dalit sa disgrasyada

i

Nagluha ang mga kandila

samtang gapiyong ang galuhod.

Gawas sa pagtuo ug paglaom,

ihalad usab sa hangin 

ang iti sa salampati. 

ii

Nainat iyang tiyan sulod 

sa siyam ka buwan sukad 

nitaas ang iyang atay

kutob sa panganod 

sa dila ni Valentin nga nisanting 

lapos  sa pus-on dihang nibutod

ang iyang kasingkasing.

iii

Nikanga ang lingganay. Naamang 

ang mga langgam. Nagnganga 

si inday, natagbaw sa tagam.

-- MICHAEL U. OBENIETA

Topeka, Kansas, USA

love birds

ngabil sa ngabil
silang gikadena 
buot molingkawas sa hawla

dila sa dila nagdilaab nga kama

human sa sulirap
iyang nahapuhap
bugnawng de bomba

sa nangayam niyang bana

-- ERIK E. TUBAN 

Mandaue City, Cebu, Philippines

maayong adlaw, day!

Hamokon ko sa alimungaw

inig duaw nimo sa lawak dinhi sa 

akong hunahuna. Inig abot nimo

wala ko'y laing makita

sa bintana gawas 

sa imo lang pagtambong.

Unya dili ko makasabot

kon angay ko ba kining ikalipay.

Basin makit-an palang nimo

ang mga nagkatag nga garay

sa salog, ug ang mga paskin sa lawas--
sa imong dughan ug nawong

nga gapilit sa bungbong.

Pastilan! Makit-an pa lang nimo

unya ang mga magazine

diin ikaw ang centerfold

nangatumpi sa higdaanan.

Samtang naglimod ko

sa dulom sa lawak,

nakita ko ang saad sa sinadlaw

sa imong pahiyom. Sa halayo,

nadunggan ko ang sunoy.

Nagsangpit nako,

Panghinlo na, tsoy!

-- TON P. DAPOSALA
Cagayan de Oro City, Philippines

kadtong balak ni Walcott ug kanta ni Sinatra

Sa akong pagsubay, hinay-hinay

Padu'ng sa pultahan 

Nahinumdom ko adtong balak ni Walcott

Diin siya, matod pa, nag-ukon-ukon

Dihang gihangop sa kawili

Nga nagsud-ong sa katahom

Ni Maria Concepcion.

Nahinumdom sab ko ni Sinatra,

Sa Softly, kadtong iyahang kanta.

Pananglitan, kon ikaw maalimungawan

Sa kanaas sa akong tsinelas,

Ayaw kana panumbalinga.

Ayaw na lang sab ko sangpita.

Mamatngonan mo man gani ang pag tig-ik 

Sa bisagra, ipadayon ang imong kahinanok,

Ug palihog sa imo unyang damgo

Sultihi ang mga agukoy

Nga kining tanan ugma ko na iasoy.

-- JEREMIAH  BONDOC 

Cebu City, Philippines

hikat-oni

Ning panaw 

sa kinabuhi 

kinahanglang atong hikat-onan:

Ang pagka-usa ka langgam nga di mobatog 

sa kapulot.

Ang pagka-usa ka isda nga di mosubad sa paon 

nga gisagola’g lagtang.

Ang pagka-usa ka hulmigas nga modagan pagpahilayo 

sa kalamay.

-- URIAS A. ALMAGRO

New Berlin, Wisconsin, USA

Joyce Jimenez blues

Ikaw ang salida sa akong hunahuna

Ikaw ang himaya sa akong pagkabata.

Ako unta ang imong hinigugma

Atubangan sa mga kamera. 

Kining akong mga mata

Kon mga kamot pa lang,

Sa akong pagtutok nimo

Hagbay ra tikang nahikapan. 

Kining akong mga mata

Kon baba pa lang,

Sa akong pagtutok nimo

Hagbay ra tikang nahagkan. 

Kining akong mga mata 

Kon ilong pa lang,

Sa akong pagtutok nimo 

Hagbay ra tikang nasimhotan. 

Kining akong mga mata

Kon mga paa pa lang,

Sa akong pagtutok nimo

Hagbay ra tikang natandayan. 

Ikaw ang salida sa akong hunahuna

Ikaw ang himaya sa akong pagkabata.

Ako unta ang imong hinigugma

Bisan wala ta atubangan sa mga kamera. 

-- KEVIN A. LAGUNDA

Mandaue City, Cebu, Philippines

panagsumpay

Hataas ang kasaysayan niining tubig,

giingnan ko si Kevin.

Kining tanan nga mihakop sa atong lawas

ug nanag-iya sa tanang karon

kadugtong niadtong mga sapa sa luha

ug sangi sa kagahapon kanus-a 

ang babayeng biniyaan mihilak sa iyang

kamingaw, samtang galantaw sa gaasul

nga gilay-on…

Hataas ang kasaysayan niining bato,

giingnan ko si Em-em.

Kining tanang balas ilawom sa atong mga tiil

katipik niadtong napusgayng gingharian

o kaha katipik niadtong bato sa mamumuno

o tagoanan sa managhigugmaay

samtang gasaulog sila

sa kapintas sa higayon…

Hataas ang kasaysayan niining gapnod,

giingnan ko si Jin.

Kining tanang gidagsa sa baybayon

naghinugilon nga siya gibun-og sa mga balod

ug unos ug karon, nia, sa dako niyang kalipay

atong gilingkoran samtang nag-ihap kita

pila na ka bituon ang nanag-iya

sa atong mga kagabhion…

-- OMAR KHALID

Metro Manila, Philippines

bituong kaka

Niadtong uyab pa mi

sa akong asawa,

gipangutana ko niya 

kon unsa ba daw 

para nako ang gugma,  

“Bituong kaka sa lawa-lawa 

sa langit,” tubag nako. 

Kalit siyang mikatawa.

Unsaon diay nako 

paghulagway sa gugma?

ilisan ang dagway, 

buliborag hapyod,

kolorag luha, 

drowingag agik-ik?

Walay salamangka 

ang kangitngit aron

hukasag sapot 

ang nagpilit nga titik.

Dili pod lumay ang pitik 

sa kasingkasing aron 

danihon ang duha ka 

wa-mag-ilhanayng kalag.

Ang pagbatok 

nga igambanay kini

sa hulagway sa kalayo 

maitandi sa santilmong

bantay sa bahandi 

nga tinubdan sa halok,

kun taptapag aso 

gikan sa tinustos

sa agta ang bayhon 

sa paghanduraw.

Sama sa kahilom 

taliwa sa kalimutaw 

ug buwakaw, 

dili malitok sa dila 

ang tanang nanglupad,

natagak, nabugto 

ug gisumpay 

ilawom sa dughan 

sa tinuorayng

nahigugmag gihigugma.

Unsaon paghiklad 

ngadtos kahayag

ang lawas sa gugma? 

Tubag nako, “Lisod!” 

Mas maayo pay 

mag-ihap na lag

usa ka libong 

kaka sa panganod. 

-- NOEL P. TUAZON
Dauis, Bohol, Philippines

gikan sa balak nga "and poems have too" ni Charles Bukowski

ayaw kabalaka, Dostoevsky,
ang isda ug mga bakilid ug ang pantalan
ug mga babaye ug mga kabayo ug ang
mga dalan-dalan ug mga kagabhion ug ang mga iro
ug mga punyal ug mga hilo ug
ubang mga bino ug mga inano ug ang
mga sugarol ug mga kahayag ug ang mga pusil
ug mga bakak ug ang mga sakripisyo
ug mga langaw ug mga baki ug ang
mga bandira ug mga ganghaan ug ang mga tamboanan
ug mga hagdanan ug ang mga sigarilyo
ug mga hotel ug ang akong kaugalingon
dugay na nga naga-istambay sa hataas nga panahon.

sama kanimo lang.

-- MELQUIADITO M. ALLEGO

 Palm Harbor, Florida, USA

gikan gihinuktokan nako ang “why i wake early” ni Mary Oliver, ug nganong dugay ang akong tigkatulog

aron lantawon

ang kaanyag sa bulan

diha sa balhibo sa itom nga iring

nga naglataylatay sa paril

diha sa mga himungaan ug sunoy

nga nahinanok sa ubos nga sanga

sa punoan sa mansanitas

aron paminawon

gawas sa kahilom

sa kaadlawon

ug pungpong sa mga bitoon,

ang kasikas sa mga kabog

diha sa nangalimyon

nga punoan sa buongon

-- GRATIAN PAUL R. TIDOR

Dipolog City, Philippines

déjà vu: simbolismo somnambulismo

Napugwat ko, kalit 

napukaw ang akong tunob nga natidlom 

sa sapa diin nanghilam-os ang gakurog

nga dagway sa buwan. Asa ka 

padulong, nihunghong ang huyohoy.

Sa akong pagbalik, nalanay 

ang akong anino ug napalgan nako: 

galutaw ang akong lantay padulong 

sa pikas isla. Gabawod ang kabukiran 

nga gitugaw sa ihalas nga uha sa

unahan. Unya, magtukaw ko paghabwa

sa akong kalimutaw.

-- MICHAEL U. OBENIETA 

Topeka, Kansas, USA

mahimo ba?

Mahimo ba 

Sa sunod nga molabay ka

Papaa ang tanang lakra

Sa imong mga tunob?

Kung mahimo dad-a

Tanang nahibilin niadtong 

Misaghid-saghid pa, 

Misangit ang imong 

Mga sapot sa mga suok-

Suok sa akong panit. 

-- GINA MANTUA-PANES 

Cebu City, Philippines

mingaw

dinhi sa among balangay

kusog kaayo ang sound system 

sa kabuntagon

atbang sa among simbahan

kanunayng gipatugtog ang

glory be to the new born king

glory be to the new born king

usa kadto ka pasko 

sa plaza sa katipunan

alas otso sa buntag 

walay tawo

-- RIC S. BASTASA

Katipunan, Zamboanga del Norte, Philippines

si moses, sa baylehan

Kinsa kining tiguwanga 

nga ni-crip-walk man pasulod

sa dakong hawanan,

naglukdo og duha ka tabla

nagsaninag sako sa harina,

naligo sa lapok-- 

lawas nga mora'g sawa 

nasudla'g daotang panuway 

(espirito sa impakto), 

klarong hanas 

mokiay ug molabyog sa hawak 

nga pinakinto ang mga tudlo 

sa tiil, miduyog 

sa tagubtob sa baho? 

Ug wa ka diha, parts,

sa dihang gipatukar na 

ang  budots budots

nisaka kini sa entablado 

ug nangawat kini'g rosas

sa rayna ug giitsa ngadto

sa mga hubog nga nagbuy-od

sa daplin.

Miabiba ang mga batan-on:

Sayaw, buang! Sayaw, buang!

Sayaw, buang! Sayaw, buang!

Wa kapugong, ni-cartwheel kaupat,

ni-head-spin, backflip, dayon

niingon: ako ang hari sa dance floor,

kinsa kadtong mosupak

duol lang diri sa atubangan 

aron makit-an tang katag!

Hoy, buang! Kanaog, buang!

Kinsay buang? Ika'y buang!

Nisiaw na hinuon ang kanahan

sa dihang gisita na kini 

sa tanod-- tayming nga nagronda

niadtong tungora.

Apan gihiwian lang sa kanahan

ang buang, dayon gidiwalwalan

ang katawhan sa kagiron niining 

lubot.

-- ERIK E. TUBAN 

Mandaue City, Cebu, Philippines

pantalan

Inig dunggo sa barko, madungog 

sa pantalan ang kisaw sa pagbati

gikan sa naglatas nga hasi 

sa dili maihap nga mga  balod.

Molutaw ang kalipay sa pamasin

nga makapas-an sa mga karga.

Kon unsa'y itunol, igo na ibayaw 

nga mutya samtang gahangad

ang mga Bajau nga nagpaabot 

sa pagtugpo sa mga sinsilyo.

-- JON R. SAGUBAN 

Iligan City, Philippines

sukmat sa hubog nga bana sa mikagiw nga asawa

Dinhi ibabaw sa tunga-ka-metro kwadradong lamesa

Atong bukharon ang lawod sa Pasipiko.

Dayon sa isig katumoy sa nahimutangang baybayon,

Atong subayon ang mga adlaw human ka mibiya ug milangyaw.

Mag-inom ta, dayon sukmati ko sa mga gabii 

Didto sa imong dapit nga gihabolan sa uwan,

Diin matod mo kanunay kang gitakigan sa kamingaw.

Sukmatan pod tika sa mga kadlawon dinhi 

Diin kanunay kong gipukaw sa alimungaw, mabalikuwas 

Sa nanglambang kahaw-ang likod sa gitrangkahang pultahan.

Tagay pa, dayon ilaylay katong mga sonata nga matud mo

Kanunayng namidpid sa ngilit sa imong mga mata.

Lagmit masud-ipan ko sa mga pulong

Nga nagpabiling nag-ung-ong sa ganghaan sa akong dughan.

Dili kita moluang bisan lapawan sa taob sa kahubog. 

Dinhi ibabaw sa tunga-ka-metro kwadradong lamesa, atong isukmat 

Sa isig-usa ang mga adlaw nga kitang duha pulos nag-inusara.

Hangtod magsusapinday ang kagabhion,

Hangtod ang buwan molukapa.

-- JEREMIAH BONDOC

Cebu City, Philippines

bungang makahilo

Nasuko ako sa akong higala;
Akong gitug-an, kasuko ko napapha.
Nasuko ako sa akong kaaway;
Akong giluom, kasuko ko milamay.

Ug gibisibisan ko kini sa kakulba
Adlaw'g gabii sa akong mga luha;
Ug gipatambok ko sa mga katawa
Ug mahawot nga lansis ug lingla.

Ug milipang kini gabii ug adlaw,
Hangtod namunga'g mansanas nga sinaw;
Ug nakita kini sa akong kaaway,
Ug siya nasayod nga kini akoay,

Ug misugok siya sa akong tanaman
Sa gabiing dulom ang kalangitan:
Pagkabuntag ako nakapanaghoy,
Kaaway ko nagbuy-od ilawom sa kahoy.

(gikan sa Iningles ni William Blake)

-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Manila, Philippines

itom nga bino

Puno

sa lainlaing mga ilimnon

ang baso sa atong kabatan-on.

Unya

sa atong pagkatigulang

mao na lay nahibilin

kining baso 

sa itom nga bino.

Itom, dili sama sa kangitngit

kun di itom, sa pagka-

tugob, sa pagkabuhong.

Gikan kini sa kaparasan

sa mga katuigan, giitos

uban sa duga

sa atong mga kasaypanan.

Sagol ang kaaslom,

sagol ang katam-is

apan kini 

ang mas labing lami.

Kini usab mao 

ang kataposang tagay.

Kay lalom na ang kagabhion

ug manira na 

kining imnanan.

-- URIAS A. ALMAGRO

New Berlin, Wisconsin, USA

ekwilibriyum

labihang nakasilaob sa kalayo

ug ang tubig sa takore labihang

nakasinggit og pakiluoy, ayaw,

ayaw intawon, ihunong intawon

ang imong pagpaantos kanako,

sakit kaayo ang imong kamangtas

apan labihang nakapanghambog

sa kalayo, ako, ako ang labing

hawod sa kalibotan, ako ang

motapos sa tanang butang, ako

ang angayng yukboan sa tanan

ug sa dihang natilok na ang tanang

kalisang sa tubig, miawas kini sa

takore aron pailhon ang kalayo

nga ang gihatag niining kainit

usa diay ka bitayan sa kaugalingong

kalaglagan!

-- OMAR KHALID

Metro Manila, Philippines

sa acacia nga naa sulod sa centrio ayala

Wa ko kabalo

Kon angay ba kong malipay o maguol

Nga wa ka nila putla.

Kon nalipay ba ka

Kay daghang nanubo nga tanom ug sagbot

Diha sa imong mga ugat.

Ug may mga bata sab nga nanagdula

Diha sa imong tupad.

Kon naguol ba ka

Kay mas sulaw ang suga sa mga café

Kaysa sa dilaab sa adlaw

Ug mas banha ang tingog sa mga nag­-shopping

Kaysa sa kasikas

Sa mga dahon ug hangin.

Ug kay wa usab koy nakitang mga langgam

Diha sa imong dagkong sanga

Nga hagbay rang

Gipangbiyaan sa mga dahon.

-- GRATIAN PAUL R. TIDOR

Dipolog City, Philippines