alang ni Vincent, apo, 10

Ngitngit na sa ting-init diin ang adlaw dugay kaayong mosalop sa dihang 

nipauli si Vincent gikan sa amoa sa tumoy nga bahin sa camping 

ngadto sa ilaha sa tunga-tunga sa playground 

diin may dakong slide kansang taas nga dila nipahulay. 

Nagsunod ang mga balay-balay nga pina-abangan dinhi 

ug ang mga numero nipiyong na ubos sa pipila ka mga lampara. 

Apan sa pagtan-aw ni Vincent wala na niya hiilhi 

ang mga angulo sa mga bungbong ug atop 

ug sa talinis nga kuyamoy sa mga balisbisan. 

Nipungko na lang siya ug nihilak 

dili sa kahadlok kondili sa kakuwang sa iyang nahibaw-an 

bahin sa mga porma nga mag-usab-usab sa adlaw ug gabii. 

Ang iyang danguyngoy naka-abli sa mga pultahan 

nakabukas sa mga kortina sa mga bintana 

ug ang ilang kahayag nilagbas sa mga dalan-dalan 

bisan sa kadahonan sa kakahoyan nga mi-is-is sa hangin. 

Unsay nahitabo, Dong, pangutana nila 

ang ilang mga tingog nga gikan pang gitugpahan 

sa katulogon dan-ag nga dayandayan sa kangitngit 

ug nakita na niya ang tumoy sa tore sa slide 

nga migimaw ibabaw sa itomong mga atop 

ug misutoy siya padulong niini, 

kadtong pinintalag pula ug dalag, 

kadtong lingin, ibabaw sa mga linya ug ekis 

nga maoy iyang ilhanan ug akoa sab, pauli. 

-- ESTER TAPIA

Nordrhein-Westfalen, Germany

kolambigitan

Ang kasi-kasi ni Rajah Kolambu wala magsilbi, 

nagtuo man god si Magallanes nga ang mga Bisaya inosente; 

abi niyag madalag pamulitika ang kahigayonan 

dinhang gihaylo niya si Humabon: 

Pailawom sa gahom sa among Dios, 

dawata ang bunyag sa among pari, 

ilha nga labawng rajah ang among hari 

ug ipasalig ko kanimo ugma sa di pa 

mosilang ang haring Adlaw 

moyukbo na kanimo si Lapulapu. 

Ang maong pasalig gilamon sa kadagatan; 

walay naugkat nga bahin ni Magallanes 

ug walay nahibilin kang Humabon gawas lamang 

nga maingon nga siya ang unang Kristiyanong politiko, 

dinhi sa kapuloan ni San Lazaro, nga wala modaog 

sa piniliay nga gipahigayon sa ngilngig nga pinatyanay. 

Ug kon gitamdan pa lang unta ni Magallanes ang kasi-kasi 

sa panag-igsoonay, tingalig may lahing sugilanon 

ang kakaraanan ug may lahing Pilipinas karon. 

-- JON R. SAGUBAN 

Iligan City, Philippines

flight 001

Kinahanglan. 

Ug walay lain. 

Ang tanan karon 

gaatubang sa pultahan 

niining eroplano. Uban 

sa laray, ang akong 

gasaguyod nga bagahe. 

Sa akong kamot ang 

boarding pass, ang 

passport, ug ang 

kagabhion. 

Nga mosanong sa 

kawili kining akong 

mga lakang, nga 

molingi aron hawiran: 

Dili. 

Dugay na nako kini 

nga gipaabot. Dugay na 

nakong gibansay ang 

pagtaktak sa imong 

abog, balas, ug lapok 

sa akong sandalyas. 

Hagbay ra. 

Andam na ko. 

Bisan sa kangilo, 

akong gikablit 

ang gatakuban nga 

walay nawong ug gihagkan 

ang ugma nga walay damlag. 

-- CORAZON M. ALMERINO 

Ontario, California, USA

beer pa, Tem!

(Paghandom kang anhing Temistokles Adlawan) 

Human giyarok ang ikatulong baso 

Nangguwa ang binulakang 

Mga pulong sa imong baba. 

Ang mga timgas ug tigsik nga mga laray 

Isgot nga gibasa sa akong nagpakahilom 

Nga mga dunggan. 

Ug may mga pultahan nga nabuksan 

Dihang gitug-an mo sa kagabhion 

Ang pagbiya kanimo sa bag-ong musa 

Nga nagmatuto kanimo sa kamingaw 

Sa imong mga gabii kay nalawos na 

Ang inampingang mga gihay sa 

Iyang pagbati. 

Wala ko maaninaw sa imong nawong 

Ang kasub-anan sa gugmang nahanaw. 

Maoy nabasa ko ang imong limbationg 

Ngisi ug bahikhik bisan kayha may 

Puthaw nga kamot nga nagkumot 

Sa imong kasingkasing. 

Ay, nanumbalay na sab sa panumdoman 

Ang imong tistis ug mga pasiaw! 

Bisan dili na mamalik sadya tang mga takna 

Mabati ko gihapon ang lanog nga lagingling 

Sa imong katawa! 

Beer pa, Tem! Imna sab ang alak 

Ni Dionysus diha sa tumoy sa Parnassus. 

-- LAMBERTO G. CEBALLOS 

Cawayan, Dalaguete, Cebu, Philippines

birdwatching

nagkapa-kapa     

ang kasingkasing 

nga nagpasalipod sa landong 

nalit-ag sa pagbatog 

sa nagpakaarong-ingnog dahon 

-- GRATIAN PAUL R. TIDOR 

Dipolog City, Zambonga del Norte, Philippines

buhok

Inanay silang mangatagak, nigpis nga dahon 

Sa hubon, laya. Layat sa kataposang himaya 

Sa yuta. Inay nga mahan-ay, labong, sagunson, 

Karon, inday-inday ang ilahang pagkalarot 

Daw lanot, silhigon, han-ayon, tigomon, 

Aron inig ka tagpilaw sa pipila ka adlaw, 

Ig tan-aw sa way hanaw, ang salag nga tinapok 

Nagpundok, usa na ka hinurno nga alimpulo 

Sa ulo— balod sa panganod daw tinigom nga itom, 

Dulom, haom nga hibla sa sidang sinina gihablon 

Aron sul-obon ug ilukdo, isampak, ihaplak, 

Sa pahak. Apan bakak. Daw matang sa paglimod 

Sa tinuod, nga di tanang butang pwedeng iagak 

Daw buswak sa bulak, inanay silang mangatagak. 

-- ERIK E. TUBAN 

Kasambagan, Cebu City, Philippines

nganong nangusmo si Juan Pusong samtang gaharihari si Trumpaluslos

Kay makapanuhot ang tingkagol nga kabugnaw sa iyang buhakhak. 
Kay gaalisngaw ang iyang kulihad hadla sa dumot ug danguyngoy. 

Kay igo ra baya tawon siya sa pagtakla ug paglingo-lingo 

Kay lupig pa uroy gahay-ad, giputla’g mga ulo 

Ang uban niyang mga paisano. Pastilan, mga MAGA’g nawong! 

Nangasaag sukad nangalibat. Sukad nilangyaw, nangatanggong! 

Kay nabulhotan og star-spangled nga utot sa utok-bulinaw nga butakal. 

Kay pula ang dilaab kutay sa iyang pukot nga bandila, gagilaw 

Kay lupig pa’y gitinaan og bulawan lakip ilang mga bulbol. 

Kay lublob ang ilang mga ilong sa lilo sumpay sa iyang laway. 

 -- MICHAEL U. OBENIETA 

Topeka, Kansas, USA

salo-salo

puno 

ang mga bangko 

haw-ang 

ang gibati 

banha 

ang mga mananap 

tawhay 

ang mga nanambong 

hayag 

ang kandila 

ngitngit 

ang palibot 

init 

ang mga luha 

bugnaw 

ang lawas 

-- MARIANNE HAZZALE J. BULLOS  

General Santos City, Philippines

sulti sigamata

gabii, ang hunghong nga nikidhat

alingawngaw sa usa ka siplat ni

Bulan nga niguhit kang Adlaw

og samin nga gisinggit ang pulaw 

sa pulsong nagtutok sa gipiyong

ug gipakabuta ni Lanugon.

nagduka na si Lanugon karon. 

nagkipat-kipat na ang gipiyong.

paminaw, mosiga na ang mga mata

ug ang kalimutaw mosulti na.

-- DESIREE L. BALOTA

Talisay City, Cebu, Philippines

kanugon: siday para kan Resil Mojares

Makasurobo nga balita

An umaabot sa sosyal media 

Septembre 5, 2026 

Tumalikod na sa kadayunan 

Si Resil Buagas Mojares 

Sa Edad nga Otsyenta y Tres. 

Kalit nga kamatayon 

Nahikalasan kami nga mga Waraynon 

Kay usa nga bantugan nga Cebuano 

Sa rinda san panuratan 

Ginkuha na san Taglarang. 

Nakalabay pala una nga adlaw 

Dida paghuni san kalaw 

Ikaw nagsalin-urog 

Natawhan nga takna. 

Kay nano malara nga balita 

Dayon nagpaabid san amon mga luha. 

Kanugon nga manunurat ni Resil Mojares 

Awtor san mga hag-id nga libro nga namantala, 

Premyado san magkurukadilain nga paisan-isan. 

Usa nga historyador ug kritiko—harigi san mga Cebuano. 

Kanugon nga magturotdo, bag-angan san San Carlos 

Kanugon nga obrero sa kultura, 

Taghimugso san 

Pag-aradman san mga Cebuano. 

Kanugon nga sangkay, kanugon nga amay, kanugon nga katagay— 

Diri la san irimnon kundi san kinaadman nga iya iginlaygay. 

Diri la Kabisayaan an nailo 

Kundi bug-os nga Pilinas nagsusubo 

Kay siya usa nga 

National Artist, utok san nasud san mga Pilipino 

Tinahud ug ginpaparayaw san mga Cebuano. 

Bisan mabug-at pero amon kakarawaton 

Nyor Resil bumaya ka na sa amon. 

Diri ka na igkakahimangraw, amon iiliwon 

Mga pulong mo nga matahom. 

Salamat san imo pagpaambit san imo kinaadman 

San imo kinanuhom nga panuratan. 

San imo kamaupay sa igkasi tawo 

Sa amon dumdum ikaw pagbibilngon. 

Padayon paglakaton sa kamingawan. 

Igsangpit na la kami san mga nag-una kan 

Nyor Tem Adlawan ug Nyor Erning Lariosa 

Ug san iba pa nga mga tumabok na. 

Hikaplagan mo unta an kapawa 

Kaupod an Makagarahum 

Sa dayuday ikaw pumahuway 

Amon manunurat nga pinalangga.

-- PHIL HAROLD L. MERCURIO
Calbayog City, Samar Philippines

nabaradero sa tanday ni Calypso

Pito ka gutlo, pito ka 

adlaw, pito ka buwan… 

Mipitok-pitok mata sa 

adlaw ug sa buwan. 

Pito ka tuig – tanday 

ngadto sa way kinutoban? 

O kamatayon – mohulop 

ang sunoy sa himungaan? 

-- ADONIS G. DURADO 

Athens, Ohio, USA

balakubak

Kaspa sa Sugboanon. 

Nganong mag-Tagawg man? 

Hinuon, lagmit namilit 

ilaw’m sa kabuhokan bisan pa 

sa mga managlahi- 

lahi'g pinulongan. 

Sa akong bahin, 

tapot sa u’o, katol, 

lami kutkoton. 

Magduko ko babaw 

sa itom nga lamisa, 

magtukod sa mga siko 

samtang mangambras 

sa bagolbagol. 

Magtan-aw ini 

nga mangatagak 

sa udtong tutok, 

daw niyebe. 

Dayon puphuon, 

tapukon, hipuson. 

Maghandom 

nga mas modaghan ug, 

gawas nga di mahilis, 

di mapalid sa hangin. 

-- JOHN BITON 

Rome, Italy

sulod sa nahabiling budyong sa natun-as nga kamalig sa baling ni anhing lolo dadong ug lola rosing

nanguyamang ang mga umang ug naghunghonganay 

ang gadahunog mga barko gikan sa negros 

nagyagubyob og kundiman sa pantalan 

sa naghagawhaw ang ayaay nga dagat sa buogong dalunggan 

sa lapyahan nakigkulokabildo ang mga talidhay ug kagiki 

sa mga nanagpiknik sa huhungihong ug sinagadsad 

sa mga balod nga nagtamaktamak sa nibad-ay 

nga mga kalaberang lumotgapnod 

nanguyanap nanukmod ang sulog sa nanglabayng pagbati 

sa damgohandurawan nga wa damha 

sa kasarangang takna sa kanunay adunay naghuyop 

og alingawngaw sa panagdungan o sulagma 

sa nitaliwang ambihas nga mga kinabuhi 

matag duaw ko sa tuburan adunay nagpakang 

sa bayog sulod sa budyong 

-- MELQUIADITO M. ALLEGO 

Walker, Lousianna, USA

sugilagming: bentaha

Sa dihang mihapos ang kusog kaayong hangin ug nalambos ang lubi ngadto sa ilang atop, mihangad si Fredo sa mitabyog nga bombelya nga nagbitay sa may alkoba ug miingon, “Tua na, mao na ni’s Paeng!” 

Daw gihagbongan og binaldeng tubig ilang atop. Wa gyod ang-angang Paeng iyang pungot da, sulti pa niya’s kaugalingon. “Pusta usa og plastik nang imong mga asayment, Day,” awhag niya sa iyang kinamanghoran nga Grade 4 sa pagpanghipos sa iyang mga gamit eskwela kay labing siguro magkalandrakas ni sila’g sinalod sa tinulo sa ulan di madugay. “Kuhaa sa silong ang planggana ug balde,” sulti niya sa bata. 

Mikanaog si Inday nga gikuyogan ni Nano, ang ulitawong maguwang, apan duha pa lang ka tikang pakanaog, misiga ang mata sa duruha. “Hala, Pa, naglutaw na atong sopa!” singgit ni Inday. 

“Aw, kuhaa lang gyapon ang balde ug planggana, Nano. Ayaw na’g naog, Day,” sulti ni Fredo sa duruha. Tuod man, nahibalik og saka si Nano sa wala madugay, bitbit ang mga gamit, gipakapinan pa niya’g kaldero, kaha, yahong. “Labing siguro, baynte ni ka tinu’o ba,” sulti niya ngadto sa iyang amahan nga mingkatawa lang ug miingon, “Palunga na lang tingali ang plangka, Nano.” 

Taliwa sa kangitngit, madungog ang rambol sa kalangitan, ang paglambos sa ulan ug lubi, ang pag-agiik sa mga lansang ug roska nga mao’y mikupot sa mga nigpis nga haligi sa balay. Hilom si Inday, si Nano, si Fredo ug ang iyang asawang si Linda Joy nga nagpakahilom lang kay gitakigan. 

Mikupot si Fredo sa kamot sa iyang asawa nga nahinumdom niadtong miaging tuig nga gitanyagan sila niining gamay nga luna padulhog sa Opra kay imbarguhonon na sa Insik ang lote niini sa may bungtod unahan. 

“Maayo na lang gani wala ta didto sa Busay, baha ra ning atoa. Lanslayd untay dangatan nato ron,” sulti niya ngadto sa iyang mga kabanay. 

-- JANUAR E. YAP 

Talisay City, Cebu, Philippines

dakbayan sa kamingaw

lahos sa kahidlaw ang dakbayan 

sa kamingaw 

duol sa balay namo sa Kinawahan 

ang wanang sa katunggan ug naalimungawan ko 

kalit gipukaw taman didto 

diin giduyan ang kalinghod nako subay 

sa taytayan nga gilukso-luksoan namo 

diin ang suba nga kanunay pingwitan nako 

hilas kaayo sa idlas nga mga tambasakan 

asa na lanog ni papa 

nanawag kay magpahilot kuno siya 

ug ang singgit ni mama 

kay mangahoy pa kuno mi ba 

asa na ang kabaw-kabaw sa pasil 

ang init nga sabaw sa baka igkahuman og simba 

asa na ang alas dose sa gabii 

ang kusi ug ang bunal 

ang katawa, gitik-gitik, ug away-away namo 

ni gang daisy og dodong clintoy 

asa natong tanan 

lakip ang mga iring og iro namo 

ang sakayan ug ang tindahan 

gitukoran na kuno og bag-ong taytayan 

giputol pod ang karaang kahoy 

ganahan unta ko modagan og balik 

sa kagang-kagang nga karsada sa Kinawahan 

mokatkat sa sambag duol sa abuhan namo 

mokaon og sampurado inig bangon 

sukad sa kahinanok gikan sa kaudtohon 

mamangon pod igka kadlaw0n 

aron manghukbit og tabagak sa pukot 

magdagkot tag balik og primos kay manu ta 

pugson natog usab si papa aron 

ubanan ta og kadiyot kay siya baya 

ang pinakamaayong mogukod sa nukos 

ug manuhot sa bunoan ni lola ug manikop sa danggit 

nga nagpahipi sa dagkong amatong samtang si mama 

mangandam sa mga bunot og bukong 

kay lami kaayo manugba samtang paaboton 

ang pagtaob sa dagat 

-- JONALYN ALMACIN-GOURDON 

Nantes, France

dihang gibato nako ang lapad nga bato

Mosagitsit ang lapad nga bato, 

Mag-untol-untol babaw sa linaw. 

Sa pagkahurot sa sagunsong mga lukso 

Motiurok siya’g motiltil, molugdang 

Ug sung-ayon sa gansangong hunasan. 

-- RONAN R. LINGATONG 

Baybay City, Leyte, Philippines

tindero og pahumot

Ang tindero og baratohong pahumot miplastar sa daplin sa dalan ug gimontar ang iyang kahon. Gipagawas niya ang usa ka bol nga pahumot. Gitimbol niya sa gagmayng botelya ang bag-ong inablihan nga pahumot ug gitinag-as niya’g gunting ang usa ka panid nga papel ug tagsa-tagsang gipatud-an ang mga ginunting. Gipahungaw ngadto sa pinong mga papel tanang klase sa baho: bag-ong buak nga nangka, hasang sa isda, kato sa iro, ilok sa wa’y ligo, sunog nga buhok, patay’ng ilaga. Gitunol niya kini sa tanang nangagi, ug bisan bata wala modawat. Gihanip ug gisingo na lang niya kinig maayo samtang naghugot sa iyang kurbata. Sa dihang mibunok ang ulan, siya ra’y bugtong wala kasimhot sa alimyon sa paghawok sa lusok sa ulan diha sa agtang sa yuta. 

-- KENNETH MICHAEL M. BABA 

Borbon, Cebu, Philippines

ug kon ang paglaom dili na mouli

Ginapakaon ba daw nako ang paglaom? 

Oo, uy! Naunsa! 

Ginapakaon nako ang paglaom og pandesal; 

usahay, pakipanan pa og kape, katong instant. 

Dayon pabukalan pa jod og tubig 

aron dili mabugnawan inig ligo. 

Planstahan ko sad kini og polo; 

sudlayan ang mikagkag nga buhok 

aron limpyo tan-awon inig hawa niini 

sa akong panimalay. 

Mosakay usab ang paglaom og jeep, 

molinya usab kini sa MRT 

makigdasok sa ubang mga hulagway— 

kapait, kasubo, kalagot, kamatuoran. 

Usahay gani, mouli ang paglaom lahi na og nawong! 

Maong’ gakos na lang ang akong tubag kada 

pangutana sa paglaom nganong kapoyon. 

Aduna sa’y mga panahon nga di mi magtinagdanay. 

Ug kon dugay man kini makauli sa gabii, 

di lang kini nako palunga’g suga 

aron makahibaw siya 

nga taliwala sa kamingaw ug kagubot 

niining siyudad, adunay gahulat, 

gahandom sa iyang pagbalik. 

-- JOHN GILFORD DOQUILA 

Davao City, Philippines

ikatulong gabii sa kahaw-ang

Wanang nga mao ang karon— 

Diha tunlon ang luha nga nagtubod sa baba 

Kay ang pagtabon sa buwan diha sa adlaw 

Inihap. Pipila lang sa imong kinabuhi. Ug kini, 

Dihang makaplagan nimo ang takna, ikumpisal 

Sa mga salag sa langgam aron 

Makalupad ang imong mga pangandoy  

Ngadto sa laing nasod diin 

Pugson ka pagpuyo sa matag tikang 

Sa ang-ang, dili alang-alang ang 

Pagtabok sa pangpang, 

Bahala na ang balana sa bakos 

Nga ginama sa panit nga gibunalan— 

Piniriso sa kahaw-ang nga nagtuak-buak 

Sa matag salamin, magmugna og  

Himayang gihikawan sa abaga 

Nga nagbugsay paingon sa kapahulayan 

Diin ang dili ingon nato nagluhod-rosaryo,  

Mihangyo sa mga lumulupyo sa baryo: 

Ayaw baya’g putli’g pako ang langgam abi kay 

Mga hibla sa buhok ang gigamit sa salag… 

-- ADELA OROZCO 

Pattaya City, Thailand

kaputli sa kahinanok ni inday

diha sa haw-ang nga baso 

sa imong huna-huna 

bisan pa sa kaguliyang gikan

nianang karenderya diin gaawas-

awas ang aso nga wala 

matagbaw ug gapunay 

paghapyod sa imong panit 

wala gyod baya ka matugaw 

-- J.B. MONTANES 

Mabinay, Negros Oriental, Philippines