2.10.2021

magbalantay sa laing damgo


Nahiluna ang iyang lawas didto 
sa nag-arkong syudad sa bangaw diin 
tulokibon ang takna. 

Gidalitan siya’g mga pulong 
nga nahiatlan sa kamatayon. 

Ang nangalanay’ng taknaan 
mga patay'ng lawas sa panumdoman-- 
Mikaging nga dugo sa handurawan. 
Mga planetang nangalubong sa dalan. 
Mga uniberso nga napormang 
buwak sa tanaman. 
Mga pasol nga wa’y paon 
nga nagkawankawan sa baba sa lawangitan. 
Mga hagdanang ginama sa tubig. 
Mga balaang sapa-sapa sa langit. 

Mga balak ni Baudelaire nga gitagik 
sa batong buhi sa nag-arkong bangaw. 

Ang tubig nga mao’y molanay sa nag-ugang 
tutonlan, ang uhaw nga balakero 
nga natanggong sa berano. 
Ang sili demonyo nga gipusa 
sa kinilaw sa purgaturyo. 

Ang balak nga wa’y tuno mga pulong 
nga naugdaw sa kalayo. 
Mga kamot nga way pulso. 
Mga lawas nga way ulo. 
Kinhason nga ginama sa patayng bituon. 
Buwak nga ginama sa kamatayon. 
Wanang nga itom lantawon. 
Panganod sa wa’y pagtuang nga uwan. 
Lantay nga bulawan. 
Mga lansang nga gabarog 
sa bungbong nga kawayan. 
Mga ngutngot nga samad. 
Mga pagkaong nangapan-os. 
Mga sininang gipangkitkit sa ilaga. 
Mga karaang sartin. 

Ang karaang lampaso. 
Ang karaang kurdiso. 
Ang kaban nga gisudlag ritaso. 
Ang karaang lawting. 
Ang panti nga nahabilin. 
Ang unlang gitumtom. 
Ang tayaong sanggot. 
Ang sundang nga dumpol. 
Ang amol nga hagbasay. 
Ang sartin nga pakan-anan sa iro. 
Ang tigmo sa hangin. 
Ang panamilit nga malipayon.

Ang balak nga gisuwat sa hakhak sa lubi. 
Ang mga dahong gidaoban. 
Ang pusporong gikulitog sa dunggan. 
Ang antiparang gradohan. 
Ang baldi nga gikawat sa silingan. 
Ang baril nga napuno sa kiti-kiti. 
Ang mga plato nga nanimaho pang sabon. 
Ang baso nga nanimaho pang bahal. 
Ang galon nga gisudlan og suka. 
Ang tangkal sa baboy. 
Ang taing nanga-uga. 
Ang kasilyas kilid sa tangkal sa manok. 
Ang sug-angan, ang sugbaan sa isda. 
Ang kaldero nga lung-aga'g saging ug kamote. 
 
Ang balay nga gipuy-an kaniadto sa balakero 
nga magbalantay sa laing damgo. 


-- LEONEL QUILLO 
Malalag, Davao del Sur, Philippines

ug unya mokiay ang dili makagay


Lahi baya kaayo ang nahimutangan nako
Karon. Hagip-ot apan pagkalayo sa maabot 
Latas sa lamat apan 
Wala baya ko makurat. 
Molawig ako hangtod ngadto 
Diin bungoton ra’y mobalak ug magtagay 
Binuntagay samtang magyawit nga halaran nila 
Ang yuta nga gilubngan sa ilang mga pusod. 

Ay, hinampak! Sa tinuod lang, di matukib 
Ang ilang kalimot— mga anino 
Nga ludhan ug huboan, mopugwat
Sa ilang kaligdong. 

Uy, mga ondong! Bahala na’g 
Maigking mo, paminawa ang bagting 
Sa akong baso. Hala, hangad mo! 

 
-- MALOU ALORRO 
Cebu City, Philippines

2.08.2021

hagdanlog


Dili lang ang tanang hanglas sa tiil makadakin-as:

Ang likidong tanglas nga sa tilaok mokanaas, 
Mopalup-og bisan sa lig-ong mga tuhod 
Sa usa nga sa lumba'g dagan hawod--- 

Mopalaktod sa mga ang-ang sa hagdang habog.
Mopapusgay sa lubas nga mga bukog.



-- JON R. SAGUBAN 
Iligan City, Philippines

tokhang


Nipis ang hangin karong gabhiona. 
Sa imong pagtuktok sa pultahan, 
Naglumba–anay sab ang akong gininhawa 
Duyog sa gatinikling pitik niining dughan. Ug

Sa akong pag-abli, gikapkapan ko nimo’g 
Kalit. Gihuboan. “Ayaw na’g panlaban 
Aron di tika mapatay,” ana pa ka. 
 
Unya, gipagawas nimo ang imong 
Kuwarentay-singko, gidul–it sa 
Akong agtang. Ug samtang nagdahunog 
Ang agulo sa mga iro sa gawas, madungog sab 
Ang siyaok sa gakisi–kising katre duyog 
Sa akong pahipi nga danguyngoy. 

Gipahapa. Gipahayang. Gipaluhod...

Unya taud–taod, imo kong gipahangad 
Aron tutokan o di ba kaha ugomon 
Ang imong hinagiban. Galanog- 

Lanog. Giratratan ko nimo’g taman 
Hangtod di na mawaswasan sa luha 
Ang gakampat nga kaputi 
Sa akong nawong. Ug samtang nag-awas– 

 Awas ang imong katagbaw, nibanaw 
 Ang katungod kong magmangtas. 


 -- IVAN RIDGE ARBIZO 
Davao City, Philippines

2.06.2021

pakigbisog ug pagpangga labaw sa pagkahagtak


Gisawo sa bawod 
ang mga lahing 
sukad nisayaw 

ang nag-inusara 

nga lubi dihang 
gilugos sa gahaguros 
nga katugnaw. 


 -- JEFF DEL ROSARIO 
Danao City, Cebu, Philippines

mga gintang


Hinaot inig dawat mo niining suwat, 
una mo basahon ang sulod ning hunahuna, 
mabati usa sa imong mga palad ang kainit 
sa singot kong giula sa mga panid samtang 
gipilo-pilo ko kining papel. 

Hinaot ingon niini usab kadali 
ang pagpilo-pilo sa halapad 
nga wanang, nagbuwag kanato.

Kon mapilo lang unta ang kayutaan, 
antosan ko sa pagbilar ang pagtuklod 
ug pagbira sa mga bungtod ug kalasangan, 
ug lukoton ko ang katubigang gadagayday 
sa mga busay ug kasapaan aron 

ugma sa pagsubang sa adlaw 
dungan tang madunggan ang pagpamukaw 
sa kalanggaman. 


 -- PAUL RANDY GUMANAO
Koronadal City, South Cotabato, Philippines

2.04.2021

tigmo: “inig ka hunas, molawom; inig ka taob, momabaw”


Tubig sa banga! Tug-anan unta sa aso ug abog 
Sa gigun-ob nga kabungtoran ang mga dag-om. 
Taas pod unta’g maabtan ang kauhaw, ipalanog 

Sa mga bakwit. Paminaw, dili bakakon ang dugdog. 
Ang lunop sa pag-antos molapaw sa kahilom. 
Tubig sa banga, tug-anan unta sa aso ug abog 

Ang mga minero kon unsa ba gyo’y bili sa yamog; 
Ang mga sundalo kon unsa’y tambal sa urom. 
Taas pod unta’g maabtan ang kauhaw, ipalanog 

Lambos sa kabatoan diha sa busay nga gaduyog 
Sa mga singgit ug bakho, igong mopaitom-- 
Tubig sa banga. Tug-anan unta sa aso ug abog 
 
Ang kalanggaman asang dapita ba sila mobatog. 
Bisa’g ang nangliki nga umahan nagkalawom, 
Taas unta’g maabtan ang kauhaw, ipalanog 

Sa bung-aw diin naligid, nadam-ok ang mga bukog. 
Gawas sa kawanangan, dili pod ni makumkom: 
Tubig sa banga. Tug-anan unta ta sa aso’g abog; 
Taas pod unta’g maabtan ang kauhaw, ipalanog. 


 -- MICHAEL U. OBENIETA 
Topeka, Kansas, USA

sa balirong


Gisikop ang putpot 
Nga nipilit sa bunsod. 
Nangluod ang mga dangit 
Sa balirong. 

Gikoral ang akong dagat. 

Gitigom ko ang mga isda 
Apan pagawson nako sila 
Igtaob, ug manghinaot ko 
Nga mobalik sila 
Sa akong natad 
Inig hunas, mokisaw 
Sa ginagmay nakong lim-aw. 
Mopahipi sila pinundok 
Nga amatong, ug sila 
Dili nako tublihon. 
Pasagdan nako sila 
Nga magduwa-duwa hangtod 
Kapoyon sila ug mangahagba 
Sa akong balirong. 
Malipayon ang mga isda 
Bisan pa’g parat kanunay 
Akong dagat, bisan pa’g 
Dili bulawan 
Ang akong kabatoan. 
Sinagulan man og lapok 
Akong bunbon, sige lang-- 
Libre man pod ang kasilaw 
Sa akong adlaw, ug dili 

Maihap akong kabituonan. 

Naggilak akong gibati 
Sa matag tamak nga modalin-as 
Ning balirong 
Sa akong dughan. 


 -- JONALYN ALMACIN - GOURDON 
Nantes, France

2.02.2021

balas ≠ bala


Sama niini kanunay 
ang ilang kahapunon. 
Kon ang adlaw padulong na 
mosalom sa kahilom 
sa mga balod, mohalok na 

usab sa baybayon 
ang mga tunob ni Lola 
ug Lolo. Dali sab ko 
madani sa huni nga agni
ni Lola. Ora-orada gyod 

mabuhian ang duwaang 
baruto. Gusto kong mokupot 
sa iyang kamot apan 
pirmi lang kining gaagak 
kang Lolo. Usahay 

magluha ilang mga mata. 
Makapuling daw
ang gisilhig nga balas 
sa hangin, ingon pa ni Lola. 
Dili ko motuo. Dili pa man 

andam motaghoy 
ang hangin. Basin dili 
balas kon dili bala 
sa karaang gyera 
ang sige lang gihapon og 

tapsing sa ilang mga mata. 


 -- DELORA SALES - SIMBAJON 
Butuan City, Agusan del Norte, Philippines

akong pamalihog sa atong panagkita


Utang buot sa imong pag-abot unya, 
Ayaw’g pasalipod sa mga hinalad 
nga rosas diha sa akong lamesa. 
Ayaw’g pun-i, ayaw baya paawasa 
ang katam-is sa tsokolate. Ayaw’g tago 
sa gigasa nimong mga garay sa balak. 

Busa, pamati. Dili ko kinahanglan 
ang imong pagtakoban. Dili unta tiaw 
ang panagsugat sa atong kalimutaw. 


 -- JESSABELE BENTAZAL 
Boljoon, Cebu, Philippines

Daghang salamat sa mga maniniyot nga gapaambit sa ilang mga hulagway sa Google ug Flickr.