7.19.2012

sa usa ka hugna


wala koy buot usbon
dinhi sa kalibotan

wala sab koy usbon
sa akong kaugalingon

kay miabot ako nga usa ka
ginhawa ug mohawa ako

nga usa usab ka ginhawa
ug wala koy dalang unod

o bukog ug ang tanan
gilantaw ko pag-ayo

wala akoy gisulti
sa dihang nabali

ang kahoy sa dihang
namala ang suba

sa dihang nabuak
ang bato sa dihang

mingitngit ug mihayag
ang kalibotan ug wala ko

nangilabot kay ako
usa lang ka langyaw

nga igo lang molabay
sa usa ka hugna

sa panahon nga
dili gyod maangkon


-- RIC S. BASTASA
Katipunan, Zamboanga del Norte, Philippines

saag


Hoy, pak-an, ayaw pataka'g 
tugdon! Wala ka ba nahibawo
nga building kanang
imong gibarogan? 

Ayaw kana isundog
sa kahoy— wala’y sanga
nga moduyan-duyan. Na hala,

pahawa na diha! Puros abog ra
ang imong makakha.


-- JIN GARCIANO
Camotes, Cebu, Philippines

7.18.2012

babaye sa akong damgo


kalit kang nahidagsa 
sa hanap nga isla
sa akong pagkahinanok

hunahunang gituya
balod sa alimungaw
mikilab ang hubo mong bayhon

mao ra’g tinuod dili sama
sa kamatuoran nga di
na tika maangkon

usa mo ka pahiyom
miiway ang lawod
ug mga panganod

dali na... atong langyon
ang mga balod sa kagahapon
sawmon ang lawom

nga kimba sa kahidlaw
apan sama sa kalit mong pagbutho
mao ra’g buwa kang nahanaw

midailos mihunas mihubas
hunasan sa kalimot

-- RODELIO BARELLANO
Caloocan City, Philippines

7.17.2012

oda


(Alang ni Bay Roger Villegas Lactao, kahindog nilang Resil Mojares, 
Junne Canizares, Ricardo Baladjay, ug Teofy Del Mar)

nia kining balakawit
atong isuka ug imnon

ngadto sa mga bitoon

aron mataptapan kadtong
kanhing gigisi mong langit



-- MELQUIADITO M. ALLEGO
Palm Harbor, Florida, USA

sabaan

Matod pa
Sa katigulangan
Hilom kuno

Ang biga—dili
Magsaba, apan
Lahi na siguro

Ang panahon
Karon, daghan na
Og kausaban.

Kay makabungol
Ang pahumot
Ni Inday.

Kay makalanag
Ang tingsi
Ni Dodong.

Sa dihang dinhi
Sa akong atubangan
Sa tindahan

Sulod sa Ayala Mall
Nag-alisngaw,
Nagpasundayag,

Nagtagbaw
Ang sabaan
Nga biga.


-- MARIA VICTORIA BELTRAN
Cebu City, Philippines

7.15.2012

ikaduhang bangaw


Hinay ang kilumkilom sa Clinton Lake. Nanamin
ang mga langgam didto sa linaw. Ang asul nga
sakayan daw gangis nga gahayang samtang
ang kamingaw mao’y nipadpad sa gagmayng balod.
Ug ikaw, gapaabot sa hangin nahimong anino

nga buot usab manamin sa tab-ang nga tubig—
ang tinubdan kurap pa sa bungtod sa Topeka nga
ang kabugnaw makapuling. Kahinumdom pa ba ka
inig abot sa ting-uwan? Wa ta’y lain nadunggan
kon di ang mga timpasaw sa lapokon nga baha.

Kadtong lanog nga pasidaan sa akong lola 
nga di moligdas ubos sa sambag kay ang kasikbit
gaihaw og baboy sa niaging adlaw, giyam-iran
kay adtong higayona diha sa kasadpan mao sab
ang pagbutho sa pikas nga bangaw. Kahinumdom ko

karon pa, ug igmat kang miharong sa anino nga lutaw
sa linaw: diha’y duha ka bangaw ang dila sa kilat.


-- DENNIS S. SARMIENTO
Maryland, USA

7.13.2012

kabugnaw


Ubos sa lingay nga adlaw
nabatyagan ko
nga bugnaw na ang akong dugo,
nga milamay na ang salamangka
sa mga takna.


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Manila, Philippines 

kabahin sa akong damgo


Nahibulong ko nganong
kanunay ra ko gadamgo’g barko
diin usa ko sa mga pasahero.
Di ko katugkad sa buot ipasabot niini.
Ang barko, usahay, modagan
sa kamad-an. Dili malunod.
Balik-balik lang kini sa pagbyahe
gikan ug paingon sa akong gigikanan.
Ang mga pasahero puros wa’y nawong,
wa’y tingog, ug wa ko kaila sa ilang ngalan.
Igo ra sila mosakay ug mokanaog.
Dili masupilon ang dagat
apan masulob-on ang mga balod.
Ug ang dagway sa langit
Wa’y kalainan sa lawod.
Wa ko masayod unsa’y buot
ipasabot sa akong damgo.
Apan matag mata nako
tungatunga sa kaadlawon,
mangurog ko sa kahadlok.
Ug dili nako malikayan
nga maghunahuna
sa atong utlanan—wa’y kailanan
ang pagkatawo ug pagpanaw,
maingon nga usa ra ang gigikanan
ug gipadulngan sa barko
sa akong damgo diin ang tanan
wa’y dagway, wa’y ngalan.


-- GRATIAN PAUL R. TIDOR
Dipolog City, Philippines

7.11.2012

timba


Lalom ang atabay
apan mas lalom ang tubig.
Lalom ang bagting sa kampana
sa orasyon sa kilomkilom.
Apan mas lalom ang bagting
sa kampana nga nagtimaan
sa pagtunod sa lubnganan.
Bug-at ang timba nga atong gibira
apan mas bug-at ang habol
sa kangitngit nga motabon 
unya sa kataposang kagabhion.


-- URIAS A. ALMAGRO
New Berlin, Wisconsin, USA

ganansiya


Labihang guola ni Osting kay
Ang iyang paboritong buwanting
Sayon rang gibihag sa buyogon ni Kardo
Niadtong miaging Domingo.
Pastilan, ang tanan niyang pagpangga
Didto ra man diay sangko sa kalaha.

Karon, inigtuktugaok sa iyang kaguol
Molagom ang nawong si Sima
Nganong wa kini magsulti nga giregla
Sa adlaw sa kinadak-ang sultada?

Apan sa luyo sa iyang tangkal
May tambok kaayong saging
Nga hapit na mamunga—
Kining saginga nabuhi
Sama sa pinasagdang hinigugma
Nga bisan kausa wa katilaw
Sa kagilok sa hapyod ug hagwa
Sukwahi sa hiniktan niyang
Gipunayag tutho sa iyang dam-ot
Nabuhi lang ni sa iti sa kalimot.


-- OMAR KHALID
Metro Manila, Philippines

7.09.2012

anino


Duna’y mga higayon nga huboon ta sa makadiyot ang gihambing anino
sama pananglit kon giunsa paghukas sa bituon
ang kahigwaos sa dag-om nga sagad magyungyong sa kilumkilom.

Maglakaw kitang gaan ang lapalapa nga modapion sa yamog ug tun-og.
Di na sad mangabali ang nanuy-od nga mga dahon sa kogon
kon sugdan na sa lakang ang gilaraw nga panaw,
o malut-ay ang uhay sa mga amorsiko kon tuldokan sa tikod ang paghiabot.

Modupa nga pako ang mga bukton nga mosukod sa gilapdon sa kahinam--
diin, usa lamang unya ka lakdop ang gilay-on sa damgo
nga usahay dagiton sa katalaw, pagduha-duha, kahuyang ug kabalaka.

Unya, mangumbabit sa panit ang dalid sa nangalukat nga bato ug garbo,
mangapyot ang tingog sa nahibilin tang mga tunob,
motabikong usab ang kalimutaw sa matag kal-ang sa tibi ug pahiyom,
mangawhat ang dila sa nangagiw o gisalikwayng mga pag-ampo.

Niining maong higayon diin ang takna way pangedaron sa mga ngabil,
mangamang ang dili makitang mga tudlo sa atong dunggan nga manghapyod
sa amang nga kasikas sa tuko ug kaka, sa mangatagak nga gihay ug luha,

sa manurok nga udlot ug sugob, sa matag gimok ug giok sa pagbati
nga ipataban sa kinawat-kawat nga tutok-– bisan gani sa nagtambiranayng
gakos ug hungihong sa mga halok luyo sa nag-anago natong kahilom sa lawak.

Sa makadiyot. Ah, sa makadiyot. Apan takuwahaw lang sa atong pagbatyag,
mamug-at nga lapok ang lawas inigpanalingsing unya sa kahayag.


kang Cindy Velasquez agig panguhit sa balak nga giulohan niya’g “Fernweh”

-- NOEL P. TUAZON
Dauis, Bohol, Philippines

sa dihang si gugma misakay og ceres


Dili siya pasakay sa romansa--
kining bus nga naghaguros

bisag nagbinagurha ang mga naglingkod,
matag ulo wa’y lingiay padu’ng sa layong unahan.

Ang mga kaumahang nanglabay daw mga kontinente
inalihan sa mga sapa-sapa, mga pilapil.

Kon adunay katawa nga madungog dili kini igpanumbaling
sama’g usa ka langgam nga nahitabo lang sa paglabay.

Ingon sila kining giagian nahisakop sa mga luna diin
ang mga damgo gisaknit sa ilang paglupad.

Si Gugma naghunahuna niini sa makadiyot sama nga
mipasiplat siya sa adlaw sa kasadpan lapos ngadto sa kalimot

kon dili pa unta tungod niadtong nakita
sa dihang ang iyang mga mata nakadakop sa usa ka kamot

samtang kini mibatog sa bukton sa iyang katapad ug
didto mipuyo, tapos sa iyang paglawig

sa pagpangitag usa ka silong sa langit, didto
diin ang talidhay dili lamang usa ka pananglit.


-- JOHN BITON
Hồ Chí Minh, Vietnam

7.07.2012

wala’y laway




Dinhi sa gahuot nga dakbayan, wala ba’y 
Gapamasin pag-ila nako, galakaw, 
Gapanawag: Hoy, ikaw, buang! 
Kaming duha mahimong maggaksanay diha dayon, 
Makalimot sa among luna, palibot, 
Aron mobalikas, mobahakhak, mokiat, 
Molingkod sa landong sa duol nga kahoy, 
Maminaw, magtabi, sa madugay. 
Ug sa taboan sa mga putli nga kalag 
Kining dili-mabaligya nakong kinabuhi 
Basin, sa usa ka adlaw, mausab.

 
-- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA


ang balak ni wang, samtang nagyaka mi sa baybayon sa moalboal


"Te Jo, paita gyod diay ning atong kinabuhi." Gibira pagbalik sa baybayon ang akong huna-hunang naabot sa utlanan sa dagat ug sa sinugdanan sa Negros. "Tan-awa, magsuwat ko." Dayon, gibadlisan nimo ang ba’s. Sa pipila lang ka gutling, gipapas sa pinong balod ang badlis. Samtang wa ko’y pamilok nga nagtan-aw sa ba’s…


-- JONA BRANZUELA BERING
Tuburan, Cebu, Philippines

7.05.2012

pagsulti sa tinuod

lahi ang dagway
sa tinuod kon kini
imong litokon

lahi ang bulok
sa iyang tingog

mora kinig
tutonlan nga giarat
naa ang bukog
nga nagtaop
sakit apan imo lang
gihapon kining litokon
pagaw-pagaw apan
dili hagawhaw
bus-ok ang pulong
aslom sa dila
huot paminawon

apan mogawas kini
bisan bilanggoon
sa nindot kaayong
mga bakak sulod
sa imong hunahuna

inig gawas ini
lami ang bation
sama sa unang paglitok
sa usa ka amang


-- RIC S. BASTASA
Katipunan, Zamboanga del Norte, Philippines

xenophobia


Kon magkatapad kaha tang duha sa bus padu’ng sa Alegria,
basin diha pa sa Carcar, nanaog na ka. Andamon lang nako
ang usa ka libong pamaagi unsaon pagpanamilit.
Ako na lang, dong, ang mobiya. Dili ikaw.

Maayo pa ang mga kalsada nga di na nimo mabalikan,
mga kakahoyan, mga yamog— imo silang nahinumdoman,
wala ka’y kahadlok nila, nakat-on ka pagtipig nila. Karon,
sugdan ko og ihap kon ikapila na ni nako nga panamilit.

Tingali inig abot ini og libo, dili na tingali ka
mahadlok nako. Basin dili na.



-- CINDY VELASQUEZ
Cebu City, Philippines

7.03.2012

pagsugod sa pornograpiya

unang linalang
minugna ni bathala
harding dalilang

hubong naniba
matintalong mansanas
adan ug eba

gipapahawa
sila gianinohan
sulondong yawa


-- MELQUIADITO M. ALLEGO, JR.
Palm Harbor, Florida, USA

ikaw nga nagbasa:


Duna ko'y pipila ka pangutana
mahitungod sa imong kaugalingon,

mahitungod sa imong kinabuhi,
mahitungod sa imong paghigugma.

Ug aron sab makiangayon
pangutan-on ko sab akong kaugalingon

sa susamang mga pangutana,
unya pangutan-on dayon tika 
    
nganong nalambigit man ta
labi na kon buot lang unta

hunahunaon natong duha
ako ra may nag-estorya?


sa pagkabangga ko sa 'bungbong' ni Craig Hill

-- IOANNES P. ARONG
Olango, Lapu-Lapu, Cebu, Philippines 

7.01.2012

ang paghidangat sa takna

1
Ang ulan kanunay mahinumdon, ang panganod limtanon. Motadlas ang ulan sa kapid-an ka gabii nga kabilin sa usa ka adlaw. Wala ka didto bisan asa ka pangitaa.

2
Kon dili lang sila hilabtan ang mga panganod magpunsisok sa habagatan sa arko sa langit. Ang ulan manggihatagon, hutdanay, walay gipinig, walay gipalabi, and ulan sa batan-ong gitara.

3
Unsay akong ikahatag sa usa ka panganod? Unsay angay mong pangayoon gikan sa usa ka kumkom nga ulan?

4
Mga panganod nga walay timik, mga panganod nga hinimo sa tipaka sa gapnod ug bintana. Ulan nga giugom sa linaw nga walay pultahan diin nagpakaaron-ingnon akong nahimuot, gahangad sa umaabot, inanay nga nahanaw.

5
Panganod alang sa wala pa mahimugso, ulan alang sa mga patay. Luwan sa timbangan sa hangin ang damlag ug ang kagahapon nagtuwangtuwang samtang namasin akong makakaplag og sanag nga kabuntagon sa gianod mong buhok.

6
Panganod gilaay, ulan mahimayaon. Panganod nga wala hiilhi, ulan nga gilubong sa kalimot.

7
Gisakyan ko ang katulog sa usa ka panganod ug hinok nga mibiya sa gilumot nga kalibotan sa dihang sa tigming lipsaw sa gabii sa akong pag-awit nanglangoy ang mga binhi sa kayugot ug pagmahay daw mga kagaw sa ulan. Pasayloa ako, Kamahalan, gidawat ko ang hagit sa mga bituon. 


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Manila, Philippines 

ang panimaho sa abog


Akong nahanggap ang panimaho sa yuta.
Ang alisngaw sa bag-ong gidaro 
nga kamaisan. Ang alisbo sa abog
sa kalit nga pag-ulan.  Ang bungdo 
sa yuta didto sa daang kalubngan 
nga bag-o pang gitabon sa lungag 
nga gitunoran sa usa pa kanato nga mibiya. 


-- URIAS A. ALMAGRO
New Berlin, Wisconsin, USA

Daghang salamat sa mga maniniyot nga gapaambit sa ilang mga hulagway sa Google ug Flickr.