burutlakan-ka-adlaw (land of the dawn)

I. Awit sa henesis sa tawo 

Lidagat nga maanyag, anaa sa imong sabakan karon 
Ang bunga sa atong imortalidad— ang kalibotan. 

Pinaagi sa imong paghanggab kanako, mahiusa ang atong lawas.

Ako si Lihangin! Ang bagyo sa imong halapad nga lawod! 

Igasa ta kaniya ang kinabuhi! Apan alang kang kinsa? 

Alang kang kinsa ang atong gugma, Lidagat? 

Alang kang kinsa ang iyang pagpakabuhi? 

Gubat ba ang kinahanglan nato aron manggamot ang atong 

Mga kamot ug mamuwak ang atong mga dughan, Lidagat? 

Gubat ba tali natong duha ang nag-inusarang hinungdan 

Sa pagkamugna niining tanan? 

Gugma ba, Lidagat? 

Ang sapa nga maoy bugtong magbalantay sa iyang damgo 

Ning kaadlawon diin kolor lapis lazuli ang nawong sa iyang musa

Diin taliwala sa nagbaga nga bala sa tirador ni Lalahon 

Dili gihapon makapukan sa gihambing nga panganti 

Sa pagsapnay sa labing tinamod nga kinabuhi 

Nga giisip nga kandilang nag-unawop sa tiilan sa tigmugna 

Niining tanang mahikap ug di mahikap 

Taliwala sa reyalidad ug damgo nagtungtong ang kalibotan. 

Ang gabon nahiusa diha sa alisngaw sa baba ni Gunung 

Apan ang kangitngit maoy labing matahom 

Kay taliwala niini, manggilak ang dagitabnong kabituonan 

Didto sa bakanteng luna sa takna nga napuno sa kasilag 

Mga hayopnong mga mata nga nabulit sa kasina 

Tungod sa kamabihagon diin ang langit moyukbo 

Sa mga gihay sa demonyong mga rosas 

Takna sa dili pa mahitabo ug ang takna human sa panghitabo 

Nahiusa diha sa malinawong sapa ni Sumalongson 

Diin ang mga puting itik nga mga diwata nangaligo 

Daw mga hubo nga mga rebulto sa altar sa panteyon 

Sa mga bathalang maanyag ambongan mga langitnon... 

Dili dinhi matapos ang kangitngit, Kaptan, dili dinhi. 

Apan ang tawo, ang mortal— medias res 

Segun sa orakulo nga naningkag ang balhibo 

Ang kagaw sa iyang kaugalingong kalibog 

Pinuga gikan sa kahadlok nga gituga kaniya 

Sa mga Bathala. Siya nga gikan sa usa ka 

Gimoldeng monyeka gikan sa abog 

Nga gihulma ni Prometheus 

Diin karon, siya nakabaton og gahom sa kalayo 

Siya ang tawo nga anaa sa kasamtangan 

Apan siya mamatay segun sa propesiya 

Kay siya man pod ang tawo sa iyang ugma 

Ug ang ugma kaniya dili na mamahimong moabot 

Bisan unsaon niya kini pagpangita didto 

Sa sabakan sa gituohan niyang katahoman 

Diin ang bakak ug ang matuod nahiusa diha 

Sa usa ka mapa sa arkipelago sa mga damgo.

Ikaw, Achilles! Pilia ang kinabuhi sa panggubatan 

Kaysa sa kinabuhi diin ang awit sa kalanggaman 

Himuon mong laylay sa imong pagkatulog.  

Ikaw,Oedipus! Dili na ikaw makaikyas sa imong kapalaran 

Ang imong ginikanan mangluhod sa akong atubangan. 

Apan naa kita karon, nahadlok sa atong kamatayon;

Kita nga hagbay rang nangamatay sa liboan ka kamatayon 

Ug hangtod karon nagpadayon gihapon sa pagkamatay.

Ang kamatayon sa kalayo mao ang pagkahimugso sa aso 

Ug ang kamatayon sa aso mao ang pagkahimugso sa suba 

Diin tataw nga kita ang tinagong suba ug ang tinagong paraiso. 

Ang tawo sa iyang kinabuhi motaliwan kon ang iyang kalag 

Mahimugso sa umog nga sabakan sa banagbanag 

Diin ang puya motubo ngadto sa pagka ulitawo ug ang ulitawo 

Sa daklit motiguwang diin ang kamatayon mao ang kinabuhi 

Sa iyang mikagiwng kagahapon; ang bata maoy amahan sa tawo. 

II. Awit sa kagahapon 

Ug karon, ania, nakita ko nga nagbaklay ang buwan 

Sa bungtod sa Madia-as diin mga diyamante ang 

Kahayag nga naglutaw sa tubig sa tin-aw nga sapa 

Nga wala hulgaa sa mangtas nga si Linok. 

Wala ko mahadlok bisan mansado ang akong damgo 

Sa mga hulga, sama pananglit sa kamatuoran nga 

Ako madakin-as niining lumot 

Sa gipatungan kong mamoy nga bato 

Kay mipasulabi sa akong kasingkasing ang kalipay 

Nga akong nabati sa dihang nakigduwa ako sa mga alindahaw 

Ug mga aninipot ug mga alibangbang nga ingon kadak-a 

Sa dunggan sa elepante ang ilang mga pako 

Bisan nagpasad sa akong tiilan ang mga nangabitas 

Nga mga pako sa ilang kagahapon;

Bisan sa akong atobangan nagpasad ang patayng 

Mga dahon ubos sa mangitngit nga suok sa kanopiya 

Sa nagdupang mga dahon sa higanteng mga badyang 

Ug mga dalili nga mayamogon pang namalandong 

Sa buwan human sa daklit nga uwan 

Ako nga nanghimasa binanwagan sa buwan 

Kay hugaw ang akong mga tiil ug sandalyas 

Nangaliyupo sa sapa nga panalanginan ako 

Nga sama bag ako ang kinaunhang linalang 

Nga midapit kaniya aron magpalimpyo sa lapalapa.

 

Isipon ta lang nga pahinungod kining gaigdal nga tuod 

Alang sa mga nahikalimtang mga sugilanon sa balangay 

Nga salin sa nangapukan nga bantayog sa atong kaliwatan 

Walay laing makahinumdom nga sama niini 

Gawas niadtong hilomong mga alindahaw sa sapa 

Diin ang nagkurog nga mga dahong kamot 

Nga nagkinuptanay aron salipdan ang tinagong suba 

Nga gipang-iway sa gabunong palad sa takna 

Diin gipestahan ang maambong nga bayhon niini 

Og mga kasakit ug kabalisa ug nagbiste kinig itom 

Nga patadyong isip usa ka pagdayeg sa gubat sa mga ubos 

Atol sa kahimayaong pagkapaslot sa kagabhion 

Gikan sa panit nilang Simuran ug Siguinarugan. 

Ang kaadlawon miturok sa landong 

Nagpahilayo sa dan-ag sa buwan. 

Ania ako kilid niining suba. 

Ania ako sa sabakan sa akong Bathala, 

Namalandong sa mga luta sa akong kagahapon

Nangaliyupo nga banhawon sa akong 

Kaugalingong mga damgo ang akong lawas 

Ug itugyan sa bugnawng tubig sa sapa dinhi kanako 

Ang iyang gahom aron mapukan kining 

Nagpadayong alingiing sulod sa akong 

Kasingkasing diin namuwak ang kalayong mga rosas;

Diin sa daklit nga pagsilaob sa damgo daw kalayo 

Dihay panganod nga nagluib apan dia gihapon 

Ang nagmaisugong maskara nga gitabunan ang 

Nawong sa matuod nga gamhanan 

Nga gidan-okan og mga maanyag nga talan-awon 

Gikan sa labing ambongang kabituonan 

Ang kagawasan sa praktikal nga panginahanglan 

Erhebung Lihok sama sa panahon sa Piedra del Sol 

Sa kahadlok nga gibati sa labing maisugon 

Nga giburda ngadto sa lawas sa kahadlok. '

Ang langit mohalok sa nagturayog nga parola 

Diin ang tawo ug ang iyang dila mapukan 

Ingon man usab ang iyang pinulongan 

Sa takna ug sa iyang gikalisangang kamatayon.  

Bisan ang mortalidad matugkag kuyamoy 

Nga maoy mohiram sa lungon sa kamatayon 

Aron pamation ang kabugnaw niini ug ang iyang mga gidibuhong 

Mga letra ug mga bayhon sa nagkadaiyang mga hayop 

Sa harden sa Eden atol sa kinaunhang subasko sa himaya-- 

                                               a-dam nga mao ang tawo 

                                               dam nga mao ang dugo 

                                               adama nga mao ang yuta.  

Suginli ako sa henesis sa kinaunhang akto sa pagpangawat 

Og kalayo gikan sa gingharian ni Makilum sa Bagidan.

                                               Kamatayon.

Nahupas na ang salamangka ni Abyang Durunuun 

Aron lingaw-lingawon ang mananabtang engkanto 

Diin bisan si Saragnayan manghupaw sa yawan-ong 

Maskara niining maong linalang 

O bisan si Inaginid ug Makanduk 

Mamarog ang mga balhibo sa tangkugo. 

Unsa ka malisod ang tahas nga dakpon 

Ang maong maanyag nga linalang daw si Freyja 

Nga nagbiste og labing mahalong binurdahang bistida 

Samtang nagsakay sa karwahe ni Apollo 

Tadlas sa namuwaypuway nga mga binuhat ni 

Makilumug latas sa banika ni Alunsina 

Diin walay maantigong makapukan sa halangdong sonata 

Sa awit nga nagtugtog sa kundiman sa lasang 

Sa damgo diin nanganino ang mga balhibo sa pabo 

Nga hulga sa kaanyag sa tinagong suba nga nag-asoy 

Sa bugnawng kaadlawon sa unang pagsubang 

Sa kinaunhang katugnaw nga nabatian sa mga kataw 

Sa dihang midahinggay ang yamog gikan sa mga mata 

Sa puting itik nga gibukhad ang iyang puting mga balhibo 

                                             Dungan sa pagtingog sa shankha 

                                             Usa ka malumong awit sa Baua

                                             COIR CEATHAR CHUIR 

                                             Ang kalinaw maimoha 

Maampoon kitang nanimpalad niining maong suba 

Namasin nga kantahon ang atong gugma ni Orpheus 

Diin ang mapulang mga ngabil tungod sa kamabihagon 

Isabuwak ngadto sa sapa isip sagradong halad sa mga nimpa; 

Namasin nga sa panahon diin magnihit ang mga kandiis 

Tugahan unta ang mga diwata nianang kaanyag nga takos 

Saulogon ibabaw sa parola nga dapiton sa saag 

Nga mga barko sa katulogon. 

Ug ang dagway ni Narcissus nga iyang inampingan 

Maampingong gipahiluna diha sa sanag nga samin sa sapa 

Ang iyang gianinaw dili ang iyang kaibog sa iyang kaugalingon 

Kondili ang iyang gibating gugma sa sapa nga manggihatagon 

Kaniya og kaambong nga alang kaniya usa ka diyosnong 

Pagdayeg sa iyang mortalidad. Kon si Narcissus dili usa 

Ka mahuyangong mortal unsay pulos sa iyang pagbating 

Obsesyon sa iyang kaugalingong repleksyon? 

                                          Limbungan ang kalibotan,

Dili alang sa susama ni Narcissus kondili sa susama 

Sa tawong walay kaisog nga lantawon ang iyang 

Kaugalingon ngadto sa maong sapa 

Mga tawong igo lamang molabang apan dili 

Makamaong mohatag og diyotayng kahingawa sa tubig. 

                                         Ang gisagol nga tubig sa conium maculatum 

Aron ihilo ni Socrates, gikan sa maong sapa 

Nga unang gilantaw ni Narcissus ang iyang nawong. 

Ang tawo wala masayod niini kay iya mang 

Gikalimtan nga siya si Narcissus ug siya ang bugtong 

Sad-an sa kamatayon ni Socrates. 

Ang tawo mao ang mamumuno ug siya ang tawong 

Angay motipig sa awit sa iyang kasapaan. 

III. Awit sa kasingkasing 

Puntik sa tigre ang bayhon sa kagabhion.

Gisudlay sa umog nga kangitngit 

Ang baslay mong buhok 

Nga sumpay sa alpa sa sidlakan. 

Ikaw ang raya sa bughaw nga langit 

Daw gibukhad nga mga pako sa asul nga langgam 

Ang gingharian mo nga nagbatog sa langit. 

Ang imong sandalyas ginama sa pako 

Sa labing hamiling alibangbang.

Ang imong mga mata daw hamiling mga muwebles.  

Ang tanang kahoy moyukbo sa imong gitas-on.

Ang yuta moluhod sa imong paglupad.

Bathalang tadiyandi, ikaw ang labing maanyag!  

Nagsul-ob ikaw og kahayag nga giburda 

Gikan sa labing nihit nga bituon sa konstelasyong Orion.

Gisuhid ko ang imong tingog, o mag-aawit!  

Mipanaw ako kuyog sa imong hagawhaw. 

Gipangita ko diha sa imong lawas 

Ang gingharian sa langit.  

Diha sa imong dughanan, o maanyag, 

Miluhod ako ug gihiram ang akong kahuyang 

Diin sama sa tubig sa sapa, giinom ko 

Ang imong dugo, ug tungod niana 

Ang tan-aw ko sa kalanggaman usa na ka nagdilaab 

Nga sarimanok nga namungingi sa nagkadaiyang bulok. 

Ang imong nawong mao ang hiniusang 

Kaanyag sa tanan maanyag— 

Ikaw ang takna sa tanang taknaan. 

Ang imong ngabil tabil sa bughawng langit. 

Ang imong tinutokan gikalisangang abyan. 

Ang imong dughanan, budaya sa sidlakan. 

Ang imong kuyamoy, perlas nga mamoy. 
Ang imong baba, garbo sa tigmugna.

Ang imong bugan, dakong kalawran.

Ug sa akong pagkasaag diha sa lasang 

Sulod sa kulong mong buhok, 

Nahikalimot na ako sa imong ngalan… 

Ikaw ba si Maebel, Melusina, 

Persephone, Aphrodite, Hera, Maria, Salome? 

Ubos sa tuhod sa usa ka Bathala 

Miampo ako nga unta 

Ang kalag ni Dionysus mokunsad kanako 

Ug himayaon ko ang kalibotan sa tawhanong 

Katungod nga magmalipayon ug magsadya 

Pinaagi sa alak ug himuong awit ang kaanyag mo 

Nga maoy bulawan nga sarang kong 

Ikagasa human sa akong kinabuhi nga 

Maoy timbangon sa maghuhukom 

Human ko baybaya ang suba 

Kon takos ba akong sagakayon paingon 

Didto sa hamiling paraiso diin— 

Ikaw, o labing maanyag, naghuwat kanako sa 

Usa ka balkonaheng gidayandayanan og mga buwak 

Diin ang kalibotan naglutaw 

Diha sa imong sabakan 

Ug ang tanang adunay kinabuhi 

Gikan diha sa tuboran sa imong kaanyag 

Ug samtang ikaw nanudlay

Inanayng matabunan ang akong 

Mga mata og habaga nga gabon 

Ug inanay kang magpahilayo… 

Ug nianang higayona, hamili, 

Hingpit kang mahanaw dinhi sa akong damgo, 

Alunsina. 

-- LEONEL QUILLO 

Intramuros, Manila, Philippines