tulo ka tipik sa salisi alang sa hardin ni xiao zhen xie

“Xiao Zhen Xie, the 75-year-old woman who was punched by a white man in San Francisco—and then fought back by smacking him with a board — will not keep the nearly $1 million that has been donated for her medical expenses. Her grandson says Xie insists on donating the money to help defuse racism against the Asian American community.”                                                  -- NPR, March 24, 2021

1.

Kay kanunay lagi manglugmaw— 

na hala!— pikati ang katugnaw. 

2. 

Tugbang sa gabusagak nga busay, gagisi- 

gisi sa kahilom, ang gisugilon sa dakbayan. Taman sa lawod 

ang aliid sa mga dila, ug nilapaw 

ang iyang tyabaw. Hagbay rang naanod 

ang mga lapyahan lakip ang mga bato nga

gisemento ug gakoral sa kalunhaw nga kalit rang masilaob 

samtang mamidlisiw ang mga balili 

sa iyang hardin nga hagip-ot. Ug bisan pa’g nisamot 

kapikot ang iyang mga matang nabun-og, dili 

kinahanglang mobarog siya sa tumoy sa parola diha sa 

pangpang. Paminawa ang mga dag-om: wala 

galuom. Wala gapugong sa mga kilat,

galagapak ug galigwat sa bung-aw hangtod gaawas- 

awas, labyog sa walog, ang bangaw. 

3. 

Tan-awon ta asa kutob ang tuboran. 

Dali, tultolon ta ang taytayan! 

 -- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA

kon gikapoy ka sa sungog sa kinabuhi

Hala, layas! Syagit! 

Ayaw papugong 

Kay wa’y mohawid. 

Danguyngoy og taman 

Hangtod gutomon og

Pangaliya imong dughan. 

Higti imong gibati. 

Lahos uli sa inyoha, ug 

Dayon panghilam-os. 

 -- JONALYN ALMACIN--GOURDON 

Nantes, France

igmat-igmat, abat-abat: unang siplat

(i2a2 1) 

Namulak ang lapok 

sa pagkalaya sa bombilya.

Nanalingsing ang abog 

sa paglunhaw sa kandila. 

(i2a2 2) 

Nibukal ang kahoy;

nahilaw ang bato; 

nadukot ang kayo; 

nalata ang aso. 

(i2a2 3) 

Nailo si Ulan 

sa pagkatawo sa adlaw. 

Nanamkon siya'g inahan 

dihang nangamahan niya ang bangaw. 

(i2a2 4) 

Itom nga panapton 

ang gibukot sa panganod 

nga tigtabas og adlaw 

kon may mosubang nga tanod. 

(i2a2 5) 

Sa paghaguros sa hangin 

may natukod nga palasyo, 

ug may haring nahiyos 

kay gipaburot sa bagyo. 

 -- DESIREE L. BALOTA 

Talisay City, Cebu, Philippines

mga linya ha hunahuna hin usa nga bilin ha balay samtang tikasirom

Usa nga linya iton kabaraka kun natikang pamukrat an mga mata han langit ngan waray ka pa. 

An linya naunat ad infinitum sugad hin pag-unat hinin akon paghinunahuna kun hain ka na. 

An linya nakakaabot ngadto ha pag-ultan han kalarakan (kun mayda man). 

Pero diri akos hini nga mga linya batonon iton akon pakiana kun hain ka na. 

Kay an usa nga linya damo an pwede liko-likoan. 

Kay an linya ha hunahuna tadong nga liko-liko o, liko-liko nga tadong. 

 -- VOLTAIRE Q. OYZON
Tacloban City, Philippines

tahasmisyon: takda ug tukma

Ang kahayag adunay tukmang kahulogan ug lunlong katahom 

sa alampoanan sa bulhog nga kangitngit.

Ang gatakdol nga bulan usa ka bisitang dinapit 

uban ang dukirok nga mga bituon.

Kada butang adunay iyang kaugalingong teritoryo,

kapuslanan ug kapaingnan.

Kon wala ang parola kinsay mananagat? Unsang bapor 

magpatuyang paglatagaw sa kapunawpunawan sa kadagatan? 

Matag linalang adunay giangkon, gitakdang panahon, 

dapit ug gimbuhaton kansang way-kinutobang pailob 

magmugna'g dihadihang dadangatan! 

 -- MELQUIADITO M. ALLEGO 

Walker, Louisiana, USA

duha ka ars poetica

1. Ang Salampati sa Akong Alampat

Puti ug putli, dili kini kahibalo 

masuko, mangaway, manunglo. 

Hilom ra kini sugod sa kaadlawon 

hangtod sa kilumkilom. Sa gabii 

molupad kini padulong sa langit, 

mamingwit og mga sumbingay 

didto sa bulan ug mga bituon. 

Dili giyod kini gubot o sabaan. 

Apan dili pod usab kini mabuhi 

sa sulod sa halwa nga bulawan. 

2. Pula sa Kalipay, Lila sa Kasubo 

(para kay Trinidad Tarrosa-Subido) 

Karong nagsugod na kog sulat
sa pinulongan sa akong kadugo, 

wala na siguroy makapugong 

sa dagayday sa akong alampat. 

Tanang tema puwede na nakong 

gam-an og mga berso ug garay. 

Ang akong paghulagway seguro 

mas nindot na ug mabulokon, 

timailhan nga mas nidanlog na 

ang akong dila, dili na masipyat 

sa paglitok kung unsa ang sulod 

sa akong kasingkasing. Singsing 

nga bulawan ang akong ihalad 

sa kabisdak nga musa, pilak 

nga korona sa diyosa sa balak.

 

-- RALPH SEMINO GALÁN

San Juan City, Metro Manila, Philippines

paminaw sa bugnaw

awit sa kasapaan 

midagayday 

ubos sa wa'y umoy 

nga kamingaw

 -- JOVANIE B. GARAY 

 San Isidro, Davao Oriental, Philippines

kas-a ra modunggo ang bulan isip gugma

ug kon makahigayon imong palad 

        og takos sa iyang 

                                 lingin ug nipis 

        nga aping, hawki'g hinay aron 

dali maalim 

                     ang paso 

                                     sa iyang panit 

ug mobunga balik ang balhibo 

        ug manlimbaw’t kini-- 

                                                matag pamati 

        ug paghidlaw, kining 

                                               hikap, 

                                        kilig, 

        ang anino sa usa ka tamla, 

                    ang landongan ubos 

    sa imong ilok ug bukton 

             imong tudlo 

                                ug akong tudlo 

    mikupos ang pagbuwak 

            ug gihipos nato         tanang basiyo 

sa atong dughan ug 

                        gipun-an nato ang botilya 

        og bugnaw nga tubig 

                           aron kon mobiya ka 

        sa imong pagdail, 

                                    paaron-aron nako’g 

    sulod ang huyuhoy sa dagat 

           ug manghilam-os ko 

                                                sa parat 

                    gikan sa imong laway 

     gikan sa imong halok.   

-- MIGUEL ANTONIO B. GARCIA 

Zürich, Switzerland

bangkuliya

Ang bukogon niyang lawas 

gigaid sa kama 

apan ang himsog niyang kalag 

galambada sa plasa. 

 -- VICENTE VIVENCIO BANDILLO 

Metro Manila, Philippines

daklit nga pagduaw

Sa nataran diin unang mibuka ang atong mga mata 

Dili malantip sa handuraw ang habog nga duldol sa pagpanghupaw. 

Sa nahikatulog tang balangay hayan nga ang nagpasad nga mga bukog 

Bayhon sa atong mga kaliwatan. Puston kita sa metalikong bangaw nga 

Dalan sa atong pagduaw sa kaaran tang nataran. Bisan sa pagpamanhig 

Sa aso sa tingusbawan, ang dapog nagyamyam pagbalik sa salamangka 

Aron duslitan ang pabilo sa lamparilya. 

 -- LEONEL QUILLO 

Malalag, Davao del Sur, Philippines