dakbayan sa kamingaw

lahos sa kahidlaw ang dakbayan 

sa kamingaw 

duol sa balay namo sa Kinawahan 

ang wanang sa katunggan ug naalimungawan ko 

kalit gipukaw taman didto 

diin giduyan ang kalinghod nako subay 

sa taytayan nga gilukso-luksoan namo 

diin ang suba nga kanunay pingwitan nako 

hilas kaayo sa idlas nga mga tambasakan 

asa na lanog ni papa 

nanawag kay magpahilot kuno siya 

ug ang singgit ni mama 

kay mangahoy pa kuno mi ba 

asa na ang kabaw-kabaw sa pasil 

ang init nga sabaw sa baka igkahuman og simba 

asa na ang alas dose sa gabii 

ang kusi ug ang bunal 

ang katawa, gitik-gitik, ug away-away namo 

ni gang daisy og dodong clintoy 

asa natong tanan 

lakip ang mga iring og iro namo 

ang sakayan ug ang tindahan 

gitukoran na kuno og bag-ong taytayan 

giputol pod ang karaang kahoy 

ganahan unta ko modagan og balik 

sa kagang-kagang nga karsada sa Kinawahan 

mokatkat sa sambag duol sa abuhan namo 

mokaon og sampurado inig bangon 

sukad sa kahinanok gikan sa kaudtohon 

mamangon pod igka kadlaw0n 

aron manghukbit og tabagak sa pukot 

magdagkot tag balik og primos kay manu ta 

pugson natog usab si papa aron 

ubanan ta og kadiyot kay siya baya 

ang pinakamaayong mogukod sa nukos 

ug manuhot sa bunoan ni lola ug manikop sa danggit 

nga nagpahipi sa dagkong amatong samtang si mama 

mangandam sa mga bunot og bukong 

kay lami kaayo manugba samtang paaboton 

ang pagtaob sa dagat 

-- JONALYN ALMACIN-GOURDON 

Nantes, France

kanindot untang ikaligo’g dagat

lapas na sa lawod ang naabot nako 

apan layoa sa dagat dinhi dili sama 

niadtong batang bulingit pa ko didto 

sa lapyahan sa San Remigio 

diin nanguhit sa akong tiil 

ang bawod ug hapit na lang mangatkat 

ang mga kinhason sa among abuhan 

ug dinhi dili na ko makalangoy bisag 

gapanikad ko kay kutob na lang 

intawon ko sa paghulat aron mosugat 

sa taob sa ting-init lapaw sa haw-ang 

nga bukag sa akong panimuot 

-- JONALYN ALMACIN-GOURDON 

Nantes, France

sa katugnaw

nanago ang nagkatag nga mga hulmigas 

nanglugwa ang mga uhong 

nanguyugpos ang mga iring ug ako 

ania naghabol nga nagtikungkong

sa kamingaw sa akong 

mga pinalangga ug nagtuwagsik

ang hilanat sa akong dughang  

nangandoy og halok sa akong pagbalik 

-- JONALYN ALMACIN-GOURDON 

Nantes, France

pagtultol sa pista

Layoa pa sa baktasonon! 

Kadaghan pa sa mga eskina; 

Asa kaha ko 

liko— sa wala, sa tuo? 

Moabanti ko, o 

moatras na lang? 

Pastilan! Maayo unta 

kon naa pa ko’y maabtan 

sa gikahinamang kumbira 

nga dugay ko na’ng 

gihagoan pagtikang… 

Layoa pa sa baktasonon! 

-- JONALYN ALMACIN-GOURDON 

Nantes, France

pagbugsay

Hiwian nako ang buwan, ug kawhaton ang iyang anino. Ipalamoy nako niya kining kamingaw nga nanghagit sa iyang pag-inusara. Kon matapok pa unta nako kanang mga bituon, basin pa’g ang ilang siga igo nang modaob sa akong dughan ug moiwag sa utok nakong nangitngitan. 

Mokamang unta ko sa kalapokan, manikop og mga salpo nga dili unta motidlom ilawon sa abuab sa mga ito. Unta dili motiklaob ang akong sakayan gikan sa baha ug bisa'g mahidangat taliwala sa lilo. Basi’g mao ni ang paagi sa pagtaktak sa pukot sa lawod ning kinabuhi. Sama sa pagpamasin nga makahukbit bisa’g danggit. Mamahala na lang pod ko bisan unsa’y mohamag. 

Pastilan, nganong lahilahi man tawon ang kalihokan sa dagat og langit? Dili ba diay mahimong magdungan sila’g subang ug taob, mosawop og hunas usab uban sa kilumkilom ug ayaay? Ay, kaayong baktason sa panganod pinaagi sa akong pagbugsay! 

-- JONALYN ALMACIN-GOURDON
Nantes, France

sama sa usa ka lami nga isda

gagmayg himbis pero gahi 

kon ibaligya dakog masapi 

pugapong motuhop sa gibati 

kisikisi lang sa akong kasingkasing 

apan ayaw hilabti ang gapula nga aping 

kaayong isuwa igkahuman nakog haling 

pugapong maayo moantos sa kamingaw 

alang sa akong pinalanggang di maaninaw 

mibangil sa dughan daw gidat-ogag kabaw 

ganahan ta ko niya mananghid 

kon sugot ba siya nga iyang ngabil ibag-id 

sa akong agtang nga mao rag bakilid 

-- JONALYN ALMACIN-GOURDON 

Nantes, France

kining kinabuhing tubigon

mokisaw molinaw 

moayaay motaob 

usahay magbaha 

usahay mohubas 

usahay tugnaw 

usahay init 

may parat may tab-ang 

o kinabuhi 

ianod ko sa imong bul-og 

uban ang buya sa paglaom 

nga matugkad nako 

ang gilawmon 

sa gilumsan sa baktin 

nga natapigas sa taytayan 

tultuli ko asa gapahipi 

ang kasag nga maisog 

kay akong ipapaak 

akong tudlo aron masamad 

ug magdugo aron ang tubig 

madagat man o masapa 

matubod man o sa gripo lang 

matilawan ang pagsidlit

sa kaaslom gikan 

sa akong kumagko 

o kinabuhi
tagamtama unya bisan 

tinagidyot ang kahapdos
sa samaran kong pag-antos 

-- JONALYN ALMACIN
Nantes, France

lawod sa kahidlaw

Didto sa amoang balay sa Kinawahan 

ang dakbayan sa kamingaw duol sa lapad nga 

katunggan. Naalimungawan, gipukaw ko padu'ng 

ngadto sa lalawigan diin giduyan 

sa linghod kong hunahuna ang taytayan 

nga among lukso-luksoan lahos sa suba 

nga kanunay nakong pingwitan sa idlas nga 

mga tambasakan… Asa na 

si Papa sukad nanawag 

nga magpahilot kuno siya? Asa na 

 si Mama, nagsyagit 

nga mangahoy na kuno mi? Asa na 

ang kabaw-kabaw sa Pasil ug ang init 

nga sabaw sa baka igkahuman og simba? Asa na 

ang alas dose sa gabii, ang kusi ug ang bunal, 

ang gitik-gitik ug away-away namo 

ni gang Daisy og dong Clintoy? Asa na 

ang tanan karon nga buot kong bisitahon 

pagbalik ang dakbayan diin maabtan pa unta nako 

lakip ang amoang mga iring ug mga iro, 

ang amoang sakayan og ang amoang tindahan 

nga karon gitukoran og bag-ong 

taytayan. Giputlan na tingali 

ang karaang kahoy ug ambot gabarog pa ba 

ang haligi sa among balay nga gikulitan 

sa amoang mga kalipay nga wala napapas bisan 

kapila pa gibahaan. Dali, mamalik ta 

didto matag karon og unya diin tawgon ta 

ni Papa bisa’g usa lang ka adlaw, managan og balik 

sa kagang-kagang nga karsada sa Kinahawan, 

mokatkat sa sambag duol sa amoang abuhan, 

mokaon og sampurado gikan sa pagkatulog 

igkaudto, mamangon igkakadlawon aron 

manghukbit og tabagak sa pukot, magdagkot 

ug manulo ta ug pugson pod nato pag-usab 

si Papa nga mouban nato bisa’g kadiyot lang kay 

siya baya ang pinakamaayong mogukod og

nukos ug manikop sa danggit nga nagpahipi 

sa dagkong amatong samtang si Mama 

mangandam sa mga bunot ug bukong kay 

lami kaayo’ng manugba samtang 

magpaabot sa pagtaob sa dagat… 

 -- JONALYN ALMACIN-GOURDON 

Nantes, France

dili ko tagadinhi

Nawad-an na ko’g gana. 

Niundang og tulo akong laway daw

irong buang nga naulian apan 

nasaag gihapon ko, gitugnaw. 

Napuno sa nuka akong batiis. 

Gikurikong ang akong mga tudlo. 

Gatuy-od intawon akong dila. 

Mopauli unya ko sa amoa, magsulo 

balik didto sa akong langob 

diin mag-ampo ko nga magdaob. 

-- JONALYN ALMACIN-GOURDON 

Nantes, France

kay lunes na sab

kayod na pod 

morag tiki nga naputlag ikog 

andamon ang tiil 

sa pagsikad 

ang mga kamot 

sa pinugos 

nga paningkamot 

tapolan ko nga namarayeg 

ni bathala 

unta buligan 

ang lawas pirmeng lagsik 

sa pagsugat sa lunes 

nga makabughat ning purdoy 

tudloi kog bag-ong tigmo 

kay ilisan tikag usa ka kilo 

nga binhi dayon itanom 

ug patuboa aron 

diha nimo na pod ko mananggi 

-- JONALYN ALMACIN-GOURDON 

Nantes, France

tudloi ko unsaon paghilak og usab

ambot naa ba’y tambal sa kamingaw 

kay magparisita gyod dayon ko 

nakalimot nako unsaon pagdanguyngoy 

nga igong manghubag ang mata 

daw napaakan og lampinig 

kanang dunganan og tubod 

sa sip-on nga mowaswas og tagiptip 

sa gahuot nga dughan 

pinugngan na kining akong luha 

wala’y igong kusog pagkabkab sa gibati 

samtang gidulgan ko sa kalaay 

kini bayang kapakyas nako sa pagbakho

gabulig ra’g pagluom sa paglaom 

-- JONALYN ALMACIN-GOURDON 

Nantes, France

dihang napahak ang kahinog

Nagsalig ko 

nga mahinog ra unya ang sabana 

nga gibukotan ang pungango 

og laway sa kaka. 

Nahinanok ko 

bisan pa'g gihapak sa hangin 

ang akong batiis, ug nakurat na lang ko

dihang namatikdan nako nga 

napahak na ang gikahinaman.

Pasagdan ko na lang 

ang langgam nga motiwas sa katam-is 

bisa’g napalaw intawon, nakatilaw ra 

og kaaslom sa kaanugon.

-- JONALYN ALMACIN-GOURDON 

Nantes, France

bisan unsa’y moabot

mokaratil na lang ko’g dagan 

unya motago didto sa baybay 

diin gipuy-an ang dakong panas 

sa kinaisogan nga kasag 

bisan sa tanang bagyong naagian 

nilutaw ra man gihapon kining dughan 

kuyog sa mga gapnod 

wala'y baha nga nilubong nako sa lapok 

kay bisan pa og ang ginoo 

nakalimot og lili sa baruto 

gihigot man ko niya sa iyang bukag 

makuha ra gihapon ko niya og balik 

iya ra kong bitaron 

bahala na og magpusnga-pusnga ko 

gikan sa akong pagkalumos 

-- JONALYN ALMACIN-GOURDON 

Nantes, France

ayaw lagi’g sirad-i ang pultahan

Ablihi unya ko’g balik kay bisan pa’g nilayas, 

mopauli ra lagi ko sa atong payag. Tan-awa, 

gabii na! Sa hilom nanggawas na 

ang mga kagang. Hapit na baya ko moabot. 

Lilia ang langit! Niundang na ang uwan. 

-- JONALYN ALMACIN-GOURDON 

Nantes, France

balik-balik

Nganong gibati kog kamingaw 

sa mga bakhaw nga nangabali pagbagyo? 

Wa ba kaha didto nahabilin 

ang paris sa akong tsinelas 

nga nahilis na’g dinagan. Magtiniil na lang ko. 

Kinsa’y nakakita ni Noy Roman nga nibarag, 

nalab-anan og tungab sa Kulafu? 

Kutob na lang intawon ko sa paghandom-- 

kadtong mga kagiki, 

kadtong mga gitik-gitik, 

kadtong mga gukod-gukod sa pagpangahoy, 

kadtong duwa-duwa sa pagpanginhas 

ug ang pagpanuroy og isda. 

Buot ko’ng magkalapok pag-usab, balik- 

balikan ang kakiat ug ang pagkasamad nako

sa sisi. Bahala’g mag-antos na pod. Kalami 

itilap sa akong mga uwat. 

 -- JONALYN ALMACIN-GOURDON
Nantes, France

sa katugnaw sa akong kaduka

unta iduyan ko padung 

balik sa baybay 

hinaot gahuwat na sa akong pagbangon 

ang tinuwa nga bag-ong haon ni mama 

palihog lang intawon 

ayaw ko pukawa 

 -- JONALYN ALMACIN-GOURDON 

Nantes, France

gugma, ayaw ko ilara!

kusgan nimong mga pulong 

makatumpag og bukid 

makapalapad sa langit apan 

mopabaha pod baya sa aping 

makapiang sa kasing-kasing 

 -- JONALYN ALMACIN-GOURDON
Nantes, France

sa paglangyaw

Susama ra baya uroy ta sa mga gapnod 

sa mga pangandoy nga gapalawod...

Abi baya nako og asa manalingsing ang ugat 

mosaylo ra nato ang paghapak sa habagat.

Apan nganong nalungag kining dughan 

lahos sa naandang bakhaw sa katunggan?

 -- JONALYN ALMACIN-GOURDON 

Nantes, France

kon gikapoy ka sa sungog sa kinabuhi

Hala, layas! Syagit! 

Ayaw papugong 

Kay wa’y mohawid. 

Danguyngoy og taman 

Hangtod gutomon og

Pangaliya imong dughan. 

Higti imong gibati. 

Lahos uli sa inyoha, ug 

Dayon panghilam-os. 

 -- JONALYN ALMACIN--GOURDON 

Nantes, France

kinawat nga mga luha

Daobi ang kakatol sa kasakit; ang dapaw ini 

ikumpay sa kanding didto sa katunggan sa Kinawahan 

nga gipangkumpayotan sa mga umang. Kubkoba 

ang bunbon sa may mga bukong. Basin ang lami 

nga saypo makawtan, nagpahipi ra sa kinahiladman. 

Mosirit ang tubig ana kon imong makuhilan. Ayaw 

pugsa imong kasing-kasing sa paghunas kon naa pa’y 

ayaay nga nagpaabot sa taob… Ipabuhagay lang 

imong gibati sa baybay. Kiriwan ang mga hadla 

sa kinabuhi. Kalit lang kang tulison usahay. 

Dili pa gani ka makapangandam sa tayaong 

kutsilyo. Hala, padunggab lang hangtod masiak 

ang imong bukobuko sama sa nagupok nga 

mga gasang! Ugma damlag, pupoa lang 

ang tanan. Ayaw paugha ang katin-aw sa tyabaw 

bisan pa’g naa’y mokisaw ug mopalubog. Ayaw 

pas-ana tanang bug-at. Ayaw pangawat og pag-antos 

kay dili baya ka mag-inusara nga masantos. 

 -- JONALYN ALMACIN-GOURDON

Nantes, France