the rebel

(yukbo kang Tim Adlawan og Robert Pableo Lim, duha ka mga higanting rebelde sa Bisayang pamalak)

















Sa dihang usa ka gabii
naputos sa labing itom nga kangingit
ang akong utok ug kasingkasing
nakuot ko ang salabutan nga putlon ko na lang
ang akong kinabuhi
ningadto sa ikakawhaag tulo ka ang-ang
sa condominium nga akong gipuy-an
diri sa Singapore ug akong gisukod
gilayon nga adto sa ika ¾ sa gitas-on
sa maong condominium ko mobitay
¾=75 percent o 0.75 nya 13 x 0.75=9.75
9.75 x 3 meters=29.25 meters plus factor of safety
more or less 28 meters plus higot nga 3 meters
31 meters gyod ang gitas-on sa pisi.
Mao nga andam na ang tanan.
akong nang gihigot ang pisi sa tiilan
sa mechanical room sa ulohang bahin
sa shaft sa elevator nya ako nang
gihugtan ang pisi sa akong liog
nya niadto ko nitungtong sa parapet
alang sa akong dramatikong paglukso
apan sa wala pa gyod ko moambak
nisiga ang lawak nga anaa gayod
sa akong atbang nya nakita nako
ang matahom og hubag kaayong babaye nga nisulod
nagsunod kaniya ang ambongan nga batan-ong lalake
nya naghubo dayon ang babaye sa iyang sapot
pastilan dagko-as totoy sa animal!
Nipisas bulbol sa giatay!
Ang lalaki nitalikod sa babaye
haskang atubanga hinuon niya kanako
nya nagdali-dali sad siyang naghubo
pastilan kadako sa hinagiban sa amaw!
mora man jud og otin sa kabayo!
Nya wala pa gani mogahi ang kanahan!
Nya nagsugod na silag kombati
Morag mga gutom nga mga iro ang duha
hasmag nya pinaakay gilayon
nya nituwad ang babaye nya nag-iniro sila
nya nihigda ang babaye nya giungad dayon siyas lalaki
nya morag iring nga nangawras ang babaye
nya nipatong ang lalaki gikiyudkiyuran siya
nagkirigkirig ang babaye dayong siyagit nga morag iring
haskang sabaas mga buang
morag tanang silingan nakadungog
nya nagtuwad tuali silang duha
tan-aw ko gilamian na kaayo ang lalaki
kay iya na mang gialsa ang iyang lubot
daw gikak ang gatilyo sa iyang higanting hinagiban
og iyang gipunting ang ulo sa iyang sinaw
og dako kaayong pistola sa baba sa babaye
og sa katulo lanog kaayo ang buto!
BANG! BANG! BANG!

Niguho sa pultahan ang sinaw kaayong upaw sa iyang bana!
Sa walang kamot ang bulawang kalibre 45!
Sa tuo ang itom nga Canon Rebel XT!


-- LEO BOB FLORES
Bukit Batok, Singapore

babaye kami

babaye kitang tanan
kay dinhi naggikan
sa liso sa among pus-on
niusbong ug pagkahuman
nanalingsing sa taman
nahimugso ning kalibotan
nibukad ang mga rosas
ang ilang tunok namukadkad
nikatay ang mga sanga
nagkatawa ang mga bunga
ang mga langgam nitumaw
sa among bintanan nidungaw
ug kamong tanan
sa among pus-on gidayandayan
babaye kami
babaye kitang tanan
ug ang atong padulngan
ang dalan sa kinabuhi
nga sa tuo ug wala molingi
matunok ang kadaghanan
sa bildo ning atong dalan
madagma ang tanan
sa nag-atang nga bulawan
apan ang hagawhaw sa hangin
ug ang maulawon nga buhangin
ang nagsayaw nga panganod
ug garboso nga balod
moduyog kanatong tanan
kay babaye kita
sa babaye kitang tanan
naggikan.


-- MARIA VICTORIA BELTRAN
Cebu City, Philippines

espuko

espada kuno
ni’ng gibang,
nag-ungot
sa dilang
tab-ang.

pusil kuno
ni’ng kagar,
sipa pang
wa-it
sa pagarpar.

kutsilyo kuno
ni’ng hait,
ngutngot
sa dughan
idul-it.


-- NOEL D. RAMA
Clinton, Maryland, USA

konsepto sa nasuhito

Kanang batang gayampungad, like dead meat,
Nga mibagnos sa iyang ngabil sa sinaw mong SUV.
Kanang Shagadellic og hair as if nakahurot
og usa ka canister nga spraynet.
(Spraynet made of flying espalto nga moulbo
each time moagi ang truck de karga sa DPWH,
apil na ang dust and fumes sa dakbayang pwerteng
bulingita, morag higanteng ash tray
nga gitayhop by ogres in suits).
Kanang bat-ana true-bone, dili gama sa konsepto.

Dili sama nianang ga-jacket nga rocker.
Kanang bat-ana, iyang porma wala niya mabasa
In any fancy fanzine probably bought
Sa nag-sale nga bookstore sa SM or Ayala.
Iyang buhok kalkag, dishivelled beyond distinction.
Wa siya kaila ni Bob Marley, in case curious ka.
Kanang iyang baston nga pants, gibaston by the onslaught
Of years, natubuan, gilumutan, and as Miss Pearly-white
Teeth Kolehiyala says, "Gross!" Mora kunog tadpole
Dipped in India ink. And, yet, kining bat-ana,
Who just put a kissmark on your SUV
Is not one nga gama sa konsepto. Hell, the word
Punk doesn't even exist sa iyang pesteng bokabularyo.

Gisi iyang t-shirt, but never guess how holes
On sweatshirts have since become faddish
Sukad nakakita na ka sa Matrix. Mokalit lang ni siyag
Tuyok, sea foam sa iyang baba, iyang kalimutaw moputi.
Whiteness of all whitenesses.
Apan ayaw kog ingna ron nga molitok kini'g Venus.


-- JANUAR E. YAP
Cebu City, Philippines

dakung tanhaga ang katol

Kung pasagdan, magsambol.
Kung imong kawton, mohangyo
Nga magpaduot pa og nudnod.
Hangtod nga maghapdos,
Unya magsambol.


-- ADONIS G. DURADO
Zamboanga City, Philippines

ang unom ka baba sa kamatayon

Ang akong
kontrata nagkanayon

tin-aw kaayo
ang mga pulong
nga nagkanayon
siyam ka tuig
sa Jurong.

Ang akong manager
nagkanayon

siya nagkanayon
sa matag ikasiyam sa buntag
ang akong tambong
sa Jurong.

Matag adlaw
moagi ko sa tulo ka panit
tulo ka panit sa singsing
sa seguridad
sa akong
pagsulod gawas
gawas sulod
sa Jurong.

Ug matag adlaw

matag adlaw
akong mabati
ang init nga gininhawa
sa unom ka baba
unom ka nagbagang
mga baba
sa kamatayon

ang unom ka mga baba
sa kamatayon
nga mohalok
sa akong baba
sa matag abot nako
sa Jurong.

Matag adlaw
akong patyon ang suga

patyon ang suga
sa matag abot sa takna
nga ika-unom
sa kahapunon
sa Jurong.

Tungod kay adunay unom
ka mga baba sa kamatayon
ang isla sa Jurong.

____________________________________________________________
Matod pa sa akong higala nga usa ka Orang Laut nga adunay alamat sa unom ka baba sa kamatayon ang isla sa Jurong diri sa Singapore. Siya nagsugid kanako kabahin niini tungod kay nagsige kog pangutana kaniya nganong ang mga trabahanti sa maong isla suweldo-an man sa katulo ka pilo kung imong itandi sa mga trabahanti sa laing dapit sa Singapore. Siya nagkanayon nga hugot kaayo ang siguridad pasulod-pagawas sa maong isla tungod kay napamatud-an sa mga Orang Laut nga ang mga tawo nga makataak sa maong lugar mangamatay pagkahuman sa walo ka tuig walo ka buwan og walo ka adlaw pagsumad sa unang taak sa maong tawo sa maong isla.

-- LEO BOB FLORES

Bukit Batok, Singapore

balikbayan box

inig abot ini

magyunyon pod ang balay magpunsisok
ang kahayag lahos sa tugkaran sa tibuok
gabii hangtod buntag gyod ang kasadya
sa gawas motabon sa kahilom sa gihaya

inig abli ini


-- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA

panawagan sa kahanginan

"Javier de Pedro charts the state of Jose Rizal’s spiritual life, the progress and detours he made in his journey to heaven." -- Do You Care If Rizal Is In Heaven?, Rene Q. Bas

Adunay hiniusang tigom ang tanang
mga limtanon lakip ang mga nagdukiduki
sa kasaysayan sa tanang hapit-wa-na-mailhi.
Kini himuon adto mismo sa kawanangan
sa panumduman. Ugma gyong' adlawa,
sa eskina, sa di pa motipas ang buwan
paingon sa alimuot. Mag-iyahay na la’g
angkon kon unsa’y madalang masimasima
ug mainom, kay espesyal kining tibuok
kinabuhi nga kalihokan sa pagtuki
sa mga agianang gisimangan sa atong
pinalanggang bayani nga nitadlas lagbas
sa kawanangan paingon sa iyang gihapit
una siya nisangko sa langit.
Ug sa laing bahin pod diay ning pahibalo,
ang presidente sa kapunongan nagtugon
nang daang di kuno siya kaabot kay hap
na iyang ikatulong mata ug paingon na
sa pagkabuta. Gihangyo nga motambong
ang tanang mga hintungdan, rain or shine,
ug di gyod molahap pagbalibad nga naglain
ang aliwas sa ilang lawas. Kining atong
announcement malili sab sa mga bintana
sa cyberspace.

P.S.: Kadtong magbaktas ug wa pa katultol,
na, i-MapQuest ang direksyon sa Google.

-- NOEL D. RAMA
Clinton, Maryland, USA

ang leyenda sa arawana

(scleropages legendrei)

















Ingon Insik gusto ka dato palit alawana.
Pahiluna ni ibabaw tokadol imo sala.
Apan, ay! sa iyang kasikat
Gidumtan sa iring kumagat.
Pag-uli ko kagabii, alawana wala na.


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Dubai, United Arab Emirates

nilukso ang tuig karon

Ug ilawom sa anino sa pako sa agila
Nabanhaw ang usa ka gugma
Nikapyot kini sa balahibo
Nga gikuniskunis pahilayo
Sa agila nga milupad
Ug sa bangis nga hangin gipadpad
Nituyok ang gugma ibabaw
Sa utok ning babaye nga gihidlaw
Nitugdon sa iyang dughan
Nga dugay nang naghulat sa tanan
Ug nidagan sa mga sanga
Nga nisubay sa tibuok niyang abaga
Maanindot hikapon
Kining humot nga mga dahon
Nga nanalingsing sa ngilitngilit
Sa iyang mga paglaom
Apan ang mga tunok
Nagpahipi ug wala mahinanok
Gigitik usab kini sa pahiyom
Kinsa nisayaw duyog sa balahibo sa agila
Ug uban sa kahanginan
Ilang gitugdonan
Ang tag-iya niining dughan
Nga nahimuot lang gihapon
Bisan og ilang gipanamastamasan.


-- MARIA VICTORIA BELTRAN
Cebu City, Philippines

nganong nangutana pa bahin nako ang akong mga karibal sa negosyo?

(yukbo kang Pantaleon Auman)

Nagpahibalo kanako ang akong asawa nga hangtod karon daghan lang gihapon sa akong mga karibal sa negosyo ang nangita nako. Hain na kuno ko gilabay sa demonyo. Ang mga Jew, Dutch ug mga Pilipino nagsige pag pangita sa matod pa nila nga salbahis kaayong dako. Kalit lang kuno kaayo ang akong pagkahanaw sa akong panimalay sa baryo Pak-an sa dakbayan sa Mandaue sa nasod nga giharian sa mga dagkong sugarol, sa mga kusog kaayong mangantog nga mga ikogang mga politiko, sa mga patay-gutom nga mga burikat og mga palahubog nga mga magbabalak.

Mga kapre dia ra ko sa Bukit Batok (buot ipaibot, Bukid sa Sakit) sa Singapore. Apan timan-i nga wala pa nako hubara ang kahulugan sa Singa Pura. Basin makaigit nya mog alkitran sa kahulogan niani. Apan pastilan kon ako pa gyong apilon ang karaang pangalan sa Singapore nga Temasek, basin makalibang nya mog danggit nga mag-una ang ikog.

Nya namaghot na ang nahubog nga kanahan! MGA ANIMAL! MGA MANANAP! PATYON KO KAMO MGA BUANGANG BUANGA MONG DAGKO!

Ug nitaop ang mga dagom sa mata, sa baba, sa ilong, sa dalunggan, sa pusod og sa bilahan sa baho kaayog tae nga monyeka. Ug nilupad ang unom ka mga dagkong bakukang nga adunay unom ka nagsangasagang mga sungay sutoy lupad gawas sa lingin nga bintana sa lingin nga payag sa nag-inusarang maanyag nga magbabarang nga gikan sa isla sa kahayag.


-- LEO BOB FLORES
Bukit Batok, Singapore

tuwad-balintong

Sa kalibutan nga tuwad-balintong,
Ang sapa usa ka dakung panganod.
Ang nakisaw nga mga isda manglupad
Aron magpahipi sa kabatuan nga bituon.

Sa kalibutan nga tuwad-balintong,
Way utlanang taytayan ang bangaw.
Ang mananagat mamasul og tabanog;
Ang mga bata magpauwan sa adlaw.


-- ADONIS G. DURADO
Zamboanga City, Philippines

bagsik ug seksi ang babaye

Labi na’g maayo moub-ob
og mais inanag. Ay, sus, di ko igsapayan
nga magtuwad-tuwad sa pagpaypay
ug paghuyop sa huyohoy diha sa uling
bahala na’g mapuling.

Labi na’g hugot mogunit
og alho; bisa’g magkadusingot,
wa’y pugong kon molusak sa saging
sa iyang lusong. Ay, sus, di ko igsapayan
nga magbuy-od siya sulod sa nigo,
andam kong molukdo.

Labi na'g gahi kutasan, anad mokabayo
sa kudkoran. Ay, sus, di ko igsapayan
nga maminhod akong kamot og hilot-
hapyod sa iyang mga lutahan, bahala na
bisan pa’g mahutdan ko’g lana.


-- MICHAEL U. OBENIETA

Topeka, Kansas, USA

ulohan sa kwadro ni joan miró nga gihan-ay isip bussokusekika

Nahinanok ka
sa way kampat nga landong
sa lawa-lawa.
Sa aping mo mitugdon
ang yamog nga midaplis
sa pako sa manatad.

-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Dubai, United Arab Emirates

sa six flags america

Six Flags. More Flags. More Fun.
Mamanghag ang Insik sa tubig.
Six Flags. More Flags. More Fun.
Di mamaak ilang iho lihag ngipon.
Six Flags. More Flags. More Fun.
Nag-imbento’g lilo ang Amerkano.
Six Flags. More Flags. More Fun.
Kana moamag, kano indig sa adlaw.
Six Flags. More Flags. More Fun.
Turko mosawom bisan pa’g ka’yo.
Six Flags! More Flags! More Fun!
Kuspaw pa’s opaw nga gitugnaw!


-- NOEL D. RAMA
Clinton, Maryland, USA

kang raimund sab gihapon, paglabay sa pito ka tuig

Ayaw og ilabay sa sapa
ang akong gihimo nga bangka
nga gama sa papel
ug sa mga titik nga nagtiniil
gikan sa nagdugong' kasingkasing
nga nagbitay sa tumoy sa saging
sa haw-ang nga nataran
nga imong gibiyaan.
Ayaw ibahog sa basurahan
ang mga lapok nga kaang
nga akong gisudlan
sa mga istoryang kataw-anan
nga maoy naggitik kanako sa dihang
ang yuta nga akong gisakyan
nibuka og gilamoy
ang katawa ning kalibotan
bisa'g unsaon nako pagsampit
sa imong ngalan--
ayaw pagtubag kay aron
makadungog lang gihapon
ko sa agik-ik sa langit
nga giputos sa kangitngit.
Sa akong bahin--
gitipigan ko gayod
ang mga bangis nga balod
nga imong gitulod
sa akong panganod
gitipon nako ang mga dalugdog
nga nagdahunog
kuyog sa unos
nga maoy nilumos
sa danguyngoy sa alimukon
nga walay sangang mabatugan
bisan sa kadaghan sa kahoy
ning kalasangan
sa kasakit sa mga nakurat
nga singgamayon
kinsa nahigmata, gawas sa sapa
ug sa dangog nga lumot
nga mora og nahimuot

Kay hangtod karon ang haw-ang
nga nataran
nga imong gibiyaan
naghandom lang gihapon
sa pagtuyok ning kalibotan.

-- MARIA VICTORIA BELTRAN
Cebu City, Philippines

nibaw's sa nakamenos

Yeah. Yano kong’ nitando sa Kana nga niduol
ug nangutana nako: Do you speak English?
Gitunolan dayon ko niya’g dalag nga papel.
Gigunitan sa tuo niyang kamot ang iyang anak,
nagbitbit og monyeka nga pughaw pod og mata
ug wa’y kihol sa akong pagsukot: Does it talk?

Gisuta nako ang nasulat sa leaflet. Nagsyagit
ang pagdapit sa pagtambong sa ilang simbahan
nga lahi’g tinuohan. See you, matod sa Kana
dayo’g lakaw guyod sa iyang anak nga nilingi
nako nga lagmit sa iyang panan-aw dili-ingon-

nato. Gikumot dayon nako ang pahibalo.

Giitsa sa basurahan. Gipakapinan nako’g tutho
sa bubble gum nga katab-ang na la’y nagpabilin.
Nipilit. Wa’y kalainan sa lama sa akong dila
(nga dili gyod malutas sa sabaw sa utan-Bisaya.)

Yeah. Kon nagtuo sila nga maglaway ko, masuya
sa ilang isangyaw, makaila ra nya sila kang kinsa
ang kataposang katawa. Yeah. Yeahwa ra!


-- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA

nganong kuyaw ning manimuyo ta halayo sa kadaghanan

Delikado ning magpuyo duol sa siot nga katunggan, ilabi na kon senior
citizen ka na. Samtang magpahayahay ka sa imong tugkaran, nagsul-ob og
bag-ong inutaw nga T-shirt nga inalmirolan, usahay makakita kag bayhon
nga kalit lang moguho gikan sa nagkuros nga mga punoan sa bungarol,
hayan usa ka pugante. Bisan sa gilay-on, ug sa medyo hanap mong
panan-aw, maklaro mo ang usa ka sapsing tawo kansang kulongon nga
buhok morag gidihogag mantika, kilas ang tinan-awan nga mahadlokon
apan masupilon.

Usa ka adlaw, nadani gyod ka sa kaikag ug nakahukom ka pagsum-ok sa
dagtom nga ginhawaan sa katunggan. Ang parat nga baho sa nadugta nga
mga dahon ug sa hinungaw sa mga bangag sa mangla masingo mo bisan
layo-layo ka pa, ug kini mosamot kahait kon mohapak ang hangin gikan
sa dagat. Apan ang labing nakadismaya mao ang mga timailhan nga diay
gihimong puluy-anan kining dapita: gisi nga sinina nga nagbitay gikan
sa bakang nga mga sanga sa pagatpat, mga buak nga tasa nga daw migitib
gikan sa lapok, lastiko nga nalambod sa paak sa amimihig nga
nagdudakpanay sa baha-baha, mga aluminum foil nga kinumot, lamesita
nga kulang og usa o duha ka tiil. Nakapamalandong ka sa kalinaw ug
kahilom nga imong naangkon human sa hataas nga pakigbisog nga
makalihay—dili kanunay malamposon—sa takulahawng mga gapasan sa pito
ka salang makamatay. Diha-diha gibati mo ang kahaw-ang ug kaluod nga
daw dungang tamparos sa wala ug tuo mong aping, ug sa makausa pa wala
kay sarang ikapangatarongan, Senyor. Mora kag nasakpan in flagrante
delicto nga nagkabayo sa imong katabang, o kaha gikawatag kuha og
video nga naggunit og sudlay ang usa mong kamot, samtang ang laing
kamot mapinanggaong naghuhapuhap sa imong upaw.


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Dubai, United Arab Emirates

human ang bisaya nga pipila ka tuig nagtinagaw’g

Katong napalgan nako ang uwan
ug karaang lapis sa akong inahan:

Murag gihalingan akong kamot
Murag giungo ang akong dughan--

ang hampak sa hangin
sa among nipang atop
ang lagiti sa kilat sa panganod,
ang hinay-hinayng tunob sa uwan
sa among kisame paingon sa dagway sa
salog nahimong ispirito
nga nagmando sa akong utok,
panuway tingali kay nanglagat man ang
akong mata, nagbula akong baba,
ug nagyamyam sa mga tigmong
pipila ray makasabot.

Ug kon imong makaplagan
nga galutaw-lutaw ang akong
kalimotaw samtang nanaghan
ang akong mga kamot ug nagyamyam
sa istoryang yawa o ginoo ra pod
ang makahubad;

Ayaw'g katingala
Ayaw'g kakurat
Labaw sa tanan
Ayaw sulayi,
Ayaw kog pugngi,
kay "baka masaksak" ta ka.

Luba, kon Bisayaon pa.


-- ERROL A. MERQUITA
Davao City, Philippines

nganong nasangad ang barko ni magellan nga usa man unta siya ka batid nga manglawigay sa dagat?

Nangutana siya nako kon nakaila ko sa sa dahong barko
apan pag-ukab pa sa akong baba
giukob niya ang iyang nagbaga nga baba sa akong baba
ug iyang gitukob ang akong dila
iyang gisupsop ang akong laway
gihigop ang akong gininhawa
gihapuhap sa kainit sa iyang dila ang akong dila
ug sama kakalit sa pagbugwak sa baha sa nagbagang biga
nitaop ang usa niya ka dila sa akong utok
ug nitaop ang usa pa niya ka dila sa akong kasingkasing
ug nitaup ang usa pa niya ka dila sa akong itlog
nga maoy nagbayaw kanako sa langit sa katam-is
ug nilupad kami sa lasang taliwala sa ipoh*
lasang sa nagbagang mga aso
ug akong nakita sa taliwala ang kahoy
nga adunay mga dahon sama sa barko
among giduol samtang nagsige pagtaup
ang iyang tulo ka mga dila
sama kami sa mga iro nga wala pa mag-ibot
gilamoy kami sa dahong barko
ug giputos kami sa kalami sa kangitngit
ug gidangdang kami sa labing uga nga kainit
ug nag-ihap siyag tulo ka usa tulo ka duha
tulo ka upat tulo ka lima tulo ka unom
ug pag-abot sa tulo ka pito ka adlaw
niputos kanamo ang dugos sa tumang kapait
ug nibukas ang dahong barko
nisugat kanamo ang nagbagang mata sa kahayag
nisutoy kamig lupad pahitaas
ug nangabuak ang among mga lawas
sa kaduha sa katulo sa kaupat sa kalima
sa kaunom sa kapito sa kawalo og sa kasiyam kaliboan
ug ang among gidaghanon nibug-at sa kaitom
ug dayong bulhot namo paubos
kusog sutoy kaayo ang among pagpahiubos
ug among nakita ang usa ka isla nga nagnganga
nga adunay dakong barko nga nasangad
ug among nakita ang mga tawo nga nisugat sa among pag-abot
ug sa wala pa kami hingpit nga motugpa sa ilang mga kamot
nisiyaget ang maanyag nga barangan nga taga-Malingin :
Maayong pag-abot mga Bisaya!
Ang mga sakay sa nasangad nga barko inyo nang nakita?

________________________________________________________

* Ipoh = usa ka dakong dakbayan nga anaa sa kinapusoran sa Malaysia ug ang pangalan gipahinungod sa labing gamhanang kahoy nga makahilo sa kalibotan. Sa Indonesia ang maong kahoy gitawag og upas; sa mga Samal Balangingi gitawag kini'g tipo.

Ipoh = Upas = Tipo. Ang Basilan adunay lungsod nga tipo-tipo nga adunay barrio nga ginganla'g Limbo-Upas. Sa pagluto sa hilo nga Upas o Ipo o Tipo, gikinahanglang iputos kini sa dili masunog nga dahon sa kahoy. Ang maong kahoy matod pa adunay dahon nga sama ang porma sa barko og idangdang sa kainit sa nagbagang kalayo og mahibaw-an ang pagkaluto niini paghuman sa kaduhag usa ka adlaw kon inig tilaw nimo sa duga lantong na ang kapait. Kon inig kahuman sa kaduhag usa ka adlaw tam-is ang duga, pakyas ang pagluto sa hilo.

Kabahin sa mga lumad diri sa Singapore nga gitawag og Orang Laut, ilang giila nga mga kagikan ang mga Iranun nga gikan sa Lanao sa Mindanao. Ang akong higala nga usa ka Orang Laut nagkanayon nga sa mga katiguwangang Iranun ang hilo nga naluto gikan sa kahoy nga Upas o Ipo o Tipo ilang gitawag nga Bisaya. Gikan kini sa duha ka mga Malay nga pulong: Bisa (venom) ug Saya (I)

________________________________________________________

-- LEO BOB FLORES

Bukit Batok, Singapore