ang imong pagbati niya

Sama sa bakukang nga 

giduwa-duwaan; 

iyaha kining gipriso, 

gihiktan ang mga tiil. 

Gipatuyok-tuyok. 

Gipalupad-lupad. 

Sa dihang napul-an, 

gawas sa hiniktang bahin, 

giputlan kini’g mga tiil, 

gibiyaan nga gabitay sa 

sanga sa mangga. 

 -- JEFF DEL ROSARIO
 

Danao City, Cebu, Philippines

duha ka tanka sa paghandom

(alang kang Blacky nga mitaliwan niadtong Mayo 28, 2025) 

i 
Sukad nibanaw 

imong dugo sa dalan, 

kining kamingaw 

padayong gikabkab sa 

tayaon nakong pala. 

ii 

Gikawras nimo 

ang kahilom. Nakalkag 

kining dughan ko. 

Mingarab ka. Padayong 

dili gyod ka malubong. 

-- IVAN RIDGE ARBIZO
 

Davao City, Philippines

unsaon pagtamparos ni Trumpaluslos

Padayon la'g pabukal sa luwa.  

Paawasa, ayaw ihawla ang tingog nga

makabungi, makapaslot og kubal 

sa mga pisot. Iyabyab, ipakayab

ang mga aligato sa bagutbot, mopatay-og 

bisan sa espidno. Lakip 

ang mga uling ug abo, hakpa 

ang hanging itom, dayo’g hapak 

anang apapangig sa aliwas! 

Gabuliskad lang baya ang mga ngabil. 

Gahuyop sa mga agipo. Gapatuya’g 

yawit kay gaul-ol samtang gasupsop sa 

pautog ni Putintin nga gisinggitan 

sa mga taga-Mariupol: “Huylo!” (Utok-ulok, 

sa ato pa.) Wisik-wisiki siya og kinawos 

nga mga ihi ug igit nga misambog 

sa mga pulbora ug dugo didto 

sa gakurog nga dagat sa Azov. 

Baliha ang gisul-ob mong katugnaw inig 

harong nimo niya aron dili pod siya masaag 

hangtod makaplagan, mahimamat, ug 

mailhan na gyod niya ang panagway 

sa panuway samtang manamin siya 

sa gabukhad mong kigol. Diha 

sa imong pagtuwad, pasagdi siya nga 

magpanilap, maghangos pagtagamtam 

sa gabulhot mong panuhot. 

-- MICHAEL U. OBENIETA 

Topeka, Kansas, USA

ayutthaya

Nangagni ka nga bisitahon  

ang lugar sa mga guba ug buak. 

Maong naa ta diri, nag-iyahay 

og tindak sa bisikleta taliwala 

sa nahabilin ug nagpabiling 

mga estorya sa nakalimtang emperyo. 

Nagpanglingi ka, gitan-aw, gibanabana 

ang gintang natong duha. Dako, 

daghan ang nahitabo sa sud 

sa usa ka tuig sa atong pagpuli-

puli og huwat. 

Kon unsa man gani ang mahitabo 

sa dalan nga dili pa nato makit-an 

gikan sa atong gibarogan, 

unta di nato hikalimtan ang propesiya 

nga atong nakit-an sa Ayutthaya: 

dili tanang lugar sa mga guba 

maot; aduna kini’y gipaambit 

nga kahilom ug katahom 

 nga angay natong paminawon 

 ug dawaton. 

-- JONA BRANZUELA BERING 

Munich, Germany

antartikal

Lawit kaayo ang tulin sa imong laway, 

mora'g tugot sa kiat nga tabanog 

nga mopalupad niini nga maghagong 

latas sa kabungtoran, sa kadagatan, 

hangtod sa kapunawpunawan sa Antartika. 

Nunot sa makusog nga hangin 

ibabaw sa gubaong bantawan 

sa gamayng gambalay sa kabos nga balangay, 

midahunog ang imong mga saad, 

hangtod sa kapunawpunawan sa Antartika. 

‘Nuon ingon niini man ang kinabuhi dinhi sa mga isla 

sukad kaniadto, sa pagtunob dinhi ni Pigafetta 

hangtod karon nga naghari na si Biden 

ug sa umaabot nga mga pangalan, 

hangtod sa kapunawpunawan sa Antartika. 

Magpabiling lawit ang tulin sa imong laway 

ug nunot sa makusog nga hangin 

dad-on mo ang liboang tabanog 

latas sa kabungtoran, sa kadagatan, sa kasapaan, 

hangtod sa kapunawpunawan sa Antartika. 

-- JON R. SAGUBAN 

Iligan City, Philippines

usa ka matang sa paglupad

Sa bata pa ko, ingon si Iyo Pilo 

ang langgam makalupad 

dili tungod sa iyang pako. Siya minyo 

ni Tiya Iyay nga kalit lang 

naamang. Ingon sila, 

nabuang sa agta diha 

sa kaymito sa tugkaran. 

Matag adlaw si Iyo 

mangaliya, manghugas 

sa iyang asawa, manampong 

sa iyang pagmahay. 

Kay wa sila’y anak, 

mahinangpon siyang'

magsud-ong sa Batang 

Senyor sa dakbayan 

patung sa altar. 

Maghuwat siya 

nga kini mosayaw ug 

mopakitiw sa mga ngabil 

nilang magtiayon nga

naughan og katawa. 

Nasayran nako ang tubag 

sa katloan ka tuig nga 

pangutana ganihang 

buntag, dihang 

talisubang ang adlaw. 

May usa ka dakong itom 

nga langgam mitugpa 

sa tugkaran sa akong 

dughan, sa balita 

nga si Iyo wala na 

gikan siya mikatkat 

sa taw-an nga kahoy, miambak 

aron molupad...

 

Sa iyang bahin, si Tiya 

nagpabiling humot 

ug bus-ok uyamot, birheng 

ulay nga sud-ongon, bata 

ang panagway. 

-- JOHN BITON 

Rome, Italy

isulat ang 60

(kang Nong Anjie ug Bebett) 

Dili angayan ilimod, 

ikaguol o ikalisang. Ikalipay hinuon 

ang pagsayaw 

paingon sa 60. Tan-awa bitaw 

si Mama, wala kahuman 

sa iyang curacha. Dili kini 

ang utlanan. Dili kasakit 

nga ginagmay o dinagkong 

pagmahay. Ang tanang niagi, 

ang tanang nilabay, salamat 

sa Ginoo, padung gihapon 

sa huni-sayaw 

sa kalinaw. Sama sa mga langgam 

didto sa karaang punoan 

sa nangka sa atong ganghaan 

sa Taloto, lig-on sad gihapon 

ang inyong mga pako. Padayong 

nibukad-subay 

sa mga bag-o pa'ng kawanangan. 

-- DELORA SALES-SIMBAJON 

Butuan City, Agusan del Norte, Philippines

eklipse

Ang imong pahiyom nasaag sa lasang. 

Ang imong kamot gihikap ko. 

Ang imong buhok itom pa sa kangitngit. 

Nahikatulog ka taliwala niining dugoong kagabhion 

Nga nagtungtong sa pako sa kaadlawon. 

(Nagtungtong ikaw sa pako sa akong damgo.) 

Laberinto ang hiniusa natong mga lawas. 

Ug ang reyalidad masigo lamang sa atong mga kamot. 

Nagpadayon og dagayday ang sapa 

Paingon sa sabakan sa kinaunhang halok. 

Sa halayong dapit, sa labing gikalisangang takna 

Karon moabot ang siglo sa atong kasakit. 

Gunit sa akong kamot. 

Dili ko na ikaw hikalimtan, parapo

Sa akong mga pag-ampo. 

Aduna ba kaha'y ugma ang nahabiling 

Mga adlaw sa atong kagahapon? 

-- LEONEL QUILLO 

Intramuros, Manila, Philippines

gabii na, flight MH370

Gilatag ug gitugyan ko 

Sa kapunawpunawan 

Ang akong kamingaw 

Gihabolan sa panganod 

Mga langas nga balod 

Napawong ang mga bituon 

Pasagdaang hapohapon 

Ang lawom nga tanghaga 

Luyo sa layo mong lubnganan 

 

-- RODELIO BARELLANO 

Caloocan City, Metro Manila, Philippines

elehiya sa paglaom

pagmaya nga linghod pa ang adlaw 
di matugkad ang lubnganan aron buntogon mo ang kamatayon 

gaksa ang hangin nga makapaigking sa imong kalag 

makapangagho sa mananabtan 

makapangawot sa alimpo sa mananagna 

salom sa dagat ug sayri diin gikan ang kaparat niini 

aron tul-iron mo ang bakak nga kamatuoran 

tam-is-pait man diay ang kinauyokan sa pasipiko 

diin mopahulay ang naglatagaw nga kalanggaman 

kansang awit motagbaw sa giuhawng mga balod 

lupad, lupad, susama sa abog 

maoy binhi nga gisabwag sa kapanganoran 

migitib misupang nahimugso ang mga balas sa baybayon 

diin ikaw miyarok og bino ilawon sa bulan 

tun-i ang sambingay, mao kini ang awit sa balak 

ngulngol nga samad, tinubdan sa pagkat-on 

tunla ang luha aron mohikyad ang biyuos sa rosas 

diha sa imong kalimotaw ang subayanan sa imong damgo 

kon ugaling mahisalaag ka sa imong mga lakang 

hinumdoming ikaw ang mipaturok sa kabituonan 

lakaw, pagmaya daw ang ugma usa ka tigmo 

kansang tubag masayran sa imong kaugalingong pulong 

 -- JOVANIE B. GARAY 

Fujian, China

ofw sa arrival

Mao kini  

ang dapit diin kaduha 

sila nitugpa. 

Una, 

ang ilang mga tiil nga gibikog, 

giguyod sa mga pamasin 

ug damgo. 

Ikaduha, 

ang ilang nagkintong 

pangamuyo. 

Samtang nagprosisyon sila padulong sa immigration, 

nagbanos-banos og sabat sa ilang panumdoman 

ang saksak-sinagol nga pagpagikan, ang mga libaong 

nga dalan padulong sa puwerta lahos 

sa uban pang mga puwerta, 

ang mga bougainvilla nga 

nangumpayot sa koral nga kawayan, 

ang mga pundok sa maya ug goryon dapit sa 

simbahan, 

ang nangamay nga putomaya ug sikwati 

ni Nang Sindang, 

ang tuktugaok sa manok sa kabuntagon, 

dungan sa sininggitay sa nakabagdok 

sa Jai-Alai,

ang gihayhay nga mga listahan sa utang 

sa tindahan ni Inday Mely, 

ang nahabiling litrato sa kamagwangan nga 

ni-graduate sa highschool sa niaging Marso, 

ug ang balay nga wala nahuman. 

Didto sa gawas 

niining bag-ong dapit 

naglinya ang mga dili mailhan. 

Ang nagpaabot. 

Ang langyaw nga huyuhoy 

daw nihunghong kanila, 

segun sa pinilo-pilong 

mga pinulongan— 

nangahas, 

ug usa ray masabtan: 

You belong here/ You don’t. 

Busa, ilang ipandong
ang naandang langit. 

Ilang ikupo ang tanang 

gikuptan. 

Ug lagmit 

isalibay ang tanang 

gitugyan. 

-- CORAZON M. ALMERINO
Ontario, California, USA

ang dagat ni Lola Edel

Abi nako kaniadto 

Si Lola Edel ang tag-iya sa dagat didto 

Sa Can-adieng sa Ormoc City. 

Lapad kini ug dali ang pakli sa hunas ug taob;

Hamis ang baybayon diri sa duol 

Apan batoon didto sa unahan. 

Usa kini ka parke sa kinhason ug sa manginhas. 

Dagat usab kini nga salawayon.  

Kon motaob moabot sa alad sa baboy ug 

Sa paglimpyo manglutaw ang ilang mga hugaw. 

Maabtan usab sa dagat ang mga biya sa tawo. 

Wala nako damha nga mapadpad ko didto 

Sa lugar nga ang baybayon ug dagat among silingan; 

Abi lagi nako lakip sa yuta ni Lola Edel. 

Sa pagsugod maglisod ko’g katulog kay 

Kanunay ang hapyod sa hagawhaw sa bawod 

Apan sa pag-uli nako sa syudad 

Dili na sab ko mahinanok 

Kay wala nay bawod nga muhimog sonata 

Samtang siya naglutaw. 

Mabati lang nako ang labihang kamingaw. 

Sa pagbalik nako didto akong gisuta 

Kon may sama pa ba niini karon. 

Tinuod, aduna pa’y dagat ug baybayon ug 

Akong gipangita si Lola Edel.  

Wala na man siya didto apan 

Ania siya dinhi sa akong panumdoman-- 

Ang milahutay sa kanunay’ng pagbugsay. 

Ang mga kamot ni Lola Edel ako pang magunitan 

Samtang siya mag-ipis og usa ka bol nga tuba 

Didto sa gamay niyang tindahan 

O kaha, mogunting og pila ka pirasong kandila 

Alang sa managkot didto sa menteryo. 

Wala pa malumsi sa kalimot 

Ang pamayhon ni Lola Edel. 

Ang iyang tingog mupukaw kanako: 

Iday, Iday! Bangon! Manihapon na kita;

Ania’y sabaw sa mais akong giluto!

Lami kini, Iday! Dali! 

Kadtong dagat sa Can-adieng didto sa Ormoc 

Wala nako masuta ang paghampas sa bakat ug banakod.  

Tungod ba kaha kay wala man ko’y naabtan nga bagyo.

Sa akong pagsawom sa kinabuhi, usa sa akong salbabida 

Ang tag-iya sa dagat didto. Si Man Edel, akong lola! 

 

 -- MALOU ALORRO 

Cebu City, Philippines

inangkon

Inday, 

Gikuha nako ang paborito mong lipstick. 

Sa takna nga mabantayan mo nga wala na kini, 

imong mabati ang kahaw-ang. Tingali, 

imo ning pangitaon sa imong bag ug lamisa 

hangtod imo na 

kining hikalimtan ug pulihan. 

Inday, pasayloa. 

Buot nakong dalhon ning lipstick 

nga imong giinanay og hurot. 

Buot kong angkonon ang naangkon mo 

aron madumdoman ko 

ang tanan: ang humot sa imong ginhawa, 

ang shampoo nga imong gigamit, 

ug ilabi na ang kahumok sa imong tudlo 

sa akong ngabil. 

Inday, iuli nako ning imong lipstick 

sa adlaw nga makaingon ko nga 

wala nako’y gamit ini. Napulo ka tuig na baya 

ang nilabay. 

Dili ko pa mauli ang imong lipstick. 

-- ZARAH MENESES 

Phoenix, Arizona, USA

sa nagkapaykapay nga selopin nga misum-ok sa akong baganaw

Hayan, mugna sa ikaduhang minugna, miopaw sa republika 

ni Plato, nakab-ot mo na ang kagawasan ug nangita ka’g 

kapasilongan. Sa akong bahin, lumalabay lamang 

ang takna ko ining kalibotan. Inanay kang mitugpa, daw 

dahong laya sa bayabas nga gituya sa huyohoy— 

kinsang linalang kaha ang mitayhop karong orasa? Unsaon usab, 

nga sa una natong panagkita namakak na kitang duha. Ikaw, 

lumalabayng tigbyahean sa lain-laing dakbayan. Ako, 

usa ka karaang danaw human gipapas sa bagyo 

kining siyudad. Gibukhad mo ang imong lawas. Gidawat ko 

ang kinatibuk-an. Bisan pa’g matabunan mo na 

ang yatak sa mga bata nga nagdudakpanay, ang manag-uyab 

nga nagdulog ilawom sa gihimulbolan nga Adlaw. 

Tungod sama nimo, gahandom ako nga bisan ang kinalawmang 

langob adunay luna matugkaran ang tigpamagdoy. 

Gapaabot sa kaugmaon. 

                                           Dili na nato kinahanglang pangitaon 

ang tubag sa atong paglatagaw. Wa’y makapugong sa danaw 

nga mahimong baganaw; tugoti ang sinina nga mahimong 

retaso ug ibugti sa nasod isip trapo. Hagbay rang gititi 

sa imong agalon ang giputos mong law-oy alang 

sa iyang paniudto, gisabwag ka ngadto sa hangin. 

Hagbay ra pod mihanap akong panan-aw. Kay ang butang 

nga di mohanaw, usa ka sambol nga di makalimot. 

Subayon ta ang nag-abay natong kasaysayan. Kini 

ang akong utlanan ug ang imong sinugdanan. Gusto kong 

mobalik sa sinugdanan. Apan, nunot sa hulaw, nalusaw ka 

ug nahimong mga puting bulinaw. Dili nako sila 

maihap. Sa kangitngit, dili na tika makapkap. 

-- CLINT JOVIAL DELIMA 

Davao City, Philippines

kadugay na

Pastilan sa akong edad! Gitay-an na ko’g 

sugod. Oh, kagahapon! Gikan 

sa akong kabatan-on, hain na to

ang pangandoy’ng nagpadayon bisan 

nakab-ot na ang ubang damgo? 

Mobarog ko’g balik, mamayabas na sab

Ning bag-ong kalibonan. Wa ko masaag. 

-- JONALYN ALMACIN-GOURDON 

Nantes, France

sa mga nahigugma nga nagpanagana

Gilarawan sa imong pahiyom 

ang mga nahanaw sa kahilom. 

Diha sa pito ka suba sa panaghoy, 

gipalanog sa kahingawa, nguyngoy, 

ang pagkalumos sa pagduha-duha.

-- GILBERT INTERVALO, JR. 

Bais City, Negros Oriental, Philippines

tulo ka tanka nga mosabat sa yamyam ni Mosab Abu Toha

“… Every tree is my leg./ Every plant is my arm./ Every flower is my eye…” 

i

usa ka lasang 

kining kaalingasa 

nga gadagaang 

ang huyohoy sa gaza 

aso sa kalanggaman 

ii 

budyong sa baybay 

natay-og ug napulpog 

nag-alindasay 

namula ang dahunog 

sa amang nga kalawran 

iii 

walay mag-inusarang 

rosas ug hasmin 

sa imong salimuang 

hupayon ka sa hangin 

nga akong palinaan 

-- MICHAEL U. OBENIETA 

Topeka, Kansas, USA

mga ali

Ang uban hinimo sa mga bato, 
ang uban sa kahoy ug kawayan. 

Hilom sila'ng makigsangka, idlas 

nga mangamang sa kangitngit, 

manorpresa sa kabuntagon og dibisyon 

sa kabtangan, kanding ug kamanokan, katawhan. 

Manubo sila gikan sa mga managsama'g mga damgo,

nga diha sa ilang pagmata mahipugwat, magdali-dali 

pagpalig-on sa makit-ang mga liki ug pagtapak 

sa mga buslot diin ang mga butang nga mahipos 

sama sa dahon ug tubig manglapos. Kon ako 

usa ka kahoy, manukad akong mga gamot, 

modip-ig, di, mohuyatid, ang akong 

mga bunga ipangtagak lagbas 

sa laing tanaman. 

-- JOHN BITON 

Rome, Italy