balik-lantaw

"God has cast me into the mire,
and I have become like dust and ashes." 
-- Job 30:19

Usa ka mangamongay nga kilikos
Ang mitibugsok ngadto sa kawalaan
Kuyog sa akong kagahapon, karon ug ugma.

Malinawon kong midawat 

sa kamatuoran nga yanong pat-ak lang ako

Sa kinatibuk-an nga aliyabok
Apan makapuling gihapon.

-- R.L. BERTULFO

Talisay City, Cebu, Philippines

ikatulong adlaw nga haya

Wa’y nagsubo sa kamatayon 

sa uk-ok, wa’y luha nga nitulo.

Ikatulong adlaw nga haya na kini

diri sa salog sa among pansayan.

Kinsa ang sad-an?

Saksi ko sa iyang pagkirigkirig,

sa iyang uwahing paningkamot.

Ang mga ebidensya:

basiyo sa Baygon ug tsinelas.

Wa’y usa kanamo ang misibog

sa patay’ng lawas sa uk-ok.

Nagsige ra og pangagda 

ang ngabil sa basurahan…

Nadugta sa ikatulo nga adlaw,

ang uk-ok ulahi na kaayo

sukad nabanhaw si Kristo. 

-- R.L. BERTULFO

Talisay City, Cebu, Philippines

nangdani na pod si berano

Kon kining naglagiting nga sagpa sa hangin 

ang motagbo nako, kalami 

sundon sa iyang sugyot— parat sama 

sa gadagayday kong singot—

nga makighilawas sa nanghagad nga dagat. 

-- R.L. BERTULFO

Talisay City, Cebu, Philippines

hubit sa ting-init

Kinsa’y mosalikway—tan-awa!—

Sa katubayan ning bilabila?

Nanalingsing sa daplin bisan

Hagbay nang gakuripot ang uwan.

Tan-awa ang iyang kalunhaw—

Gilaw sa paglaom agi’g huwaw!

-- R.L. BERTULFO

Talisay City, Cebu, Philippines

huyohoy

Tugbang sa kasikas sa talisay, nikisaw
sa akong panimuot, ang imong pag-abot.
Gilok sa dunggan ang gikataho
tadlas sa habagatan ug sa amihanan—

budyong sa baybayon nga ipatik 

sa panumdoman. Apan ang kakalit

sa imong pag-abot mao ra

usab diha sa imong pagbiya.
Kon kini usa ka gasa, akong laoman:

Basin naa ra’y tumong kining tanan.

-- R.L. BERTULFO

Talisay City, Cebu, Philippines

nabaldang pagpasiyo sa baybayon

Ingon ini na ba 

kabangis ang balod inig hapak  

sa hilom nga baybayon, 

matilawan na lang nato

ang kaparat sa iyahang mga pinisik—

dili maabi-abihon? Ngulngol

paminawon iyang mga panawag: wala, 

wala… Daan na bayang banha

ang alimpatakan. Ug bagal sab 

ang balas ning lapalapa, gadugang

sa gibug-aton sa tunob
palayo kanimo.

-- R.L. BERTULFO

Talisay City, Cebu, Philippines

sa kaadlawon

Nagsugod na paglubad

Ang kutay sa kangitngit.
Ang imong gigansilyo
Nga damgo nahupas na.

-- R.L. BERTULFO

Talisay City, Cebu, Philippines

opus nocturne

Nanawag hangtod nanggakos na 

Ang kangitngit. Gihapuhap ta

Sa iyang kabugnaw, nangagda

Nga kita manggawas.

Gidapit ta sa kinasingkasing

Nga pagsaksi sa subli nga obra

Simponiya. Pangandam, ania na:

Ang gilawgilaw sa mga bituon, bayolin.

Ang huyohoy sa hangin, cello.

Ang uswag sa mga kahoy, baho de arko.

Ang kasikas sa mga dahon, plawta.

Ang haring gangis, alpa.

Ang agunoy sa iro, trumpeta.

Ang dahunog sa yuta, timpani.

Ug ang kawanangan, entablado

Dili mabungol, dili mabuta

Ang nabulahan bisan sa panagsa

Nga paghangad-hangad kon unsa’y 

Gihalad sa Kahitas-an.

-- R.L. BERTULFO

Talisay City, Cebu, Philippines

sa dalan colon, ika-30 sa nobyembre

Uban sa mga karaang edipisyo, dinhi gapabilin ang kaguliyang ubos sa panganod nga nanglagom sa kamabdos. Wa’y puas ang mga namaligya og bisan unsa sa ilang isig ka tulda, ug wala pul-i sa ilang ngadto-nganhi ang mga mamalitay dinhi sa kinatiguwangang dalan sa nasod. Ug karon, ning kasumaran sa adlaw’ng natawhan sa hingpit nga bayani, dayag didto sa unahan nga gahinay-hinay og pangabot ang mga gabagulbol, gamartsa aron magpundok pagsupak sa kanhi diktador nga ilubong tupong sa mga bantayog. Gapista ang gakadaiyang bulok sa mga banderitas, mga paskin, mga bandera. Bisan ang gaung-ong nga mga kilat dugdog dili makapahunong sa ilang kayugot. Niduyog sa ilang masinupakon nga mga kanta ang kabanha sa mga tambutso. Gapadayon ang mga gawarawara, gaduslit og dahunog nga kuyaw mopahagsa sa langit.

Ay, pagkalinaw!

Gipasayaw sa hangin:

banderang itom

-- R.L. BERTULFO                                                                                                                                      Talisay City, Cebu, Philippines

tulo ka pinisik sa ting-uwan

i
Nanamparos ang hangin

didto sa naglinya nga talisay:
nangatay-og.
Nangabali intawon
ang mga payong.

ii
Unsa katahom,
ang mga basang dahon
gadakop-dakop
sa gatubo nga ipo-ipo--
unsa kabuang!

iii
Nanamin ang kalangitan
sa nagsinaw na kadalanan
gikan sa bunok.
Ang adlaw naningkamot 
pagtumaw.

-- R.L. BERTULFO                                                                                                                                      Talisay City, Cebu, Philippines

lapas sa kaadlawon

Samtang hilom nga gaalirong

ang kabugnaw— kining nabahaw 

nga salin sa kagab-ihon— gahinay-

hinay pod og huyatid ang sidlakan 

duyog sa paugat sa sunoy .

Gahagok pa ang kahaw-ang

sa lawak. Gahuwat pa intawon ko

sa nasaag nga kahinanok samtang

gaandar pa ang tambutso lahos

taliwala sa akong duha 

ka dunggan, kining biniyaan nga

kanaas, gasubay sa hangin 

nga gaapas kanimo…

-- R.L. BERTULFO                                                                                                                            Talisay City, Cebu, Philippines

final entropy

“The Final Frontier is now closed. Will the last entity to leave please shut off Light?”
-- Last Day of the Universe, Matthew F. Amati

Nag-inusara ang bituon

sa nagkalawom nga kangitngit. Hain na kaha

ang uban gasidlaksidlak? Bug-at ang gakamang

nga katugnaw, nagbukot sa kalibotan…
Gapanalipod kaha og abiso nga wa pa hibaw-i?

Kalit kang makapangamuyo og sanghid:

Hapit na ba kaha mahuman og litok

Ang siyam ka wakat nga mga pangan

Sa balaang bathala?

-- R.L. BERTULFO                                                                                                                            Talisay City, Cebu, Philippines