nganong nangusmo si Juan Pusong samtang gaharihari si Trumpaluslos

Kay makapanuhot ang tingkagol nga kabugnaw sa iyang buhakhak. 
Kay gaalisngaw ang iyang kulihad hadla sa dumot ug danguyngoy. 

Kay igo ra baya tawon siya sa pagtakla ug paglingo-lingo 

Kay lupig pa uroy gahay-ad, giputla’g mga ulo 

Ang uban niyang mga paisano. Pastilan, mga MAGA’g nawong! 

Nangasaag sukad nangalibat. Sukad nilangyaw, nangatanggong! 

Kay nabulhotan og star-spangled utot sa utok-bulinaw nga butakal. 

Kay pula ang dilaab kutay sa iyang pukot nga bandila, gagilaw 

Kay lupig pa’y gitinaan og bulawan lakip ilang mga bulbol. 

Kay lublob ang ilang mga ilong sa lilo sumpay sa iyang laway. 

 -- MICHAEL U. OBENIETA 

Topeka, Kansas, USA

salo-salo

puno 

ang mga bangko 

haw-ang 

ang gibati 

banha 

ang mga mananap 

tawhay 

ang mga nanambong 

hayag 

ang kandila 

ngitngit 

ang palibot 

init 

ang mga luha 

bugnaw 

ang lawas 

-- MARIANNE HAZZALE J. BULLOS  

General Santos City, Philippines

sulti sigamata

gabii, ang hunghong nga nikidhat

alingawngaw sa usa ka siplat ni

Bulan nga niguhit kang Adlaw

og samin nga gisinggit ang pulaw 

sa pulsong nagtutok sa gipiyong

ug gipakabuta ni Lanugon.

nagduka na si Lanugon karon. 

nagkipat-kipat na ang gipiyong.

paminaw, mosiga na ang mga mata

ug ang kalimutaw mosulti na.

-- DESIREE L. BALOTA

Talisay City, Cebu, Philippines

kanugon: siday para kan Resil Mojares

Makasurobo nga balita

An umaabot sa sosyal media 

Septembre 5, 2026 

Tumalikod na sa kadayunan 

Si Resil Buagas Mojares 

Sa Edad nga Otsyenta y Tres. 

Kalit nga kamatayon 

Nahikalasan kami nga mga Waraynon 

Kay usa nga bantugan nga Cebuano 

Sa rinda san panuratan 

Ginkuha na san Taglarang. 

Nakalabay pala una nga adlaw 

Dida paghuni san kalaw 

Ikaw nagsalin-urog 

Natawhan nga takna. 

Kay nano malara nga balita 

Dayon nagpaabid san amon mga luha. 

Kanugon nga manunurat ni Resil Mojares 

Awtor san mga hag-id nga libro nga namantala, 

Premyado san magkurukadilain nga paisan-isan. 

Usa nga historyador ug kritiko—harigi san mga Cebuano. 

Kanugon nga magturotdo, bag-angan san San Carlos 

Kanugon nga obrero sa kultura, 

Taghimugso san 

Pag-aradman san mga Cebuano. 

Kanugon nga sangkay, kanugon nga amay, kanugon nga katagay— 

Diri la san irimnon kundi san kinaadman nga iya iginlaygay. 

Diri la Kabisayaan an nailo 

Kundi bug-os nga Pilinas nagsusubo 

Kay siya usa nga 

National Artist, utok san nasud san mga Pilipino 

Tinahud ug ginpaparayaw san mga Cebuano. 

Bisan mabug-at pero amon kakarawaton 

Nyor Resil bumaya ka na sa amon. 

Diri ka na igkakahimangraw, amon iiliwon 

Mga pulong mo nga matahom. 

Salamat san imo pagpaambit san imo kinaadman 

San imo kinanuhom nga panuratan. 

San imo kamaupay sa igkasi tawo 

Sa amon dumdum ikaw pagbibilngon. 

Padayon paglakaton sa kamingawan. 

Igsangpit na la kami san mga nag-una kan 

Nyor Tem Adlawan ug Nyor Erning Lariosa 

Ug san iba pa nga mga tumabok na. 

Hikaplagan mo unta an kapawa 

Kaupod an Makagarahum 

Sa dayuday ikaw pumahuway 

Amon manunurat nga pinalangga.

-- PHIL HAROLD L. MERCURIO
Calbayog City, Samar Philippines

nabaradero sa tanday ni Calypso

Pito ka gutlo, pito ka 

adlaw, pito ka buwan… 

Mipitok-pitok mata sa 

adlaw ug sa buwan. 

Pito ka tuig – tanday 

ngadto sa way kinutoban? 

O kamatayon – mohulop 

ang sunoy sa himungaan? 

-- ADONIS G. DURADO 

Athens, Ohio, USA

balakubak

Kaspa sa Sugboanon. 

Nganong mag-Tagawg man? 

Hinuon, lagmit namilit 

ilaw’m sa kabuhokan bisan pa 

sa mga managlahi- 

lahi'g pinulongan. 

Sa akong bahin, 

tapot sa u’o, katol, 

lami kutkoton. 

Magduko ko babaw 

sa itom nga lamisa, 

magtukod sa mga siko 

samtang mangambras 

sa bagolbagol. 

Magtan-aw ini 

nga mangatagak 

sa udtong tutok, 

daw niyebe. 

Dayon puphuon, 

tapukon, hipuson. 

Maghandom 

nga mas modaghan ug, 

gawas nga di mahilis, 

di mapalid sa hangin. 

-- JOHN BITON 

Rome, Italy

sulod sa nahabiling budyong sa natun-as nga kamalig sa baling ni anhing lolo dadong ug lola rosing

nanguyamang ang mga umang ug naghunghonganay 

ang gadahunog mga barko gikan sa negros 

nagyagubyob og kundiman sa pantalan 

sa naghagawhaw ang ayaay nga dagat sa buogong dalunggan 

sa lapyahan nakigkulokabildo ang mga talidhay ug kagiki 

sa mga nanagpiknik sa huhungihong ug sinagadsad 

sa mga balod nga nagtamaktamak sa nibad-ay 

nga mga kalaberang lumotgapnod 

nanguyanap nanukmod ang sulog sa nanglabayng pagbati 

sa damgohandurawan nga wa damha 

sa kasarangang takna sa kanunay adunay naghuyop 

og alingawngaw sa panagdungan o sulagma 

sa nitaliwang ambihas nga mga kinabuhi 

matag duaw ko sa tuburan adunay nagpakang 

sa bayog sulod sa budyong 

-- MELQUIADITO M. ALLEGO 

Walker, Lousianna, USA

sugilagming: bentaha

Sa dihang mihapos ang kusog kaayong hangin ug nalambos ang lubi ngadto sa ilang atop, mihangad si Fredo sa mitabyog nga bombelya nga nagbitay sa may alkoba ug miingon, “Tua na, mao na ni’s Paeng!” 

Daw gihagbongan og binaldeng tubig ilang atop. Wa gyod ang-angang Paeng iyang pungot da, sulti pa niya’s kaugalingon. “Pusta usa og plastik nang imong mga asayment, Day,” awhag niya sa iyang kinamanghoran nga Grade 4 sa pagpanghipos sa iyang mga gamit eskwela kay labing siguro magkalandrakas ni sila’g sinalod sa tinulo sa ulan di madugay. “Kuhaa sa silong ang planggana ug balde,” sulti niya sa bata. 

Mikanaog si Inday nga gikuyogan ni Nano, ang ulitawong maguwang, apan duha pa lang ka tikang pakanaog, misiga ang mata sa duruha. “Hala, Pa, naglutaw na atong sopa!” singgit ni Inday. 

“Aw, kuhaa lang gyapon ang balde ug planggana, Nano. Ayaw na’g naog, Day,” sulti ni Fredo sa duruha. Tuod man, nahibalik og saka si Nano sa wala madugay, bitbit ang mga gamit, gipakapinan pa niya’g kaldero, kaha, yahong. “Labing siguro, baynte ni ka tinu’o ba,” sulti niya ngadto sa iyang amahan nga mingkatawa lang ug miingon, “Palunga na lang tingali ang plangka, Nano.” 

Taliwa sa kangitngit, madungog ang rambol sa kalangitan, ang paglambos sa ulan ug lubi, ang pag-agiik sa mga lansang ug roska nga mao’y mikupot sa mga nigpis nga haligi sa balay. Hilom si Inday, si Nano, si Fredo ug ang iyang asawang si Linda Joy nga nagpakahilom lang kay gitakigan. 

Mikupot si Fredo sa kamot sa iyang asawa nga nahinumdom niadtong miaging tuig nga gitanyagan sila niining gamay nga luna padulhog sa Opra kay imbarguhonon na sa Insik ang lote niini sa may bungtod unahan. 

“Maayo na lang gani wala ta didto sa Busay, baha ra ning atoa. Lanslayd untay dangatan nato ron,” sulti niya ngadto sa iyang mga kabanay. 

-- JANUAR E. YAP 

Talisay City, Cebu, Philippines

dakbayan sa kamingaw

lahos sa kahidlaw ang dakbayan 

sa kamingaw 

duol sa balay namo sa Kinawahan 

ang wanang sa katunggan ug naalimungawan ko 

kalit gipukaw taman didto 

diin giduyan ang kalinghod nako subay 

sa taytayan nga gilukso-luksoan namo 

diin ang suba nga kanunay pingwitan nako 

hilas kaayo sa idlas nga mga tambasakan 

asa na lanog ni papa 

nanawag kay magpahilot kuno siya 

ug ang singgit ni mama 

kay mangahoy pa kuno mi ba 

asa na ang kabaw-kabaw sa pasil 

ang init nga sabaw sa baka igkahuman og simba 

asa na ang alas dose sa gabii 

ang kusi ug ang bunal 

ang katawa, gitik-gitik, ug away-away namo 

ni gang daisy og dodong clintoy 

asa natong tanan 

lakip ang mga iring og iro namo 

ang sakayan ug ang tindahan 

gitukoran na kuno og bag-ong taytayan 

giputol pod ang karaang kahoy 

ganahan unta ko modagan og balik 

sa kagang-kagang nga karsada sa Kinawahan 

mokatkat sa sambag duol sa abuhan namo 

mokaon og sampurado inig bangon 

sukad sa kahinanok gikan sa kaudtohon 

mamangon pod igka kadlaw0n 

aron manghukbit og tabagak sa pukot 

magdagkot tag balik og primos kay manu ta 

pugson natog usab si papa aron 

ubanan ta og kadiyot kay siya baya 

ang pinakamaayong mogukod sa nukos 

ug manuhot sa bunoan ni lola ug manikop sa danggit 

nga nagpahipi sa dagkong amatong samtang si mama 

mangandam sa mga bunot og bukong 

kay lami kaayo manugba samtang paaboton 

ang pagtaob sa dagat 

-- JONALYN ALMACIN-GOURDON 

Nantes, France

dihang gibato nako ang lapad nga bato

Mosagitsit ang lapad nga bato, 

Mag-untol-untol babaw sa linaw. 

Sa pagkahurot sa sagunsong mga lukso 

Motiurok siya’g motiltil, molugdang 

Ug sung-ayon sa gansangong hunasan. 

-- RONAN R. LINGATONG 

Baybay City, Leyte, Philippines

tindero og pahumot

Ang tindero og baratohong pahumot miplastar sa daplin sa dalan ug gimontar ang iyang kahon. Gipagawas niya ang usa ka bol nga pahumot. Gitimbol niya sa gagmayng botelya ang bag-ong inablihan nga pahumot ug gitinag-as niya’g gunting ang usa ka panid nga papel ug tagsa-tagsang gipatud-an ang mga ginunting. Gipahungaw ngadto sa pinong mga papel tanang klase sa baho: bag-ong buak nga nangka, hasang sa isda, kato sa iro, ilok sa wa’y ligo, sunog nga buhok, patay’ng ilaga. Gitunol niya kini sa tanang nangagi, ug bisan bata wala modawat. Gihanip ug gisingo na lang niya kinig maayo samtang naghugot sa iyang kurbata. Sa dihang mibunok ang ulan, siya ra’y bugtong wala kasimhot sa alimyon sa paghawok sa lusok sa ulan diha sa agtang sa yuta. 

-- KENNETH MICHAEL M. BABA 

Borbon, Cebu, Philippines

ug kon ang paglaom dili na mouli

Ginapakaon ba daw nako ang paglaom? 

Oo, uy! Naunsa! 

Ginapakaon nako ang paglaom og pandesal; 

usahay, pakipanan pa og kape, katong instant. 

Dayon pabukalan pa jod og tubig 

aron dili mabugnawan inig ligo. 

Planstahan ko sad kini og polo; 

sudlayan ang mikagkag nga buhok 

aron limpyo tan-awon inig hawa niini 

sa akong panimalay. 

Mosakay usab ang paglaom og jeep, 

molinya usab kini sa MRT 

makigdasok sa ubang mga hulagway— 

kapait, kasubo, kalagot, kamatuoran. 

Usahay gani, mouli ang paglaom lahi na og nawong! 

Maong’ gakos na lang ang akong tubag kada 

pangutana sa paglaom nganong kapoyon. 

Aduna sa’y mga panahon nga di mi magtinagdanay. 

Ug kon dugay man kini makauli sa gabii, 

di lang kini nako palunga’g suga 

aron makahibaw siya 

nga taliwala sa kamingaw ug kagubot 

niining siyudad, adunay gahulat, 

gahandom sa iyang pagbalik. 

-- JOHN GILFORD DOQUILA 

Davao City, Philippines

ikatulong gabii sa kahaw-ang

Wanang nga mao ang karon— 

Diha tunlon ang luha nga nagtubod sa baba 

Kay ang pagtabon sa buwan diha sa adlaw 

Inihap. Pipila lang sa imong kinabuhi. Ug kini, 

Dihang makaplagan nimo ang takna, ikumpisal 

Sa mga salag sa langgam aron 

Makalupad ang imong mga pangandoy  

Ngadto sa laing nasod diin 

Pugson ka pagpuyo sa matag tikang 

Sa ang-ang, dili alang-alang ang 

Pagtabok sa pangpang, 

Bahala na ang balana sa bakos 

Nga ginama sa panit nga gibunalan— 

Piniriso sa kahaw-ang nga nagtuak-buak 

Sa matag salamin, magmugna og  

Himayang gihikawan sa abaga 

Nga nagbugsay paingon sa kapahulayan 

Diin ang dili ingon nato nagluhod-rosaryo,  

Mihangyo sa mga lumulupyo sa baryo: 

Ayaw baya’g putli’g pako ang langgam abi kay 

Mga hibla sa buhok ang gigamit sa salag… 

-- ADELA OROZCO 

Pattaya City, Thailand

kaputli sa kahinanok ni inday

diha sa haw-ang nga baso 

sa imong huna-huna 

bisan pa sa kaguliyang gikan

nianang karenderya diin gaawas-

awas ang aso nga wala 

matagbaw ug gapunay 

paghapyod sa imong panit 

wala gyod baya ka matugaw 

-- J.B. MONTANES 

Mabinay, Negros Oriental, Philippines

ang isda sa aquarium

alang kang Nyor Butch Bandillo 

Palihog, ayaw itugsaw inyong kamot 

ning kuwadrado nakong kalibotan. 

Wala ko masayod sa gilapdon 

sa pag-inusara, apan hangyo ko lang 

nga ayaw kutawa ang kalinaw 

nga nagsapupo nako karong gutloa. 

-- KEVIN A. LAGUNDA 

Consolacion, Cebu, Philippines

tilaw, lugway…

I

nahimulag pikas kong sapatos 

nagtago sa abogong suok 

apan duna'y gipangindahay

 

makaplagan na iyang kapikas ug 

subli niyang matilap ang 

katam-is sa ilang mga tunob 

II

kay tanang gilay-on masukod sa 

usa lang ka piye 

kansang pailob 

napulo lang ug duha ka pulgadas 

-- CARL B. MANTUA 

Baybay City, Leyte, Philippines

ang atong kahangtoran

(sa makausa pa) 

Sa dili na mabakwi nga panghitabo, 

gihan-ay ko sa imong atubangan karon 

ang dayag nga kapaingnan. Oo, Ang Panghitabo, 

nga mapahiyomon kang mibahig diri kanako 

kaniadto, sa wala mo pa kini tuhoga pasunganga 

ngadto sa dili maihap nga mga hinungdan. 

Apan ang gisugyot mo karon nga maoy angay 

tang buhaton, kay mao ray makataronganon, 

nimo pa, alang kanako bunga lamang 

sa garbo nga giugmad ug gipatambok mo 

sa matag pitik sa imong kasingkasing. 

Bisan pa man, gitinguha ko baya usab 

nga dili mahiapil sa pagdinayganay ta karon 

ang pagpaulipon mo sa kaugalingon 

kay, sa akong bahin, daghan pa kong adtoon 

nga buot kong binlan og tipik sa akong panumdoman 

hangtod mahibalik ko sa dapit diin nagsanga 

ang atong dalan, ug didto magmalinawon 

sa kasayoran nga miabot na ang takna 

nga wala na koy angay pang ipaambit. 

Labaw sa tanan, dili ba walay gipinig ang umaabot 

kay luha ko man o dugo mo dili makausab 

sa sugilanon nga gihablon sa hangin? 

Gani, niini walay mago nga makabalit-ad 

ni manggugubat nga makabadbad? 

Kahinumdom ka? Miduko ko human sa tin-aw 

mong paglitok sa nahiunang mga pulong. 

Nan, karon nga nasumpay na ang ugma 

ug ang kagahapon, yanghag ug sayri ko: 

linugdangan ba kini sa kanhiay kong kabalisa, 

o sa gipaundayon mong kaligutgot? 

-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO 

Cebu City, Philippines

tulo ka tulomanon sa paghinumdom

“Today in my heart a vague trembling of stars, but my way is lost in the soul of the mist light lops my wings, the hurt of my sadness moistens memories in thought’s fountain..." -- Frederico Garcia Lorca 

I 

gipas-an sa uhong sa agusto ang mga lusok sa uwan nga mingtugpa sa iyang alimpulo: ang yamog gikan sa dahon sa bayabas bugnaw nahisama sa simod sa irong gihubak: mibunok og hinanali ang ulan; nabasa ang estante nga duwaanan sa mga bata ug nahimo kining mga kontinente sa mga sapa-sapa diin sa matag labyog sa gutlo, managsanghiray sila hantod sa nahimong lim-aw nga karon giambak-abakan na sa mga batang nagpasinguwan duyog ang ilang lumalabayng kabatan-on. 

II 

sa matag bisita sa handurawan adunay yam-is nga kagahapon nga gipalaman sa linungkaob sa ulan, ikahimuot ta nga adunay mga katugnaw nga ikadalit ang uwan nga mopabinhod sa atong mga tangkugo ug dugokan, ang mga lapok nga namilit gihapon sa atong lapalapa karon, ang atong singot ug laway nga mingsagol sa tubig ug midailos paubos sa atong mga pusod, ang pangos nga gilimod ta lang ang kahapdos ngadto sa atong mga inahan, o kaha ang atong nabasang biste ug karsones nga mipilit sa atong lawas kaniadto nga karon, gisab-ilay na lang nato sa pantaw sa atong panumdoman. 

III 

hangtod sa kataposang adlaw sa atong panaw mahanduraw ta kining tanan. Kalaki ta lang. Ug katong tsinelas nga sayon-sayon ra nato pagtunob ug paglabaylabay, naa gihapon sa estante, matag bunok sa uwan magpadayon gihapon siya sa iyang paglutaw: tsinelas nga gitabilan ta og panapton nga atong gikortehan og mga ngalan.

 

-- LEONEL QUILLO 

Malalag, Davao del Sur, Philippines

saag nga balak

nibatog 

ang sayong kabuntagon 

gawas sa pultahan 

gituhik iyang anino 

nagbilin og iti 

dayong lupad 

uban sa hangin 

-- GRATIAN PAUL R. TIDOR 

Dipolog City, Zambonga del Norte, Philippines

panamilit

Ilawom sa gagilak nga kawanangan 

nagkinto kong mitaak sa ganghaan sa tugpahanan 

sa Laguindingan, daw naglikay nga matunok 

sa nangakupog nga kabhang sa kahaw-ang 

sa dalikyat tang panag-uban. 

Apan sa padayon nakong pagtikang 

paingon sa paabotanan, kalit mibugtaw 

ang akong abaga, diin ang imong ulo nahiluna 

sa milabayng gabiing naniid ta 

sa pagpanglupad sa tanghaga, ilawom 

sa nagbanig nga hulga sa pag-inusara. 

Naminhod ang kaniadto haw-ang kong dughan 

sama sa kabhang sa gihulmigas nga saang, 

nga karon, sa imong kabalaka, gibalikosan 

giduyogan sa mga sonata sa mga inagulo, hagawhaw 

ug pangpanghupaw nga nakigkulukabildo 

sa danguyngoy, sa nangamig nga huyuhoy. 

-- JAE MARI D. MAGDADARO 

Binaliw, Cebu City, Philippines