gikan nanumbalay

Miadto ko sa imong balay apan 

Wala ka man nangambat bisan 

Sa akong pangaway dapit 

Sa imong tugkaran kilid sa labat. 

Nagliraw-liraw ang imong panan-aw; 

Nabaraw intawon ang akong pahiyom. 

Busa, ania tawon ko. Mibalik sa amoa;

Nagpalami na lang sa kainit 

Sa sikwate ug sa akong budbod 

Nga sakto sa tuno: Gasinaw, pilit. 

Tilawi unya ang katam-is ini kon 

Matagbaw na ko sa akong kahiubos. 

-- RIC S. BASTASA 

Katipunan, Zamboanga del Norte, Philippines

paglakát mo nag-lipstick ako hin pula

Diri rósas 

nga naparáyaw han binabayí 

nga kamalúya.  

Diri gihap’ coral 

nga pagpalábsag basi magmahúsay 

it kaisugón.  

Pula gud, 

maríbhong, mataróm nga pula 

kay diri ko pupúgngan 

an daganás han dugo 

nga padayon nga naáwas 

ha akon mga ugat. 

Diri ko tatágan hin katagbáwan 

hi Kamíngaw, an akon maiha na nga sángkay, 

hin pagtapô ha ak nga malúya, 

madú-as ngan masulúb-on. 

Diri ako matúgot hin waray ibá kundi 

malipayôn nga pakigbálik. 

 -- MA. CARMIE FLOR ORTEGO
Talalora, Samar, Philippines

utlanan sa alimungaw: usa ka pagpalanog ug dugang pang mga sugyot sa pagtukaw batok sa kalimot

“We are the living dream of dead men.” 

― Carlos Bulosan 

Undayoni ang asoy sa urakan, buhawi, ug dilaab sa kalasangan. 

Suyopa ang kaputi sa aso lapaw sa kabugnaw sa imong dugo. 

Ambaki ang kaagi sa buta hangtod kapyotan ka sa kahinanok. 

Utong hangtod tugka’g pako atong mga dila, mosakdap sa uwan. 

Sawra ang salibo sa damgo ni Martin Luther King, ug paghubo. 

Atubanga ang mga bituon ug mga badlis bisan pa’g nagkalapok. 

Unongi ang linog, gatultol sa nalubong nga saad sa tuboran. 

Subaya ang gabungtod nga mga bawod. Mohunas ra ang kasubo. 

Apongi ang imong haya hangtod tugawon ka sa mga tuktogaok. 

 -- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA

molabay ra ang tanan

Mianam kahayag ang Buwan 

Samtang gikaskas sa hangin 

Ang mga kordo sa dagat 

Diha sa lapyahan. 

Mianam kakusog ang tugtog 

Samtang gigakos ang tanan 

Sa kalibotan paingon 

Sa lawom nga katulog. 

Ug natulog ang tugtog. 

Ug nahuman ang Buwan. 

Ug nahanaw ang tanan. 

 -- JOHN DANTÉ 

Consolacion, Cebu, Philippines

abohon ang bulok sa philippine national death squad

bughaw ang bulok sa abundang kadagatan 

lunhaw ang bulok sa himsog nga kabukiran 

dag ang bulok sa tam-is nga mangga 

puti ang bulok sa kahumot sa sampagita 

pula ang bulok sa dugo nilang Fe ug Arman nga gibubo 

sa berdugo sa akong mahal nga yutang natawhan 

 -- LEO BOB FLORES 

Mandaue City, Cebu, Philippines

ok-ok

Okay ra na. Mawala ra ning 

pandemya. Basta mag-ampo ta 

kanunay kang Lord. Ayaw na’g pangutana 

kon kanus-a kutob ta magluklok 

sa panimalay. Okay ra lagi na. 

Agwanta lang mintras nayagaw pa 

ang mga halangdon nga maka-porsento

sa atong buwis. Ay’ na’g palag parehas 

sa mga tawo nga nagbagutbot sa gobyerno. 

Okay ra na, basta ayaw paminawa 

ang kasaba diha sa balita. Pek News na 

kon puros negatibo! Hunahunaa nga buhi pa ka. 

Pagbantay-bantay na lang anang birus 

ug pasagdahi ang mga dinakpan ug gihikawan. 

Okay ra na. Pasalamat lang ni Lord 

nga naa pa ka'y ikagasto. Pag-Tiktok na lang 

kaysa mabulabog sa mga nag-aligutgot ngadto 

sa nag-manyanita. Maypa magdagkot ka’g dolomite 

unya ihithit kini sa pinunit nga tambutso. 

Pakapini dayon og kerosene para mental health. 

Okay ra na. Pagpuyo lang diha kaysa malakip ka 

sa statistiko sa nagkasakang mga kaso sa nagsakit 

ug nangapanaw. Kon duna kay angay pasanginlan, 

kadto nangaipit sa kapit-os kay sigeg gawas-gawas, 

labi na tong gapatagad sa ilang plakard. 

Okay ra na. Sala bitaw nga matawong kabos, 

matod pa ni Santo Bo Chanezs. Iya-iya lang ta 

sa pagpaningkamot. Sa sige’g bagutbot, 

ingnan pa lang salot, terorista o komyunista. 

Okay ra na. Pati ang hinungdan nga naabtan ta'g

pandemya—gumikan sa Amô nga gatila 

ug gatsupa sa dragon sa Tsina—malubong ra 

gihapon sa kalimot. Okay ra gyod na, basta 

tumani lang ang yawyaw sa Amô sa Palasyo
susama sa atong pagbinut-an kang Tatay God. 

Tan-awa imong mga idol nga silang Mocha, 

Maharlika, BanatBy, Badoy, Thinking Pinoy 

ug Sasot. Nagpahayahay sa ilang lawak. 

Gabulatik sa kamaayo ni Tatay Amô, 

daw gatsupa sa iyahang lagay diha 

sa mikropono nga ilang gisibya-sibya. 

Ilaron ra ka anang mga doktor ug iskolar 

sa nasod. Aynag palag ni Amô, Baboy, 

ug Tiki sa Palasyo. Magpatuo lang 

sama nilang Senado Sotsot, Gago, Boto 

ug uban pang sipsip sama ni Sekretaryo 

Kiki da Turd. Okay ra na, basta pagluhod 

diha sa inyoha ug pag-ampo. Ma-okay ra 

lagi ta. Timan-i gani, inig hanaw sa pandemya, 

mag-party-party ta sama sa manyanita 

sa berdugong butakal nga si Tubol Desinas. 

Apan sa higayon nga mangamustahay ta 

sa usag-usa ay’ ko’g pangutan-a 

kon tawo pa gihapon ta. 

 -- TON DAPOSALA 

Cagayan de Oro City, Philippines

simbahan

Kon asa kining kampana sa tanan nga 

katingalahan wala’y lain nga 

gipalanog gawas sa imong nga-

lan: Kanus-a ka kadungog nga ikaw

ang kinaunhan hangtod pod ikaw

ang kataposang bagting ning dughan? 

(alang kang K.J.T.) 

 -- IVAN RIDGE ARBIZO 

Davao City, Philippines

ang bayot nga gilansang sa krus

Ilang gilansang 

sa mga hait 

nilang mata 

ang apo sa 

sungay ni 

Noy Esteban 

samtang 

gakiaykiay 

kini sa tunga 

sa kadalanan. 

Ilang gigapos sa paghusga ang iyang 

kasingkasing nga nahigugma sa panti 

ug bra, blusa ug palda, sa mga kolorete 

sa aping ug ngabil, agtang ug mga mata. 

Ilang gipatilaw 

ang kapungot 

sa katilingban 

kaniya, aslom 

susama sa suka. 

Ilang gidugsak 

ang iyang kalag 

sa mga biaybiay 

nga dili matulon. 

Ug ilang gilatos 

sa mga balikas 

ang iyang lawas 

nga para kanila 

usa ka anomaliya:

anak ni Adan nga 

nangandoy nga 

mahimong mas 

babaye pa kaysa 

sa mga anak ni Eba. 

Apan sa iyang handurawan gasinaw gihapon 

ang bulawan nga korona sa iyang pagkarayna, 

ug wala pa pod napughaw ang pula nga kapa 

nga dugay na niyang giladlad ug gibulad sa adlaw. 

 -- RALPH SEMINO GALÁN 

San Juan City, Metro Manila, Philippines

tanang tinagoan sama sa adobong baboy

Sa kusina sa kura paroko, ang gitagoang gasa 

nga adobong baboy nakit-an ug nasignitan 

sa mait-on ug mapahangason: lubos itom 

nga iring sungkaban, nagpauraray na 

ning tungora uban sa iyang ika-siyam nga 

hinigugma sulod sa iyang bag-o ug bulawanon 

nga sekretong opisina sa kumbento. 

-- KEVIN A. LAGUNDA 

Talisay City, Cebu, Philippines

reencarnación del espíritu

(paghandom kang Paul Eluard) 

1. Ang pagpanug-ab sa mga tiki sa miaging piyesta sa mga ubos nga gaalirong didto sa kilab sa bombilya sa balisbisan sa tindahan sa bahalina, agig panimalos ngadto sa sirok nga mga tuko nga mihikaw kanila sa tambok nga unod sa anunugba. 

2. Ang orasyon sa haring giatutong ang ngipon nagkanayon; ang sundang nga gitagoan kuyog sa mga patadyong ug tadyaw gikastigo sa bairan sa manananggot niadtong panahon sa tingpanggapnod. 

3. Adunay dalag nga mapa sa kontinente sa mga abyan nga nanimahong angso; gitagoan kini sa mananambal nga gapatong sa pihaw mopahiyom nga bituon diin matag takdol, agig kultura, igo rang mountol ang sundang sa dihang itigbas sa higanteng nukos diin inig haon sa putahe, itom nga sabaw sa kawanangan ang modakin-as ngadto sa langob-agianan sulod sa imong tutonlan. 

 -- LEONEL QUILLO 

Malalag, Davao del Sur, Philippines