akong lungsod

(Dalaguete, Cebu)

Ang layog nga punoan sa dalakit nagpadayon pagbuntawog
ibabaw sa tubigan
sa Obong.
Ang naghubo ug nagsul-ob nga mga lumad
ug mga dumoduaw magpadayon pag-ambak
sa bugnaw’ng tubig.
Ang dagat magbanosbanos paghunas ug pagtaob.
Ug ang akong lungsod,
kansang ngalan kinutlo daw usa ka dahon
niadtong dako’ng punoan,
magpabilin sa iyang pagkabuhi
ug magpadayon pagpatubo sa iyang mga dahon.
Bisan kon tua pa ako o wa na ako
didto.


-- URIAS A. ALMAGRO
New Berlin, Wisconsin, USA

unsaon pag-angkon sa pagtuo

Ingon niini ang pag-angkon sa pagtuo:
matag adlaw, ipahapuhap sa awit sa kalanggaman
(sa kabuntagon ug sa kahaponon)
ug sa nagkadaiyang sing-al sa mga timos
(sa kagabhion ug sa kaadlawon)
ug sa bugnaw ug igang huyuhoy sa hangin
(sa adlaw ug sa gabii)
ug sa malaomong kahayag
(sa Bulan ug sa Adlaw)
ang nagbasoning kaguliyang
nga nag-asod sa imong dughan,
gilubok ug gigiok
sa kaalingisngis sa hunahuna,
namuhawpuhaw na sa kinabuhi.

Unya atubangan sa salamin,
tan-awa ang dagway sa naghimo nimo. Salig.
Dayon pahiyom kay gitangtang na
ang tablon nga hagbay mo rang gipas-an.
Gialim na ang mga inibtan sa tunok sa imong ulo,
sa imong dughan, sa imong mga kamot,
ug tibuok mong lawas.


-- JON R. SAGUBAN
Iligan City, Philippines

gumonhap

ngano man unsay hinungdan ngano man kaanib-dagang

sylvia plath
anne sexton
john berryman
franklin villa
tem adlawan

human sa balanosan
moiway ang kadulom
mamukway kabuntagon

hagpaton ang lukong sa kahayag sa inyong mga pulong


-- MELQUIADITO M. ALLEGO
Palm Harbor, Florida, USA

gestalt

gipangutana niya ang bata nga gapakaon
sa iyang kabayo kon pila ba

kabuok ang buhok ning mananapa

mitubag sa way dugay-dugay
sa wa gani paghunahuna
3,571,962

gipangutana kon giunsa niya pagkahibalo
nga ang buhok sa kabayo
3,571,962

ug mikatawa ang maong bata
mitubag nga kon buot sutaon kon sakto ba siya
mahimong iphon ang mga buhok sa kabayo

sa iyang pagpauli sultihan unta niya iyang asawa
sa kalabtik sa pangutok sa maong bata
apan siya mismo nakalimot sa gidaghanon
sa buhok sa kabayo busa

nagpakahilom na lang siya


-- RIC S. BASTASA
Katipunan, Zamboanga del Norte, Philippines

metapisika

Kalayo

Matag butang gibahin
Sa makita ug dili,
Ug ang labing matuod
Butang man nga tinago,
Ug bisan ang panganod
Usa da ka takoban,
Sa pulong bugtong buhi.

Hangin

Tam-is nga gininhawa
Way paglubad nga bulak,
Apan ang kaligutgot
Kapitoan ka hampak,
Kay kinsay wa masayod
Nga sa upat ka suok
Iyang kusog way sukod?

Tubig

Sa langit ug sa yuta
Kauhaw ginatagbaw,
Moinom bisan bulkan
Bisan bato manghinaw,
Mabag-o pagkatawo
Mapala apil sala,
Ilimnon sa kalagnon.

Yuta

Manggad sa akong kalag
Inahan nga igsoon,
Nahagbong nga kaputli
Apan templong balaan,
Kinatibuk-ang lawas
Sa tanang mangatagak,
Apan ang-ang sa kalag.


-- ANIJUN MUDAN-UDAN
Malaybalay, Bukidnon, Philippines

wrong sent

tungod kay na-wrong sent
ang akong bana ngadto ni kumare

gituyo ko na lang pod og wrong sent
ang akong mensahe ngadto ni kumpare

-- GREG A. FERNANDEZ
Muscat, Sultanate of Oman

mapangahason nga pagbangotan

Tungod kay sigon sa langit wala akoy katungod nga magbangotan
Lumsan ko ang akong kasakit sa tigming sapa sa akong dugokan.


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Koror, Palau

magkukwari

Gisawom mo: gilawmon
sa ginhawaan sa mga suba,
utlanan sa kinabuhig kamatayon.
Panginabuhi ang ngalan niini--
paglahutay sa naangol mong kapalaran
nga matag adlaw imong giantos.
Kini ang paghaw-as sa timgas ba’s,
himoong dugokan sa dagkong gambalay
sa mga dakbayan ug mga subdibisyon,
giyukboang mga unibersidad,
lagpad nga mga erport ug piyer,
giludhang mga katedral ug templo,
layog nga mga hotel,
matahom nga mga mansiyon.

Unya, pagtunod sa Adlaw
huyhoy ang mga abaga mo.
Ang kabug-at ug kakapoy,
gitug-an sa sangkiig
sa imong mga lakang.
Karon mitikang ikaw
sa gabok nga mga ang-ang,
hinay-hinay ang imong pagsaka
sa nagtuya-tuya mong kamalig.
Ug human pulihi
ang natumok sa hugaw mong bisti
gibundak mo ang lapoyng lawas
sa kabungkagong salog nga gikwari
sa kugihang mga bukbok.
Tupad sa mga anak mong babaye'g lalaki
ug sa kapikas mong nagpasuso pa
sa ikanapulo ninyong liwat,
gituya ikaw ngadto sa paghinanok.


-- JON R. SAGUBAN
Iligan City, Philippines

hubad sa balak ni Simeon Dumdum

Kahibalo ang mata kon unsa'y umaabot
Ug busa igmat
Kining nanalipod sa kaugalingon--ang tabon-tabon
Mahimong sama kanipis sa sida,
Bilo nga labaw pa sa taming,
Apan atubang sa
Paspas gasingabot nga dagom
Kun hagsa nga tubig, o
Halok, kini motak-op sa kaugalingon,
Unya ang handurawan
Mopuli, kon dili ang katulogon--
Wala, gani, molukob
Sa gakipatkipat nga tabon-tabon nga paspas
Labaw pa sa gapungasi nga damgo
Sa uwan.


(gikan sa Inenglis nga balak, "Why I Wear Shades")

-- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas,USA

didto sa pantalan

Kon wa pa ka magpakloy-pakloy, kon wa pa mamayabas, matod pa

sa usa ka pasahero, wa unta ka karon magbakiid

pinas-an anang sinakong bugas. Sa pagbusdak niya sa gipas-an diha sa hawanan sa pambot, napusgay ang gibug-aton niini, sinaksihan sa giluom nga lagubo. Unya nabuhian sa iyang mga ngabil ang lawom nga pangagho. Nauyog ang pambot: ang mga katig nikimba, naugmad

ang gagmay’ng bawod. Gipahiran niya

sa sidsid sa iyang sanina ang linusok

nga singot nga nanurok sa iyang agtang

kay nanghulgang modailos

paubos sa iyang kilay ngadto

unya sa iyang aping. Mas bug-at pa’ng lapis, pu’ng pa niya samtang

gagukod sa iyang gininhawa. 

  -- IOANNES P. ARONG 

Lapu-Lapu City, Cebu, Philippines

tarian

Taliwa sa sininggitay, giluwatan ang pusta

sa duha ka masyador ug gisugdan ang karambola

samtang si mama daplin sa buwangan

namaligya sa iyang linuto nga apa.

Gipugos ang tinusikay. Gaulbo ang duha ka ulo
sa buwangan. Gasamad-samad sa sinikaray.

“Usa ra'y modaog nila!” sumbong ko kang mama

nga padayong galunod sa iyang tinimpla sa kaha.
Ako siyang gibira, “Ato sila’ng uwangon, Ma!”

Apan iya ra man nuon kong gitunolan og apa.


-- BERNARD PAGUSARA
New Orleans, Louisiana, USA

kubrador: pagsakay sa maestra sa bus

Sud 'sa, pagdali, ma'am,
aron ang imong uniform di mabasa sa uwan.
Kadaghan ba'g pasahero 'ron.
Bisa'g ari lang ka sa hagdanan
wa mo’y angay kabalak'an.
Kay kining lawas
mora'g si Tarzan.
Bisa'g usa ra ka tiil nakasangit,
ahong kamot maayo paghawid.
Magkaguliyang man sila sa sud,
ug sa gawas,
ug sa tibuok kalibotan,
wa ko’y labot.
Bisa’g ang pahumot uga nga singot,
wa mo’y angay kabalak-an
samtang imo dunggan
ari sa ahong dughan.


-- AMOR TAN SINGCO
Saint Bernard, Leyte, Philippines

kon mahutdan na kita sa atong mga istorya

Lalom na ang kagabhion. Dinhi
ning imnanan, ning-undang na
ang nanagyagaw’ng mga tingog.
Ang galon nga kanhi puno
sa nagbukal nga tuba
karon nahutdan na sa iyang sulod
ug mao na lay nahibilin
ang mga lalog sa ilalom.
Ang atong mga baso usab
pulos na mga basiyo.
Nahutdan na kita
sa atong mga istorya. Panahon na
nga kita manamilit--tagsatagsang
mobaktas sa kangitngit
ug mosalo sa kahilom
sa kumaw nga mga anino.

-- URIAS A. ALMAGRO
New Berlin, Wisconsin, USA

kamatay

matod pa sa hagawhaw
sa bag-ong manag-asawa
sa tupad nga kwarto

patyon ko ikaw sa kalami

ako nga gapadat-ol
ning nipis nga bungbong
apil pod sa kamatay


-- GREG A. FERNANDEZ
Muscat, Sultanate of Oman

dinhi ning lungsod nga karaan

makalibog kining atong lungsod
inig gabii
magpunay og hunghong
samtang magsuroy ta
sa iyang karaang karsada
manawag kay wa ambata
gihikyad ang iyang mga samad
nga wala maalim

barado ang mga kanal
hilom kaayo ang mga tindahan
gibukbok ang mga bungbong
sa kabalayan
nanirado ang mga bintana
ug sulod sa mga lawak
anaa ang mga patay
nga dili magpalubong

(hubad sa balak ni Makhdum Mohiuddin)

-- RIC S. BASTASA
Katipunan, Zamboanga del Norte, Philippines

awhag ug agni

(alang nilang Cora Almerino-Sandiego ug Richel G. Dorotan)

Ipasurko sa mait-ong dagang ang mga pilapilan
sa naglinyang pak-ang mga balod

Sudlaya sa kritikong paghukngay ang mga balaslapok
sa lapyahanlunangan sa galantong alanihong banika

Wala nay utlanan ug kalainan ang pagpaundayon
ug pagpangita sa maidlas nga pulong

Sa naghalogayng banika ug dagat
Ang Magnum Opus gagitib ug gataob


--MELQUIADITO M. ALLEGO
Palm Harbor, Florida, USA

ang mga iring sa katulogon

For I will consider my Cat Jeoffry….
For there is nothing sweeter than his peace when at rest.
For there is nothing brisker than his life when in motion.
--Christopher Smart

1

Sabligi og mga pulong
ang kulisaw nga mga iring sa katulogon
aron magkaguliyang sila
ug dili na makatultol sa ilang tagoanan.
Kon wala na silay kapaulian,
basin makahukom sila
nga magpabilin uban kanato—
wala lang kita masayod kon sama kanato
andam ba sila
nga magpaulipon sa mga pulong.

2

Nanayaw na usab ang mga iring!
Apan sa dihang inanay mong gibuka
ang imong mga mata
inanay usab silang mibalik
sa ilang pagka-estatuwa.
Balik na lang og katulog
kay human na ang pasundayag.


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Koror, Palau

pagpaabot

Namurot na:
mga paak sa liboan ka lamok,
nga gihunosan ko
sa akong mga palad.

Nanglagiw na:
mga gutlo sa kahinam,
makita anino mo na lang unta
apan karon mipuli na ang Bulan
sa milubog nga Adlaw.

-- JON R. SAGUBAN
Iligan City, Philippines

alarma

gadasok ang mga gahangak dinhi

sa dakbayan sa akong hagok

sa eskina sa taboan duol sa tindera

og mga maskara kalit lang

nangalimyon ang nisikit nako

nga wala nako hiilhi

ug iya kong gihunghongan

hoy hungog

gatabon sa iyang mga mata

ang libon sa iyang buhok

samtang gitunol niya nako

ang puntil nga gaan bisan puno

og mga gihay sa rosas

gibira niya akong kamot

ug gabaktas mi didto sa baylehan

nga gilibotan og mga punoan sa duldol

nga ang gitas-on sa anino matag

tingtakdol kutob didto sa sam-ang

nga dugay nang wala duawa

gabalitok ang dahunog

sa among bahakhak sa tumoy

sa among balikas ug gipaningot ko

sa iyang gabilar nga halok

hangtod hapit ko mabungol

sa tukar nga nibag-id kalit

sa akong dunggan

gikiyoran ko sa kuratsa

sa taknaan tapad sa akong unlan

-- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA

asoy ni Maria Clara

igmat
bantol ug untol diay
ang akong nabana
nga gitagana ni Mama ug Papa

kaniadto
sa sige pa siyag pamisita
swabe ug galante
sa bisan unsang paagi

karon
sukad hapit na hikalimtan among kasal
ug mabukas na man gyod ang akong sayal
isumpa ko kining gabhiona

bahalag hutdon og lamoy
sa bakunawa ang buwan
ipalapos ko sa pikas dunggan
ang storya sa among mga silingan

bahala nag dumbol
basta dili lang kibol


-- GREG A. FERNANDEZ
Muscat, Sultanate of Oman