12.10.2014

sa hardin


Nagsulat kita’g 
mga balak sa katahom  
sa kaamyon sa mga bulak. 
Apan gawas niini 
unsa pa man gyod 
ang atong nahibaw-an?
Nga sila mobuklad
mangalawos mangatagak?
Ang buyog kansang katungdanan 
mao ra ang pagpaniba 
ug way kahibalo sa pagpamalak
tingali’g may labaw 
pang nahibaw-an
kay kanato.


-- URIAS A. ALMAGRO
New Berlin, Wisconsin, USA

unos


Kay lagi ang katahap mahimong dalangpan. Usahay kinahanglan ko mopahuway ug malimot sa mga panghitabo. Ganahan pod tilokon ang kahilom dinhi ibabaw sa dakong bato samtang gilantaw ko ang paghinlo sa langit sa iyang kahugaw. Gapasad ang mga dahon sa acacia ilalom sa iyang kaugalingong ugat nga naglit-ad duol sa kabalayan-- nagnganga ang samad, gidanlak… Magpadayon ang kinabuhi sa matag higop sa tsa, sa matag suyop sa sigarilyo. Daw kublan ang tawo sa kagul-anan samtang gipatas-an ang mga tabanog diha sa suba ni Pelarta. Kabalo ko nga kinahanglan ta motugot og unsay pagbuot sa mga kusog nga labaw pa nato. Ug kanunay kong galaom nga naa'y tino nga kasaligan. Bahala na'g sa kataposan ining tanan, ang mahabilin nato mao ra ang pangagho-- usa ka uknol gikan sa atong ginhawaan.  


-- SIMON ANTON NINO DIEGO BAENA
Bais City, Negros Oriental, Philippines

12.08.2014

ang binilanggo nga namaligya’g parol


gikan siya nahalinan
layo na ang puy-anan
sa ginama niyang parol

bisan pa'g sa iyang hunahuna

gisab-ong niya ang parol
sa balay nga wala na 
mapuy-i hagbay ra


-- GRATIAN PAUL R. TIDOR
Dipolog City, Philippines

paghikalimot

(alang ni Kuya Dirk)
I
Ang gamay, may gilapdong bato, mao'y bugtong saksi sa mga linyang in the name of the father and of the son… dayong wiris-wiris sa gagmiting kuyamoy sa imong agtang. Gialingog-ngogan na gani ang kabo sa nagbalik-balik nga mga pahimangno. Bangkilyahan la'g pasalig nga basta mag-behave igka-Dominggo dalho'g Bogo primyoha'g Cornetto; o kaha, igkahuma'g hinawnaw mangaon og wow dayon sa kinaham mong Jack The Giant Slayer manan-aw duyog sa kadako sa imong kalimutaw nga, lagi, ikaw si Jack, the farm boy. Dayong dailos sa daw bato kong palad-- kubalon sa paghigugmang walay nagmanggad--manglugnas sa mga buling dala sa katuigan: gikan sa hubonan, dughan, itlogan ngadto sa kiting lahos na sa imong kasingkasing.

II
Sa karaan, gamayng sinasa nga lamesa, maoy magpamatuod bahin niadtong kan-on ug sud-an nga madyekon sulod sa imong alingagngagan. Diin sa kada samoal nimog bugon, ambot ngano, putli man nga mahupay ang kamasulob-on. Dagkong hungit ug pagtutagidyot sa paghukbit bisan og buwad nga tabagak kun patang-pinikas lang ang gipunit, dundonan og utan nga hunit, o sabaw sa amahong kun mawos nga ginamos nga bisan sa kakabos apan ang kabusog, puyra buyag, nagbagiyos.

III
Ang daan, kuspawng banig nga romblon, nahapatik ang baho sa mga linyang buhian sa kagabhion: goodnight Papa Dongkey,  goodnight Mama Mae, La, Lo, Mano Anie,  goodnight God sa taas, goodnight God sa pikas balay, goodnight Moon, goodnight Sun… Ug sa dayon nimong kapukan ubay sa habol ug halok nga buhian, dinuyogan sa imong ihi matag kadlawon nga dili ra tagdon kay kini sulondon-- mopalagsik sa kaugatan nga ugma abton gyod ang tingusbawan.
IV
Apan sayod ko (oo, kinsa ba'y wala?) sa kabuntagon… dakong baligho na ang tanan: kon ang banig mahimo mang kutson, ang lamesa bildo na ug ang bato kudlitan na sa imong pangalan apan ang akong mga maymay, sama sa akong balak– magpahipi na lang unya sa anino sa mga salibunhong nanagpakabana nga manuyhakaw ibabaw sa akong kalibotan. 


-- DONZKIE B. ATON 
San Remigio, Cebu, Philippines

12.06.2014

sumad sa lampinig


Ang ikot hagbay rang napudpod 
nahilis natunaw—
apan lantip gihapon
ang uylap sa kahimangod.


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Dhaka, Bangladesh

iring gilaygit


O Disyembre! Gaksa ko sa katugnaw. 
O hulmigas! O utitod! Supsopa 
ang bilbil nga naglimin sa akong 
katambok. Gipakaon na gani ka, 
sukosuko pa gyod ka! 
Kanus-a nahimong pangaliyupo ang pag-ampo? 
Kon wa nimo gituyo, nganong ang pagkasagmuyo 
ang kanunayng sangpotanan sa pangamuyo? 
Samtang naghuwat sa kaluwasan, 
gidrowingan sa batang yagit og utin-utin
ang abogong bintana sa chedeng. 
Gipanag-iya kini sa obispong opaw, 
nigawas aron manguros sa lim-aw. 
Kon makabuta ang syagit sa yawa, 
mas makabungog tingali ang luha sa anghel. 
Di ba kadudahan ang gilay-on sa langit? 
Tungod kay mas nihit pas iring gilaygit. 
Ang tindero og mani sa saydwok 
di pa hingpit ang iyahang pagtuo 
sa Kahingpitan. Apan di malalis ang iyahang kahinam
sa tanang butang nga lalisonon. 
Naa toy usa ka hapon nga makalisang 
ang kaanyag sa panganod. Makalaay 
ug balikbalik ang pagpaabot kon kanus-a 
mogawas ang bitin sa bag. Kon kanus-a 
matagak ang bukag gikan sa lungag. Usahay, 
sayop pa gyod nga sukod ang ihatag. 
Mao na tingali ni ang multa 
sa tanang tinapok nga kalapasan. 
Kon mamakak ko sa tinuod, 
pwede ba kaha ko mapasaylo? 
Kon buot hunahunaon, mas tulokibon
ang konsepto sa kamatayon 
kon imo itandi sa pagpakabuhi. 
Apan sa tinuoray lang, ako nasuta 
nga kini ra gyod ang problema sa kalibotan: 
daghan na kaayo ang punoan apan 
gamay ra ang pader nga pwede kaihian. 
Ingon ang hubog nga taga Gun-ob 
nga nabun-og kay nakigbugno sa iro. 
Naguba sa hubag nga taga-Babag.


-- ERIK E. TUBAN 
Cordova, Cebu, Philippines

12.04.2014

pagnguyngoy


Diin nga pungtod magtuturok hin kandila?
Diin maghahalad hin bukad? Hin pangadi?
Diin nga tuna an hahadkan han akon luha?
Diin nga salog gin-anod an kasingkasing han akon Nanay?
Diin nga bubon ginlumos an iya tingog?
Diin nga tibod ginlubong an iya kalag?
Kutob san-o an imo paghingalimot ha akon, O Ginoo?
Ha Kadayonan?
Uulikabon ko an kada bato ha Leyte ug Samar.


-- JANIS CLAIRE SALVACION
Tacloban City, Leyte, Philippines

labyog sa mapangahason nga lanog


Giingnan nako ang gihabogon sa bukid,
ang gilapdon sa dagat sa unahan nga misangkad
sa tibuok kalibotan, ug ang pangpang 
nga gihaplaan sa hangin:

"Wa ko mahadlok!
Dako akong buhi!"


-- RIC S. BASTASA
Katipunan, Zamboanga del Norte, Philippines

12.02.2014

kilometer zero

kang Mitch

Dili tinuod
Nga ang tanan nagsugod
Niadtong gabii nga nayagyag ko
Gikan sa bilahan sa akong inahan.
Kon karon dayon malugti
Kining kaugatan, handoma
Kadtong gabhiona
Kanus-a gihuwat tika
Didto sa hawanan
Nga maoy sukaranan
Sa tanang nalatid nga gilay-on
Sa tanang suok ning dapita.
Walay takdol nga buwan. Walay bituon.
Walay daob. Walay gitara. Walay harana.
Abog ang binulhot sa mga sakyanan.
Pagod ang barbekyo sa Larsian.
Dili bugnaw ang Tanduay Ice.
Samtang ang na-Christmas tree
Nga Crown Regency sa Fuente
Nidayan-dayan sa rooftop
Diin ta nabuntagan.


-- IOANNES ARONG
Lapu-Lapu, Cebu, Philippines

kining kasingkasing


paspas ang pagpunit nimo

basin buot nimong ampingan
ug sumpay-sumpayon
pag-usab

nahadlok ko
masamad unya ka
inig hakop ug pupho nimo
sa abog apan 
sa kalit lang
sa usa ka pamilok
nga salin sa kidhat 

nabuhian 

ang kanhi igo rang natipak
sa pagkahunlak ug karon 
hingpit ug dili na matabang
ang pagkagupok


-- NICHEE S. OROCIO
Danao City, Cebu, Philippines

11.30.2014

mga langyaw

... after this our exile …

Gikan
kita
sa lainlaing mga dapit
nga nanganhi 
dinhi 
pag-apil ning pangilin.
Daghan kaayo kita
apan dako ang lamisa
ug dunay luna
alang sa tanan
pagtilaw
pag-ambit
sa tanang mga gidulot.
Uban ning tagay
ug pagbayaw
aron pagsugod
sa atong pagsaulog
magdungan kita 
pagbungat
ning malukpanong pangaliyupo:
Ginoo
sama kanimo
kami daghan apan usa ra.
Panalangini kami.

(alang sa tanang mga langyaw)

-- URIAS A. ALMAGRO
New Berlin, Wisconsin, USA

usa ka dosenang tweet ni mister sa wap-a reglaha si misis


tapoka imong lubi kay moabot ang kudkuran #kaligonadaan

* * *
ipakanaog ang timba sa tabay sa dip-a ko uhawon #evilgrin

* * *
ang baki nga maligo magabii, mahumod sa iwag sa buwan #mutyasasagingtindok

* * *
ang makaob nga kulon pagahayangon sa akong luwag #pwerabuyag

* * *
di kalas og habol ang piot nga katre #tandaykanunay

* * *
ang kabaw sa tunaan di mahadlok magkabulingit #naturalborndiver

* * *
bisag unsaog luto ang buwad, buwad lang gihapon :) #kinaham #kalami

* * *
RETWEETED: traduttore, tradittor #iloveyoutodotodowaybreakwaykambyo

* * *
yoga-yoga pod tag ginagmay @mamabear #maldito

* * *
ang bugnaw mong tinughong init-initon inig kadlawon #maghimayaka

* * *
ang itlog mabugok kon di lumloman #ayayay

* * *
RETWEETED: ain't over till the fat lady sings #iringgilaygit


--  ADONIS G. DURADO
Muscat, Sultanate of Oman

11.28.2014

tuldok


Kini ang sinugdanan sa linya. Ang mosubay ini lakip ang bala gikan sa usa-ka-mata nga pagpiyong bantang sa tumong, motihol gikan sa pulso lahos sa tudlo nga sumpay sa gatilyo. Pastilan, pagkabulahan sa bungol! 

Kini ang tugpahanan sa lamok hangtod mokatap sa dugo ang pagkalanag. Kon naunhan pa sa dagpi, unta dili usa ka sagpa ang ibawos ugma damlag alang sa mananagna.  Ay, kawang lang ang gibasa sa iyang pak-an nga kidhat dihang mitugdon sa palad! Pataka lang pod og lupad ang hangin nga nabulit sa dag-om. Butikaw, butikaw… tyabaw! 

Kini ang tumoy sa pabilo. Ug ang kandila mahimong hulmaon pag-usab gikan sa iyang pagkalanay. Duna po'y kidlap nga makadlit sa puthaw nga panit sa lingganay inig labyog, igo na nga motay-og ug mohilis sa nabagtok nga atuli. Paminawa, talinis gihapon ang hagit sa mga langgam bisan kanunay gipahinungdan sa tirador, gisakdapan og mga tipak sa bato. Basin ingon ini pod-- dili hitupngan ang kahait, puno sa kaluoy-- ang tinutokan sa Ginoo. 


-- MICHAEL U. OBENIETA 
Topeka, Kansas, USA

proben*


"… short for “proventriculus"… that part of the digestive system among birds and chickens between the crop and the gizzard…" (gikan sa artikulo nga giulohan og "Proben– the popular street food in Cagayan de Oro")
Gikuot ug gilabnot 
gikan sa kinahiladman sa manok, 
giputol sa sumpay nga batikulon dayon
giwaswasan, giharinahan, giprito, gituhog.

Kini ug uban pa galaray--sa wala pa 
gilusad ang pagpahapsay sa dalan--
gahuwat sa mga busawan 
nga gamulo sa kagutom.

Ayaw og kaulaw bisan wa'y panghunaw.
Kinawboy ni nga stayl. Wala'y platohay.
Apan wala la'y utangay!

Hulbot og maskin singko aron sugdan 
ang pagtuslob sa sawsawan hangtod
maghuot ang tiyan sa gasagol nga
kahalang, katam-is, kaaslom
nga isuwa sa puso samtang mangandam 
ang palad sa pagsalo sa gatulo nga sarsa.

Ang makatagbaw naa ra sa Pabayo gatapok.
Makita ra, sa dili pa mahanaw, sa suok.  


-- MAI SANTILLAN
Calaanan, Cagayan de Oro City

11.26.2014

annaprashana sa alkansiya


gikan sa mabudhiong isla sa mga damgo 
gikugihan ko pagtuhil aron modahili  
ang tanghaga sa hinanali mong pagbiya 
gipaningot ang nipis nga kutsilyo 
nga gihulga sa nagkurog kong kamot 
kapila ako mawad-i sa balanse
sa akong paglatay nga gakinto 
sa inanayng milugak ug miyunyon 
nga utlanan sa kahayag ug kangitngit 
samtang dulot sa danghag kong kalimutaw 
wala sa kaugalingon nga gikudlit 
sa balikog nga pahiyom sa tagoangkan 
ang kontrasenyas sa kalipay


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Dhaka, Bangladesh

niadtong nilabayng gabii


Ang hanging amihan
buot untang mohapyod
lahos sa akong kabukogan

apan igo ra ning gidagit  
sa aligato nga gikagod  
sa imong kablit. 


-- JONDY M. ARPILLEDA
Tagum, Davao del Norte, Philippines

11.24.2014

thanksgiving: gugmawit alang sa akong kapikas


Ikaw mao lama'y alang kanako hangtod sa kahangtoran
Ang handumanan sa panaghiusa sa atong kapalaran
Giawit sa mga lingganay sa simbahan sa kabatan-on
Ikaw ug ako pabiling makanunayong masinabtanon
Bisan pa sa hinagawhaw sa nagkahinayng mga taligsik
Ug pagpangalugti sa paraisong kabaskog ug kalagsik
Oh, igo na ba lamang kita sa mahandumong pagpanghapnig
Ug pagpangindahay human sa kuwarenta ka mga tuig
Nga pagtagayay sa dugosnon ug dugamisnong pag-amuma
Pinakamithing kadulog kapikas higala hinigugma?
Minahal daghang salamat sa waykinutoban mong pag-unong
Kitang duha padayon sa panaw waypagkutat waypaghunong


-- MELQUIADITO M. ALLEGO
Des Allemands, Louisiana, USA

sa usa ka linayagan


Diin ang tanan gamay
niining gilay-on, ang isla Boracay 
natabonan sa kahilom. Ug ang dagat 
sama sa usa ka pahiyom
nga nagabhian. Bitaw, ang kainit
gabilin nako og kamingaw hangtod 
sa pagpaanod ning pag-inusara 
uyon sa malinawon nga mga bawod
sa akong pagtinghaya bisan pa
og nabug-atan sa kabituonan. 


-- SIMON ANTON NINO DIEGO BAENA
Bais City, Negros Oriental, Philippines

11.22.2014

tungang gabii sa divisoria


Nibiya na ang usa ka kamot sa orasan. 
Lagmit nagduka kon kinsa ma'y naniid nato 
samtang nagbarog ta sa eskina. Kandado na

ang mga tindahan sama sa atong kahilom.
Ang salin sa kainit sa imong kamot
akong gikuptan samtang gapaabot 
sa imong tagad, apan sama sa mga lampara

sa Divisoria, kapundiron imong mga mata. 
Unta, mahabwa na ang tanang buot ipadayag 
nga nadan-ok pa sa tutonlan. 

Ug sama sa kawatan, kalit lang moikyas
hangtod ulahi na ang kahiamgo  dungan 
sa pagkahanaw unya sa tanan natong 
gibahandi. Wala gihapon ta’y imik.  

Wala'y tingog gawas sa minghoy nga awit 
sa radyo dihang gipasakay tika'g taxi hangtod 
nahabilin ko ug ang akong anino nadum-ok 

duol sa bata nga gahithit og rugby. Nagpadayon 
ang kagabhion. Giwitik ko ang sigarilyo 
ug gisakmit ang abo duyog sa panghupaw,
nisakdap sa dalan nga taas  

ang kadulom. Bugtong saksi ang buwan
niining tanan sa wala pa hingpit 
nga gitukob sa gabusdik nga dag-om.


-- TON DAPOSALA
Cagayan de Oro City, Philippines 

nganong niundang ko sa pagtala sa mga damgo


sama nga mohapdos akong mga kuko
inig banaw sa duga sa lemonsito
atol sa paghiwa

kon moingon ko'g “hangin”  
mokusog ang amihan 
ug malumos ko

kon sulayan ko paglangoy
manglutaw ang mga bulinaw 
ug mahimong mabulokong pabuto

ug kon damgohon ko ikaw
oh, kon damgohon ko ikaw

mabanlos akong duha ka tiil 
ug dayon masilaob ko 
taliwala sa kalasangan


-- JEFFREY JAVIER
Davao City, Philippines

Daghang salamat sa mga maniniyot nga gapaambit sa ilang mga hulagway sa Google ug Flickr.