awan? 

Mga abaga nga nahunlak sama sa mga lusok sa luha, 

Naluya sa mahinuklogon nga pagngaab? 

Nakapasagmuyo ba nimo ang akong pagkamapahitas-on? 

Ayaw lang pod lisod-lisora pagdawat 

Tungod kay gatalidhay ko daw aduna ko’y mga minahan sa bulawan 

Nagkalot sa akong kaugalingong nataran. 

Mahimo ko nimong pusilon sa imong mga pulong, 

Mahimo ko nimong tagud-tagoron sa imong mga mata, 

Mahimo ko nimong patyon sa imong kasilag, 

Apan sa gihapon, sama sa hangin, mobangon ko. 

Nagsipok ba ka sa akong pagkalawasnon? 

Pag-asdang ba nga wala’y pasidaan 

Nga gasayaw ko daw aduna ko’y mga brilyante 

Sa panaghaom sa akong mga paa? 

Gikan sa mga lagkaw sa kaulaw sa kasaysayan 

Nibangon ko. 

Gikan sa kagahapon nga nigamot sa kangulngol 

Nibangon ko. 

Usa ko ka itom nga lawod, galumpayat ug halapad, 

Gabuhagay ug gaawas ko pagsapnay sa taob. 

Gitalikdan ang kagabhion sa paghasi ug kahadlok 

Nibangon ko 

Sa banagbanag nga makapahingangha ang katin-aw 

Nibangon ko 

Gadala sa mga gasa gikan sa akong katigulangan, 

Ako ang damgo ug ang paglaom sa ulipon. 

Nibangon ko 

Nibangon ko 

Nibangon ko.


(Paghubad sa balak ni Maya Angelou isip kinasingkasing nakong pagyukbo kang VP Leni Gerona Robredo) 

-- GERWIN VIC E. BHUYO 

Bangkok, Thailand

kalisang: paghubad sa balak ni Kahlil Gibran nga “fear”

Ginaingon nga sa wala pa mosulod sa dagat 

ang suba nagkurog sa kalisang. 

Gisud-ong niya pagbalik ang dalan nga iyahang nalatas 

gikan sa kinapungkayang bahin sa mga kabukiran, 

ang hataas ug ang gahiyod-hiyod nga kadalanan nga nitabok 

sa kalasangan ug balangay. 

Ug sa iyahang atubangan, 

nakita niya ang arang kadakong wanang sa kadagatan 

diin ang pagsulod 

daw wala na’y lain pa gawas sa pagkahanaw hangtod sa kahangtoran. 

Apan wala na’y laing paagi. 

Ang suba dili na mahimong mobalik. 

Wala’y bisan usa nga mahimong mobalik. 

Ang pagbalik dili katuohan nga nibutho. 

Ang suba kinahanglang morisgo 

pagsulod sa kadagatan 

tungod kay diha lamang mahanaw ang kalisang, 

tungod kay diha lamang masayod ang suba 

nga dili kini mahitungod sa pagkahanaw ngadto sa kadagatan, 

apan sa pagkahimo niini nga kadagatan. 

(dalit ngadto nilang Freya Natasha Fernandez-Dy,                                                          Jujemay G. Awit, ug Omar O. Dumdum) 

-- GERWIN VIC E. BHUYO 

Bangkok, Thailand

sa kalibotan kita sa daklit matahom: paghubad sa balak ni Ocean Vuong nga “on earth we’re briefly gorgeous”

I 

Sultii ko kabahin kini sa kahigwaos 

ug wala na’y yamo. Kay ang kahigwaos mao ang pagtahan

sa lawas kon unsa’y nasayran niini; 

dili kini makatipig. Nga kining dulaw nga kahayag 

napukan ubos sa laing giyera; 

ang tanan nagpunting sa akong kamot padung sa imong dughan. 

I 

 

Ikaw, nalumos 

                taliwa sa akong mga bukton— 

pagpabilin. 

Ikaw, nitukmod sa imong lawas 

                ngadto sa suba 

apan nabiyaan ra 

                uban sa imohang kaugalingon— 

pagpabilin. 

 

I 

Sultihan tika unsa kadako ang atong kalapasan aron kita mapasaylo. Kon giunsa ang usa ka gabii, gikan gidapog si nanay, dayong bitbit sa chain saw ngadto sa talad, dayon ang akong tatay padulong luhod sa banyo hangtod nadunggan namo ang hilom niya nga pagngaab lapos sa paril. Ug busa akong nasayran— nga ang usa ka tawo sa kinapungkayan maoy pinakaduol nga butang aron motahan. 

I 

Iasoy ang pagtahan. Iasoy ang alabastro. Kurta. 

            Honeysuckle. Goldenrod. Iasoy ang otonyo. 

Iasoy ang otonyo bisan lunhaw

            sa imong mga mata. Ang katahom bisan pa'g 

adlawan. Iasoy nga buot kang makigpatay niini. Di mamanso nga 

             kaadlawon nag-usbaw sa imong tilaok. 

Akong paglabog ilawom nimo 

            daw sama sa usa ka balinsasayaw nga nibarag 

diha sa pagkahagba. 

I 

Kilumkilom: ang subad sa dugos taliwala sa atoang mga anino, nahubsan. 

I 

Buot ko nga mahanaw – nan akong giablihan ang pultahan sa awto sa usa ka langyaw. Diborsiyo siya. Dako pa siyang buhi. Nagdanguyngoy siya sa iyahang mga kamot (mga kamot nga daw taya ang lami). Ang rosado nga laso sa kanser sa suso nga anaa sa iyahang keychain nga nagbag-id sa ignisyon. Dili ba gitapion nato ang usag-usa aron lamang sa pagpamatuod nga ania pa kita dinhi? Dinhi nako sa makausa pa. Ang bulan, layo ug nikayab, nabilanggo sa kaugalingon nga lugas sa singot sa akong liog. Gipasagdan ko ang gabon nga nag-agas latas sa nasiak nga bintana ug gitabunan ko ang akong mga tango. Sa akong pagbiya, ang Buick nagpabiling galingkod didto, usa ka amaw nga toro sa sibsibanan, ang iyahang mga mata nagdangdang sa akong anino ngadto na sa kilirang bahin sa mga balay nga nahimutang sikbit sa dakbayan. Sa balay, gibalibag nako akong kaugalingon sa kama daw sama sa usa ka sulo ug gitan-aw nako ang dilaab nga nipahit sa balay sa akong inahan hangtod nigimaw ang langit, madugoon ug bulto. Buot nako nga mahimong sama sa langit — aron makahupot sa matag paglupad ug pagkahagsa gilayon.

I 

Litok og amen. Litok og pagbasol. 

Litok og oo. Litok og oo 

hinuon. 

I 

Sa shower, gipaningot taliwa sa bugnaw nga tubig, akong gibagnos ug gibagnos 

pa gyod. 

I 

Dili pa ulahi ang tanan. Ang atong mga ulo nga gialilingan 

            og mga tagnok ug sayo pa kaayo ang ting-init aron magbilin 

og bisan usa nga matang sa timaan. Ang imong kamot 

            ilawom sa akong sapot samtang ang istatik 

nagkakusog sa radyo. 

            Ang lain nimong kamot nitudlo 

sa rebolber sa imong amahan 

            ngadto sa kalangitan. Mga bituon nga diyot-diyot nangahagsa 

            sa crosshairs. 

            Kini nagpasabot nga dili ko 

mahadlok kon ugaling kita ania na 

dinhi. Daghan na kay sa panit 

makuptan. Nga ang usa ka batang lalaki nidulog 

            tapad sa laing batang lalaki 

kinahanglan mogama og usa ka umahan 

            nga puno sa tagiktik. Nga ang paglitok sa imong ngalan 

mao ang pagpaminaw sa tingog sa mga orasan 

            nga gitakda pagbalik sa laing takna 

ug sa buntag gakaplag sa atong mga sapot

atubangan sa pantawan sa imohang inahan, ang pagkapakapa 

daw sama sa usa pa ka semana nga mga liryo. 

-- GERWIN VIC E. BHUYO 

Bangkok, Thailand

labor day

Nikalit lang siya og panawag sa selpon. Nagkabuli-buli pod tawon ko nga motubag unta. Kay lagi taud-taod na pod siya nga nawa. Di gyod unta ko gusto nga molabay ning higayona nga dili makahalog bisan na lang sa iyang tingog. 

"Kumusta, day? Ga-labor na ka?" Wa ko nitubag. Katubagon na gyod unta ko. Ingon niya, maayo kuno nga nakatawag siya.

"Angay ka'ng magpasalamat… Hello? Tingog pod kuno diha, day!" 

Mao ra ni madungog niya gikan nako: dahunog sa air-conditioner, kasikas sa palibot…

-- GERWIN VIC E. BHUYO

Bangkok, Thailand

abril tres

Sa una, usa ra’y nahibaw-an nako nga gasaulog

sa iyahang adlaw'ng natawhan

karong adlawa. Dayon, sa dihang nagtungha na ko sa kohehiyo,

nahimo’ng duha. Ug karon nga padayon ko sa akong pagpangama,

napun-an og usa pa gyod.

Si Nanay Fe.

Si Arianne.

Si Aoff.

Maestra.

Magsusulat.

Kumander.

Tulo ka mga gasa gikan ni Bathala ug ni Buddha.  Managlahi

apan padayon (duha nga nahiuna) ug gisugdan (laing usa)

sa pagmanggad ug pag-alima. Sa makausa ug

sa makadaghan pang kahigayunan, sayod ka na

sa buot kong ipamulong.

-- GERWIN VIC E. BHUYO

Bangkok, Thailand