11.01.2026

gikan mitaliwan ang uyoan sa akong asawa


Gibaligya sa nahabiling banay 
og tag-1,500 ang kada usa sa 20 ka sunoy 
nga iyang hiniktan. Gilat-an nila’g hurot 
ang mga buhi nga Bisayang manok. 
Giihaw ang duha ka binuhing baboy— 
ang usa gilapa, ang usa giasal. 
Nagkumbira sila, nagsadya 
bisa’g nagngulngol ilang mga dughan. 
Aron dili na kuno sila mahasol 
sa paglawog o kaha magsakit paghandom 
samtang padayong moig-ik ug
motuktogaok ang kabuntagon. 


-- JEFF DEL ROSARIO
 
Danao City, Cebu, Philippines

novena alang sa kalag nga wala hinganli


Siyam ka Adlaw nga Pag-ampo Alang sa mga Buhi ug sa mga Minatay 

I 
Alang sa Kalag nga Wala Nato Hingpit nga Nailhi 

MANANABTAN: 
Alang sa kalag kansang ngalan dili nato litokon, 
kinabuhi mga tipik lamang ang atong nasayran, 
kansang mga samad atong nakita, 
apan kansang tibuok sugilanon wala gayod nato masabti. 
Alang sa mga kamatuorang iyang gidala, 
sa mga kamatuorang wala niya isugilon, 
ug sa tanang butang nga dili na nato mahibaloan. 
Mangamuyo kita. 

TANAN: 
Ginoo, hinumdomi siya diha sa Imong kaluoy, 
sama sa atong paghinumdom sa mga tawo nga iyang gibiyaan. 

II 
Alang sa mga Samad nga Nahinumdoman ug Nalimtan 

MANANABTAN: 
Alang sa matag kasakit nga iyang gidala 
nga daw bag-o pa lang nahitabo, 
ug sa matag samad nga tingali iyang nahatag 
nga gidala usab sa laing tawo. 
Alang sa mga pulong nga milungtad 
bisan wala na ang misulti niini, 
sa mga sumbong nga wala malubong, 
sa mga pangayo’g pasaylo nga nangadunot 
hangtod nahimong walay kataposan ang kahilom. 
Mangamuyo kita. 

TANAN: 
Ginoo, hinumdomi siya diha sa Imong kaluoy, 
sama sa atong paghinumdom sa mga tawo nga iyang gibiyaan. 

III 
Alang sa mga Gasa nga Nahimong mga Utang 

MANANABTAN: 
Alang sa kamot nga nanghatag 
apan naglista sa mga gihatag, 
sa kaayong gihimong utang, 
sa pagkamanggihatagon nga nagpaabot 
nga suklian kini og pagkamaunongon. 
Alang sa mga midawat 
ug sa mga mibati nga adunay utang, 
sa matag panaghigalaay nga nagkagamay 
tungod sa gibug-aton sa usa ka utang 
nga wala gayod hisgoti. 
Mangamuyo kita. 

TANAN: 
Ginoo, hinumdomi siya diha sa Imong kaluoy, 
sama sa atong paghinumdom sa mga tawo nga iyang gibiyaan. 

IV 
Alang sa Garbo nga Milungtad Labaw sa Panaghigalaay 

MANANABTAN: 
Alang sa mga dekadang nabungkag 
tungod sa kataposang pulong, 
sa mga sekreto nga gitugyan 
ug sa ulahi gihimong armas batok sa nagpadayag niini, 
sa kadaugan sa kataposang panaglalis 
nga mas dako pa ang gibayad 
kaysa sa kahilom nga unta gipili. 
Alang sa mga wala makahimo sa pagpaubos,
sa mga dili gustong mobalik, 
ug sa mga dugay nang naghulat 
nga adunay motabok sa gilay-on tali kanila. 
Mangamuyo kita. 

TANAN: 
Ginoo, hinumdomi siya diha sa Imong kaluoy, 
sama sa atong paghinumdom sa mga tawo nga iyang gibiyaan. 

V 
Alang sa Gugma nga Nakapasakit sa Gitinguhang Panalipdan 

MANANABTAN: 
Alang sa bata nga gigakos 
ug usahay nasakitan sa maong mga kamot, 
sa gugma nga nasagolan og kahadlok, 
sa pagpanalipod nga nahimong pagpanag-iya, 
ug sa mga pulong nga gisulti diha sa kasuko 
ngadto mismo sa kasingkasing 
nga gitinguhang panalipdan. 
Alang sa mga anak nga kinahanglang motubo 
ug molabaw sa mga samad nga nabilin 
sa mga nagpadako kanila, 
ug sa mga ginikanan nga wala gayod makat-on 
nga ang gugma kinahanglan usab 
mahibalo sa pagpaminaw. 
Mangamuyo kita. 

TANAN: 
Ginoo, hinumdomi siya diha sa Imong kaluoy, 
sama sa atong paghinumdom sa mga tawo nga iyang gibiyaan. 

VI 
Alang sa mga Matahom nga Butang nga Wala Makapuno sa Kahaw-ang 

MANANABTAN: 
Alang sa mga butang nga gipakita 
ug sa mga kawalay-kasigurohan nga gitago, 
sa pagdayeg nga gipangita 
apan dili gayod makatagbaw, 
sa mga matahom nga panagway 
nga wala makapahilom sa dili 
mahimutang nga kasingkasing. 
Alang sa mga nasayop sa pagtuo 
nga ang pagtagad kaluha sa pag-ila, 
ug ang kasina sa uban 
katumbas sa paghigugma. 
Mangamuyo kita. 

TANAN: 
Ginoo, hinumdomi siya diha sa Imong kaluoy, 
sama sa atong paghinumdom sa mga tawo nga iyang gibiyaan. 

VII 
Alang sa mga Mibiya ug sa mga Gibiyaan 

MANANABTAN: 
Alang sa mga mipahilayo 
sa dihang ang pagpabilin nahimong laing samad, 
sa mga gibiyaan ug sa mga mibiya,
sa mga kaminyoon nga dili na maulian, 
ug sa mga panaghigalaay nga nahimong mga yuta 
nga dili na luwas balikan. 
Alang sa mga nag-inusara 
sa matag kilid sa siradong pultahan. 
Mangamuyo kita.

TANAN: 
Ginoo, hinumdomi siya diha sa Imong kaluoy, 
sama sa atong paghinumdom sa mga tawo nga iyang gibiyaan. 

VIII 
Alang sa Lima nga Tingali Motambong 

MANANABTAN: 
Kaniadto, iyang nahisgotan 
nga tingali lima ra 
ang motambong sa iyang lubong. 
Lima ka tawo sa daplin sa lubnganan. 
Lima ka tawo nga maoy mahinumdom kaniya. 
Lima ka parisan sa kamot 
nga magbilin og mga bulak ibabaw sa yuta. 
Wala kita masayod kon 
moabot ba ang lima. 
Wala kita masayod 
kon kinsa ang motindog didto, 
kinsa ang dili moanhi, 
o kinsa ang magbangotan 
nga dili gayod maihap. 
Alang sa mga mosukod sa usa ka kinabuhi 
pinaagi sa gidaghanon sa mga nagtigom 
sa kataposan niini. 
Mangamuyo kita. 

TANAN: 
Ginoo, hinumdomi siya diha sa Imong kaluoy, 
sama sa atong paghinumdom sa mga tawo nga iyang gibiyaan. 

IX 
Alang sa Kalag nga Labaw sa Atong Paghukom 

MANANABTAN: 
Alang sa mga minatay, kansang mga sugilanon 
dili na nato mapangutana; 
alang sa mga buhi, kansang mga handomanan 
dili kanunay magkatakdo. 
Alang sa mga kamatuorang nahitabo, 
sa mga nasaypan, 
sa mga giantos, 
ug sa mga kasakit nga gipahinabo. 
Alang sa mga nakasaksi 
sa pagkabungkag sa usa ka panaghigalaay 
apan wala masayod unsaon kini pagluwas. 
Alang sa mga naglukdo gihapon og kasuko. 
Alang sa mga nakapasaylo na 
apan dili na makabalik. 
Ug alang niining kalaga 
nga wala nato hinganli, 
hinaot dili nato himoong laing higayon sa paghukom 
ang iyang kamatayon. 
Hinaot maabot sa kaluoy 
ang dapit diin matapos ang atong pagsabot. 
Hinaot makakaplag og dalan ang pagpasaylo 
diin mapakyas ang pagpasabot. 
Pahuwaya ang mga minatay. 
Buhii ang mga buhi. 
Ug inig mapalong na ang kataposang kandila, 
inig malaya na ang mga bulak, 
inig makauli na bisan ang lima, 
hinaot magpabilin ang gugma 
diin napakyas ang atong mga pulong. 
Mangamuyo kita. 

TANAN: 
Ginoo, hinumdomi siya diha sa Imong kaluoy. 
Hinaot mabuhian ang mga buhi. Amen. 


 -- GERWIN VIC E. BHUYO
Bangkok, Thailand

10.30.2026

sa langob


didto motago ko 
kay hilom ug walay 
mangutana diin ko gikan 

maghubo ko ubos 
sa langit nga nangluod 
ug magpaanod sa sapa 
didto sa bukid nga 
gipapas na sa mapa 

didto mokuyog ko 
sa akong anino 


-- JONALYN ALMACIN-GOURDON 
Nantes, France

minahal ug kahayag


"Prisohon ko ni!" singgit ni Obat 
Ug gidagan ang minahal ni Diw-a. 
"Papason ko ni og mosunod pa ka!" 
Hulga ni Obat kang Diw-a 
Dungan ang paglabay og lapok sa nigukod 
Ug gisi sa pipila ka gidagan nga papel. 
May tintang nitulo sa dalan. 
May kasingkasing nga ningitngit. 

Nasayo ang gabii ni Diw-a. 
Nikamang siya hangtod naabot ang poso. 
Nanghilam-os. 
Pilit ang lapok maong daw nadali 
Ang tungang gabii. 

Gitrapohan ang nawong ni Diw-a 
Sa kahayag sa bulan. 
Nitin-aw ang iyang mga mata. 
Nakaklarong may batong 
Gitutukan sa kahayag. 
Gipunit ni Diw-a. 
Niabante ang kahayag. 
Gisunod ni Diw-a. 
Nakasubay sa dalan nga may tinta. 
Niabot sa samin nga girehas. 
Gibuak gamit ang bato. 
Napiko ang rehas. 
Naigo si Obat nga ningitngit 
Ang kanhi makasuwaw nga nawong. 

Nisulod si Diw-a sa samin. 
Gikuha ang minahal. Ang kaugalingon. 
Giguhit sa tinta sa dughan ni Diw-a 
Ang iyang minahal ug kagawasan. 
Sa kaadlawon, 
Nihayag 
Ang kanhi gingitngit niyang kasingkasing. 


-- DESIREE L. BALOTA 
Talisay City, Cebu, Philippines

10.28.2026

sa bulkang Mayon luyo sa mga panganod


Nangandoy 
pagsud-ong sa imong pagbarog 
tugbang sa langit, ako igo ra 
sa mga kahingangha. Unsa  
katahom kaha ang pagsaka 
sa imong mga kurba nga 

karon ania ra sa 
akong handurawan? Unsa kaha 
kon mahabilin ra intawon ko 
sa paghanduraw? Gatago ka, 
gakupo luyo sa mga panganod. 
Kutob ra intawon ko 

sa kahibulong kon 
matugkad ba nimo ang kalawom 
sa ilang kahilom. Ug nilanog 
kining pagduhaduha kon 
ang imong mga linya hingpit bang 
mokanaog. 


-- GILBERT INTERVALO, JR. 
Bais City, Negros Oriental, Philippines

kuwawing


Samtang gayarok ko sa bugnawng Red Horse 
naa’y nangutana: "Unsa ang stream sa Binisaya?" 

Naa'y nitubag: "Tubod!" 

 “Adunay labing haom nga pulong,”
miingon ang bantogang matusalem 
nga mora'g gikan pas’ lasang. “Kuwawing!” 

Gigitik ang akong kilid tungod kay 
ang nadunggan nako morag Kuyaw Wowie. 

Gibalikbalikan dayon namo’g sangpit, 
“Kuwawing! Kuwawing! Kuwawing!” 

Moyawit na unta kos’ akong punchline apan 
naunhan man kos’ amaw nga nilitok og— ay, 
ayaw nalang kay malaw-ay siya 
sa pulong nga Hapon. 

Samtang nagkatawaha mi ug midagayday 
ang serbesa sa akong tutonlan, 
mibalidbid ning balaka 

sama sa kuwawing nga bag-ong napalgan. 


-- MAI SANTILLAN 
Mandaue City, Cebu, Philippines

10.26.2026

tagik


Buot nakong gam-on 
sa hilom ang mga bituon. 

Mihakop ko’g mga balas, 
ug gisalibwag pataas, 

dayon usa ka buwak 
ang bulan sa pagsiak
ining ihalas nga balak.

Mihangad ko sa bugason 
nga kangitngit, dayon 
nibuswak ang kaadlawon. 

 
-- RODELIO BARELLANO 
Caloocan City, Metro Manila, Philippines

sayaw sa kamatayon


Nagdasok sa akong dunggan ang siyaok sa siren 
ug mga tiyabaw sa katawhan. Nanagan sila,
morag mga hubog samtang ang uban nagpungko, 
galiraw-liraw ang mga mata, nag-andam...
naghandom sa tanang ilang nabilin ug nawala. 

            Nagkayab-kayab ang mga atop, nagduyan- 
            duyan sa hangin ang mga kable sa kuryente, 
            nangaharag ang mga poste, nangliki ang kadalanan, 
            ug nangatumpag ang tanang matang nga ginama 
            sa bakal, kahoy, ug semento. Dinhi ta maghulat, 
            magkat-on unsaon pagpaminaw sa tukar sa kinabuhi. 
            Magkinto, maghinay-hinay og tikang balik sa naandan: 
            ang labing mahimong buotang anak, igsuon, estudyante, 
            trabahante, ug katawhan sa dakbayan-- namasin nga dili 
            maapil og tapok sa mga gipatong-patong nga mga lawas… 

Kay saksi baya ta kon kapila ayuhon sa mga eksperto 
ang tanang naguba ug pangitaon ang mga nawala, 
apan wa'y makabalo kanus-a tay-ogon sa mga pagsulay 
ang dibuho sa atong pagtuo. Palihog, ayaw lang pod 
intawon pangurog sa kaikog nga bisa’g matapilok, 
matumba o mabalintong, aw, subaya ra ang ritmo 
sa gabulhot nga tugtog diha sa imong dughan.

            Kay hagbay ra nimong gidawat ang mga kamot 
            sa kamatayon gikan gipagilokan sa imong mga uha 
            ang himatyong kalibotang imong naandan. 


-- IVAN RIDGE ARBIZO
 
Davao City, Philippines

10.24.2026

ang kaparat sa imong singot mitabok og liboan ka milyang nutikal


midaligdig 
sulod sa kalderong 
gitak-ang. gitaksan ko’g 
upat ka humay 
gikan gikilisan 

gisabwan. matag lugas, 
imong pag-uli. matag kilis, 
daw sukli. mentras nagpaabot 

maluto ang gitak-ang 
ni-a ko dinhi sa baybayon 
nag-ihap sa untol sa 
takdol. nagmatyag 
sa nagtandayng 

mga balod. sa langit 
makitang nagtikausab na 
ang bahig sa mga bituon, 
nagtikalisod sama 
adtong eksibisyon nato sa 

duwang jackstone. 
sa tabok-dagat, 
ikaw karon dinha 
igmat mihakop, 
mihipos sa mga bato 
tagatapos 
sa pagtuldok-tuldok. 

apan hapit na— 
diyotayng sayaw 
sa mga kalalaw 
sa ibabaw, 
gamayng liso 
sa gitabonang 
bahalina sa tadyaw 
matagamtaman na 
ang gihinam-hinam... 

diyot nga paanok 
maluto na akong gitak-ang-- 
pila’y lakang 

moangkla na ang imong paa 
sa akong bat-ang. 


-- TEA SOLON 
Cebu City, Philippines

sa paghilibion sang langit


Ayhan mga tudlo 
kag malagba nga kuko 
sang akig nga mga anghel 
ang makusog 
nga bundak 
sang ulan 
nga nagapangambras 
sa amon atop 
nga gindihon 
sang tinangkas nga sin 
nigpis nga playwud 
kag inangot-angot 
nga mga sako 
kag sinugpon-sugpon 
nga mga higot. 

Subong, 
yari ako sa sulod 
sang amon 
nagahilay nga balay, 
ginasalod 
ang isa ka labador 
sang luha 
sa paghilibion 
sang amon bubong. 


-- ADRIAN PETE MEDINA PREGONIR 
Banga, South Cotabato, Philippines

10.22.2026

mga linyang napukaw ug nilikis sa daman ni Mahmoud Darwish


Sakdap-tayhop sa tagpilaw ang gapanilap nga kainit 
sa sugyot mong hinagawhaw (say: if only I were 
a candle in the dark.) Ingon ini ang lanog nga katugnaw sa hagit 

gikan sa naabo nga atabay didto sa Gaza hangtod sa uban pang 
mga dapit sa pagkagun-ob. Lakip, pananglit, sa namat-an nako’g 
madag-om diin ang sungasong sa huwaw dili sarang mobangbang 

sa mga lunop ug mga linog. Diin ang kaagi namo lapas sa kalaay, 
wa’y paghubas tugbang sa kahiladman sa Marianas. Kining bung-aw 
sa mga urom ilawom sa gahuy-ab nga lilo sa among pagminatay 

ubos sa mga malupigon. Unta ikaw, sa balaknon mong balibad 
sa pagluom, mosaksi usab sa sagunson nakong kiskis-duslit 
sa katalaw. Huptan unta nimo hangtod kining duha ko ka palad— 

manghagdaw sa kasagbotan. Mangahas og pagsilaob. 
Mopakatap og alimyon sa palina hangtod mahigmata lakip 
ang hunasan. Hangtod ang mga bukog iduyan-laylay sa pagtaob. 


-- MICHAEL U. OBENIETA 
Topeka, Kansas, USA

si mama ug ako


Sa waiting room gisalida sa dakong TV 
ang dakong pista 
ug nakit-an nato nga ilang gihagkan ang tiil sa santos. 
Gasinaw na kini sa kadaghang mga ngabil 
nga nipilit didto sa daghang katuigan. 
Ilang gipahiran sa ilang gadalag nga mga puting panyo 
ang sidsid sa sinina niini nga napanas na ang asul nga pintal. 
Nindot ang nawong niini. Maayong pagkakulit, 
ang gamilagro nga motungha og lain-laing lugar 
sa usa ka higayon nga gipikas-pikas 
ngadto sa gatosan ka mga tuldok sa panahon. 

Giestoryan ko nimo niadtong gamay pa ko 
dihang nakasunod ko og tambokon hamtong babaye 
nga natagakan og singko pesos atubangan sa estatuwa; 
dihang nanguros ko ug nipunit og kwarta ug nikapakapa 
og dagan apas sa babaye aron pag-uli niini; 
nipahiyom siya og taman sa kalipay 
nga daw nipakayab sa akong mga tiil. 

May mga gasgas pa kaha karon 
sa pagtuo nga nahabilin nako? 

Sa sulod sa kwarto sa doktor nagtindog 
ang mga kahimanan nga dunay mga belo 
sa may daplin nagpangidlap, nagtutok, 
walay dugo apan mosubay sa imong kaugatan, 
walay mga kasingkasing apan mopitik-pitik 
ug moawit inig-taod sa imong dughan. 
Tan-awa, dunay nota sa musika nga migawas, 
misaka ug mipaubos, misaka, mipaubos. 

Gigunitan ko ang imong mga kamot, 
bugnaw; ang mga gamot-gamot migimok 
pagtuyhakaw gikan sa kangitngit, 
paghangad sa kahayag. 
Ang imong palad sapnoton, balason, 
morag pirmi kang dunay gikumkom. 

Hatagan tika og kausa ka libo ka mga halok 
aron dili ka mahimong kahoy. 
Ug laing usa ka libo aron dili ka mahimong bato. 


-- ESTER TAPIA  
Nordrhein-Westfalen, Germany

10.20.2026

usa ka tuig pagkahuman sa c-section


Nahimong langyawng yuta kining tibuok lawas, 
gidaro ang kalikopan niini apil na ang kasagbotan sa akong unod. 
Nahawan ang kalasangan sa akong dughan. 
Ninggun-ob usa ang kabulakan sa akong tagoangkan. 
Wala’y nibuklad, nangalawos ang mga luna sa sabakan, 
samtang nagum-os na pag-ayo ang tanang dahong laya, 
sama sa mga nahanaw nga gutling nga nanugdon kanako. 

Apan, gitahod gihapon niining lawas ang iyang kinaiya. 
Kay sama sa yuta, mahibalik lang ang iyang kinabuhi 
dihang mahinanok kini, mopahuway sa hingpit. 
Aron inig balik niini, tapukon kini sa taligsik. 


-- CINDY VELASQUEZ-PANIZALES 
Calatrava, Negros Occidental, Philippines

usa ka bulan, duha ka bituon


(awit sa Septyembre kang Elijah ug Nadia) 

Sa akong panan-aw, 
duha ka bituon nagdakop- 
                         
                        hangop ilalom sa dan-ag 
                        sa bulan. Kaniadto 

ug karon, makagaan 
sa dughan. Hangtod duha pa 

                       ang nadugang. Dinhi 
                       sa akong palibot, rosas 

ang huni sa hangin 
nanawag, 

                       nangsabwag. 


-- DELORA SALES-SIMBAJON 
Butuan City, Agusan del Norte, Philippines

Daghang salamat sa mga maniniyot nga gapaambit sa ilang mga hulagway sa Google ug Flickr.