I. Awit sa henesis sa tawo
Lidagat nga maanyag, anaa sa imong sabakan karon
Ang bunga sa atong imortalidad— ang kalibotan.
Pinaagi sa imong paghanggab kanako, mahiusa ang atong lawas.
Ako si Lihangin! Ang bagyo sa imong halapad nga lawod!
Igasa ta kaniya ang kinabuhi! Apan alang kang kinsa?
Alang kang kinsa ang atong gugma, Lidagat?
Alang kang kinsa ang iyang pagpakabuhi?
Gubat ba ang kinahanglan nato aron manggamot ang atong
Mga kamot ug mamuwak ang atong mga dughan, Lidagat?
Gubat ba tali natong duha ang nag-inusarang hinungdan
Sa pagkamugna niining tanan?
Gugma ba, Lidagat?
Ang sapa nga maoy bugtong magbalantay sa iyang damgo
Ning kaadlawon diin kolor lapis lazuli ang nawong sa iyang musa
Diin taliwala sa nagbaga nga bala sa tirador ni Lalahon
Dili gihapon makapukan sa gihambing nga panganti
Sa pagsapnay sa labing tinamod nga kinabuhi
Nga giisip nga kandilang nag-unawop sa tiilan sa tigmugna
Niining tanang mahikap ug di mahikap
Taliwala sa reyalidad ug damgo nagtungtong ang kalibotan.
Ang gabon nahiusa diha sa alisngaw sa baba ni Gunung
Apan ang kangitngit maoy labing matahom
Kay taliwala niini, manggilak ang dagitabnong kabituonan
Didto sa bakanteng luna sa takna nga napuno sa kasilag
Mga hayopnong mga mata nga nabulit sa kasina
Tungod sa kamabihagon diin ang langit moyukbo
Sa mga gihay sa demonyong mga rosas
Takna sa dili pa mahitabo ug ang takna human sa panghitabo
Nahiusa diha sa malinawong sapa ni Sumalongson
Diin ang mga puting itik nga mga diwata nangaligo
Daw mga hubo nga mga rebulto sa altar sa panteyon
Sa mga bathalang maanyag ambongan mga langitnon...
Dili dinhi matapos ang kangitngit, Kaptan, dili dinhi.
Apan ang tawo, ang mortal— medias res
Segun sa orakulo nga naningkag ang balhibo
Ang kagaw sa iyang kaugalingong kalibog
Pinuga gikan sa kahadlok nga gituga kaniya
Sa mga Bathala. Siya nga gikan sa usa ka
Gimoldeng monyeka gikan sa abog
Nga gihulma ni Prometheus
Diin karon, siya nakabaton og gahom sa kalayo
Siya ang tawo nga anaa sa kasamtangan
Apan siya mamatay segun sa propesiya
Kay siya man pod ang tawo sa iyang ugma
Ug ang ugma kaniya dili na mamahimong moabot
Bisan unsaon niya kini pagpangita didto
Sa sabakan sa gituohan niyang katahoman
Diin ang bakak ug ang matuod nahiusa diha
Sa usa ka mapa sa arkipelago sa mga damgo.
Ikaw, Achilles! Pilia ang kinabuhi sa panggubatan
Kaysa sa kinabuhi diin ang awit sa kalanggaman
Himuon mong laylay sa imong pagkatulog.
Ikaw,Oedipus! Dili na ikaw makaikyas sa imong kapalaran
Ang imong ginikanan mangluhod sa akong atubangan.
Apan naa kita karon, nahadlok sa atong kamatayon;
Kita nga hagbay rang nangamatay sa liboan ka kamatayon
Ug hangtod karon nagpadayon gihapon sa pagkamatay.
Ang kamatayon sa kalayo mao ang pagkahimugso sa aso
Ug ang kamatayon sa aso mao ang pagkahimugso sa suba
Diin tataw nga kita ang tinagong suba ug ang tinagong paraiso.
Ang tawo sa iyang kinabuhi motaliwan kon ang iyang kalag
Mahimugso sa umog nga sabakan sa banagbanag
Diin ang puya motubo ngadto sa pagka ulitawo ug ang ulitawo
Sa daklit motiguwang diin ang kamatayon mao ang kinabuhi
Sa iyang mikagiwng kagahapon; ang bata maoy amahan sa tawo.
II. Awit sa kagahapon
Ug karon, ania, nakita ko nga nagbaklay ang buwan
Sa bungtod sa Madia-as diin mga diyamante ang
Kahayag nga naglutaw sa tubig sa tin-aw nga sapa
Nga wala hulgaa sa mangtas nga si Linok.
Wala ko mahadlok bisan mansado ang akong damgo
Sa mga hulga, sama pananglit sa kamatuoran nga
Ako madakin-as niining lumot
Sa gipatungan kong mamoy nga bato
Kay mipasulabi sa akong kasingkasing ang kalipay
Nga akong nabati sa dihang nakigduwa ako sa mga alindahaw
Ug mga aninipot ug mga alibangbang nga ingon kadak-a
Sa dunggan sa elepante ang ilang mga pako
Bisan nagpasad sa akong tiilan ang mga nangabitas
Nga mga pako sa ilang kagahapon;
Bisan sa akong atobangan nagpasad ang patayng
Mga dahon ubos sa mangitngit nga suok sa kanopiya
Sa nagdupang mga dahon sa higanteng mga badyang
Ug mga dalili nga mayamogon pang namalandong
Sa buwan human sa daklit nga uwan
Ako nga nanghimasa binanwagan sa buwan
Kay hugaw ang akong mga tiil ug sandalyas
Nangaliyupo sa sapa nga panalanginan ako
Nga sama bag ako ang kinaunhang linalang
Nga midapit kaniya aron magpalimpyo sa lapalapa.
Isipon ta lang nga pahinungod kining gaigdal nga tuod
Alang sa mga nahikalimtang mga sugilanon sa balangay
Nga salin sa nangapukan nga bantayog sa atong kaliwatan
Walay laing makahinumdom nga sama niini
Gawas niadtong hilomong mga alindahaw sa sapa
Diin ang nagkurog nga mga dahong kamot
Nga nagkinuptanay aron salipdan ang tinagong suba
Nga gipang-iway sa gabunong palad sa takna
Diin gipestahan ang maambong nga bayhon niini
Og mga kasakit ug kabalisa ug nagbiste kinig itom
Nga patadyong isip usa ka pagdayeg sa gubat sa mga ubos
Atol sa kahimayaong pagkapaslot sa kagabhion
Gikan sa panit nilang Simuran ug Siguinarugan.
Ang kaadlawon miturok sa landong
Nagpahilayo sa dan-ag sa buwan.
Ania ako kilid niining suba.
Ania ako sa sabakan sa akong Bathala,
Namalandong sa mga luta sa akong kagahapon
Nangaliyupo nga banhawon sa akong
Kaugalingong mga damgo ang akong lawas
Ug itugyan sa bugnawng tubig sa sapa dinhi kanako
Ang iyang gahom aron mapukan kining
Nagpadayong alingiing sulod sa akong
Kasingkasing diin namuwak ang kalayong mga rosas;
Diin sa daklit nga pagsilaob sa damgo daw kalayo
Dihay panganod nga nagluib apan dia gihapon
Ang nagmaisugong maskara nga gitabunan ang
Nawong sa matuod nga gamhanan
Nga gidan-okan og mga maanyag nga talan-awon
Gikan sa labing ambongang kabituonan
Ang kagawasan sa praktikal nga panginahanglan
Erhebung Lihok sama sa panahon sa Piedra del Sol
Sa kahadlok nga gibati sa labing maisugon
Nga giburda ngadto sa lawas sa kahadlok. '
Ang langit mohalok sa nagturayog nga parola
Diin ang tawo ug ang iyang dila mapukan
Ingon man usab ang iyang pinulongan
Sa takna ug sa iyang gikalisangang kamatayon.
Bisan ang mortalidad matugkag kuyamoy
Nga maoy mohiram sa lungon sa kamatayon
Aron pamation ang kabugnaw niini ug ang iyang mga gidibuhong
Mga letra ug mga bayhon sa nagkadaiyang mga hayop
Sa harden sa Eden atol sa kinaunhang subasko sa himaya--
a-dam nga mao ang tawo
dam nga mao ang dugo
adama nga mao ang yuta.
Suginli ako sa henesis sa kinaunhang akto sa pagpangawat
Og kalayo gikan sa gingharian ni Makilum sa Bagidan.
Kamatayon.
Nahupas na ang salamangka ni Abyang Durunuun
Aron lingaw-lingawon ang mananabtang engkanto
Diin bisan si Saragnayan manghupaw sa yawan-ong
Maskara niining maong linalang
O bisan si Inaginid ug Makanduk
Mamarog ang mga balhibo sa tangkugo.
Unsa ka malisod ang tahas nga dakpon
Ang maong maanyag nga linalang daw si Freyja
Nga nagbiste og labing mahalong binurdahang bistida
Samtang nagsakay sa karwahe ni Apollo
Tadlas sa namuwaypuway nga mga binuhat ni
Makilumug latas sa banika ni Alunsina
Diin walay maantigong makapukan sa halangdong sonata
Sa awit nga nagtugtog sa kundiman sa lasang
Sa damgo diin nanganino ang mga balhibo sa pabo
Nga hulga sa kaanyag sa tinagong suba nga nag-asoy
Sa bugnawng kaadlawon sa unang pagsubang
Sa kinaunhang katugnaw nga nabatian sa mga kataw
Sa dihang midahinggay ang yamog gikan sa mga mata
Sa puting itik nga gibukhad ang iyang puting mga balhibo
Dungan sa pagtingog sa shankha
Usa ka malumong awit sa Baua
COIR CEATHAR CHUIR
Ang kalinaw maimoha
Maampoon kitang nanimpalad niining maong suba
Namasin nga kantahon ang atong gugma ni Orpheus
Diin ang mapulang mga ngabil tungod sa kamabihagon
Isabuwak ngadto sa sapa isip sagradong halad sa mga nimpa;
Namasin nga sa panahon diin magnihit ang mga kandiis
Tugahan unta ang mga diwata nianang kaanyag nga takos
Saulogon ibabaw sa parola nga dapiton sa saag
Nga mga barko sa katulogon.
Ug ang dagway ni Narcissus nga iyang inampingan
Maampingong gipahiluna diha sa sanag nga samin sa sapa
Ang iyang gianinaw dili ang iyang kaibog sa iyang kaugalingon
Kondili ang iyang gibating gugma sa sapa nga manggihatagon
Kaniya og kaambong nga alang kaniya usa ka diyosnong
Pagdayeg sa iyang mortalidad. Kon si Narcissus dili usa
Ka mahuyangong mortal unsay pulos sa iyang pagbating
Obsesyon sa iyang kaugalingong repleksyon?
Limbungan ang kalibotan,
Dili alang sa susama ni Narcissus kondili sa susama
Sa tawong walay kaisog nga lantawon ang iyang
Kaugalingon ngadto sa maong sapa
Mga tawong igo lamang molabang apan dili
Makamaong mohatag og diyotayng kahingawa sa tubig.
Ang gisagol nga tubig sa conium maculatum
Aron ihilo ni Socrates, gikan sa maong sapa
Nga unang gilantaw ni Narcissus ang iyang nawong.
Ang tawo wala masayod niini kay iya mang
Gikalimtan nga siya si Narcissus ug siya ang bugtong
Sad-an sa kamatayon ni Socrates.
Ang tawo mao ang mamumuno ug siya ang tawong
Angay motipig sa awit sa iyang kasapaan.
III. Awit sa kasingkasing
Puntik sa tigre ang bayhon sa kagabhion.
Gisudlay sa umog nga kangitngit
Ang baslay mong buhok
Nga sumpay sa alpa sa sidlakan.
Ikaw ang raya sa bughaw nga langit
Daw gibukhad nga mga pako sa asul nga langgam
Ang gingharian mo nga nagbatog sa langit.
Ang imong sandalyas ginama sa pako
Sa labing hamiling alibangbang.
Ang imong mga mata daw hamiling mga muwebles.
Ang tanang kahoy moyukbo sa imong gitas-on.
Ang yuta moluhod sa imong paglupad.
Bathalang tadiyandi, ikaw ang labing maanyag!
Nagsul-ob ikaw og kahayag nga giburda
Gikan sa labing nihit nga bituon sa konstelasyong Orion.
Gisuhid ko ang imong tingog, o mag-aawit!
Mipanaw ako kuyog sa imong hagawhaw.
Gipangita ko diha sa imong lawas
Ang gingharian sa langit.
Diha sa imong dughanan, o maanyag,
Miluhod ako ug gihiram ang akong kahuyang
Diin sama sa tubig sa sapa, giinom ko
Ang imong dugo, ug tungod niana
Ang tan-aw ko sa kalanggaman usa na ka nagdilaab
Nga sarimanok nga namungingi sa nagkadaiyang bulok.
Ang imong nawong mao ang hiniusang
Kaanyag sa tanan maanyag—
Ikaw ang takna sa tanang taknaan.
Ang imong ngabil tabil sa bughawng langit.
Ang imong tinutokan gikalisangang abyan.
Ang imong dughanan, budaya sa sidlakan.
Ang imong kuyamoy, perlas nga mamoy.
Ang imong baba, garbo sa tigmugna.
Ang imong bugan, dakong kalawran.
Ug sa akong pagkasaag diha sa lasang
Sulod sa kulong mong buhok,
Nahikalimot na ako sa imong ngalan…
Ikaw ba si Maebel, Melusina,
Persephone, Aphrodite, Hera, Maria, Salome?
Ubos sa tuhod sa usa ka Bathala
Miampo ako nga unta
Ang kalag ni Dionysus mokunsad kanako
Ug himayaon ko ang kalibotan sa tawhanong
Katungod nga magmalipayon ug magsadya
Pinaagi sa alak ug himuong awit ang kaanyag mo
Nga maoy bulawan nga sarang kong
Ikagasa human sa akong kinabuhi nga
Maoy timbangon sa maghuhukom
Human ko baybaya ang suba
Kon takos ba akong sagakayon paingon
Didto sa hamiling paraiso diin—
Ikaw, o labing maanyag, naghuwat kanako sa
Usa ka balkonaheng gidayandayanan og mga buwak
Diin ang kalibotan naglutaw
Diha sa imong sabakan
Ug ang tanang adunay kinabuhi
Gikan diha sa tuboran sa imong kaanyag
Ug samtang ikaw nanudlay
Inanayng matabunan ang akong
Mga mata og habaga nga gabon
Ug inanay kang magpahilayo…
Ug nianang higayona, hamili,
Hingpit kang mahanaw dinhi sa akong damgo,
Alunsina.
-- LEONEL QUILLO
Intramuros, Manila, Philippines
