snow, ug ngano nga nindot unta kon mag-uwan og sama ini didto sa kamagayan

Puti ang kamras sa kabugnaw. Manglagom gyod ka

kay labaw pa kini sa kaputli sa punyal nga gipatila

sa suwab sa kandila aron igong ikiskis sa katugnaw
nga morag kabahong sa kabukogan. Arang pod ni

nga mopakaging sa mga ulod, gakutkot sa unod

nga nadangdang sa abo sa kahuyang. Wala na unya’y

kaulaw ug kasakit nga moalisngaw. Wala’y manimaho

bisan magping-it sa paghubo ang kangitngit. Ug unya

sa pagkasaag sa uwag tultol sa taghoy sa bugaw, unta

ipakapin niya nato pagtunol: bag-ong utaw nga habol.

-- MICHAEL U. OBENIETA

Topeka, Kansas, USA

lupad sa agila

Ang lawas nga pula
nisidlak ug ang ulo
nga bulok asul gikan
sa pintal sa hulagway
gisagolan sa adlaw
nga nisubang kuyog
sa kahitas-an
nga nagmugna sa suba
didto sa lasang.

Naghaguros ang hangin
diin ang agila nga abi nimo

imong nakit-an

kana kon nagtuo ka
sa imong hunahuna
(nakit-an gyud kaha
basin sab wala)

Nilupad ug gibilin
ang kawanangan
nga nikanta

sa imong kahiladman
dili laksot taliwala
sa kahadlok ug kahimuot

Ang agila nikagiw na

ug ikaw na lang karon

dinhi ang nagpabilin.


-- MARIA VICTORIA BELTRAN
Cebu City, Philippines

sa bukid nga bulawan

nunot sa pagkatkat sa taas
nga bungtod ug paglabang
sa suba nga galikos-likos

sama sa sawa

nadan-agan na gyod

ang payag ni anding

nga nagpatunga ug

gipailawman sa kakahoyan

nag-andam na diay silang tanan
sa iyang banay ug nagdukdok

ang iyang anak nga lalaki

sa dako nga agong

ug misayaw

ang iyang anak nga dalaga

samtang giihaw

ang usa ka itom nga baboy

nagluto sila og dinuguan
nag-adobo og naglata
sa upat ka tiil og naggisa
sa mga lumo og unod

pagkahapon atubang sa
adlaw nga talisalop na
nanglingkod kami alirong sa talad
ug gatagay dayon sa tuba

nagsultianay kami

kabahin sa akong tuyo
kabahin sa iyang utang
nga dugay na kaayo

nga wala niya nabayri
gidugangan niya og tagay
daghang baso pa
daghan pang sumsoman

nga sinugbang baboy

hangtod nga kaming
duha nangahubog
hangtod nakalimtan

ang utang hangtod

wala na mahisgoti

ang pagkobra sa bahin

sa saging sa yuta

nga iyang giugmad
wala na mahisgoti

ang mga mais ug humay

ug ang mga kamoteng kahoy

ug mga bunga sa mangga
ang among gihisgotan

mao na lamang ang mga idlas
nga langgam nga pula

ang balahibo sa dughan
hangtod nalimtan na

ang buluhisan ug ang utang

apil na ang kahakog

sa akong lolo ug tatay
ugma sakay sa kabayo
ni anding mopauli ko
nga walay dala kon dili ang pasalig

sa mga bag-ong tag-iya sa bukid
sakit pa gihapon ang akong ulo

ug nagngutngot kaayo

akong mga tiil sa kalayo

sa among gilakat ug mitapot

ang kahumot sa ylang-ylang

nga gihaplas sa tabonon nga panit

sa anak nga dalaga ni anding

nga nauga nunot sa baha
padulong sa akong dughan

latas sa duha ka aping

-- RIC S. BASTASA

Katipunan, Zamboanga del Norte, Philippines

dili katam-is ang mohasol sa tanlag

alang kang Circe

Bug-at usab ang gimbuhaton
sa kaabay nga nahibilin.
Kinahanglan niyang duawon
ang tanang esena sa krimen
dili aron pamatud-an
nga siya usab dili mabasol
apan aron makaambit siya,
bisan sa daklit lamang,
sa hapdos nga kalinaw
nga gibawon sa mibiya na.

-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO

Dubai, United Arab Emirates

mga haiku ni Basho

Karaang linaw
usa ka baki miambak
pagkisaw sa tubig

*

Tulo sa yamog, tugoti’ng hinawan ko
sa hinali ug tam-is mong tubig
kining bulingong mga kamot sa kinabuhi

*

Ning nagyelo’ng buntag sa tingtugnaw
kadtong itom nga uwak gidumtan kog dako…
Apan siya matahom

*
Unang ulan sa tingtugnaw
maski ang unggoy daw nangandoy
og dyutay’ng kupo nga uhot

*
Babaye’ng alibangbang
gi-agwahan niya ang iyang mga pako
sa pagsakdopsakdop sa walingwaling

*

Nagkanta, nga nagtanom sa humay,
ang mga awit nga banikanhon mas matahom
kay sa bantogang mga balak sa syudad

*
Mingaw’ng kahilom
ang hilak sa usa ka gangis
mitusok ngadto sa bato

*

Ngitngit nga tingpangatagak
ang pagkatigulang mibatog kanako
sama sa bug-at nga mga panganod o mga langgam

*
Magkita pa ba kita pag-usab
dinhi sa namulak mong lubnganan…
Duha ka puti’ng alibangbang?

*
Kang Basho’ng Balak Sa Kamatayon

Masakiton sa akong pagpanaw
mga damgo ko na lang maoy naglibodlibod
sa mga awaaw’ng pantalan

Gihubad ni:
-- URIAS A. ALMAGRO
New Berlin, Wisconsin, USA

labyog sa tangse sa hunasan sa cancainap

Paghilam pa lang sa mubong kamot
sa orasan sa alas singko sa kaadlawon,
luyo sa katugnaw ug katulugon
mobakod ang akong bayaw nga
si Kapitan--gibantog sa iyang kahingigo
sa pagpanglabyog og tamala
sa among baryo sa Cancainap.

Bitbit ang tangsi sumpay sa gitas-on

sa iyang pailob. Gihigtan kini og paon

ug gipuwawan sa gilibon nga kandilang

tinunaw hulip sa bangag nga pinuy-anan
sa aninikad nga mao unyay molingaw

pag-agni sa mga tamalang gigusla

sa ilang pagsuroy-suroy.

Tangsing gibilibod sa kaltek nga kabo

ug sudlanan sa mahimong bunga unya

sa iyang pagpanglabyog.

Wala'y laing mahimo. Wala'y buhatan

gawas sa giuwang sa baybay ug lawod.

Wala'y laing paugnat gawas sa pagtuyok

ug paglabyog sa tangse paingon

sa pangandoyng tukbon ang tubag

sa nagkutoy nga tiyan.

Wala panumbalinga ang katugnaw

sa kaadlawon ug ang kamras

sa kaudtuhon. Wala igsapayan

nga mapagtong ug mabudlay

sa pagbaklay taliwala sa dagat
nga nag-awas kanunay sa singot

ug sugilanong matuod sa kaparat.

-- HAZELEN C. COBOL

Argao, Cebu, Philippines

abog

(hubad sa balak ni Dorianne Laux)

Usa ka tawo nakigsulti nako kagabii,

giingnan ko niya sa matuod. Pipila lang ka mga pulong,

apan kini akong nailhan.

Sayod ko nga unta akong gipabangon akong kaugalingon,

isuwat kini, apan lawom na ang kagabhion

ug gikapoy ko gikan sa akong gimbuhaton

tibuok adlaw diha sa tanaman, gasibog sa mga bato.

Karon, nahinumdoman nako mao lang ang timpla--

dili sama sa pagkaon, tam-is kun aslom.

Susama sa pino nga pulbos, morag abog.

Ug wala ko nalipay kun nahadlok,

apan yanong nahingangha, nahiamgo.

Ingon ana gyod usahay--

ang Ginoo moabot sa imong bintana,

puros suwaw nga kahayag ug itom nga pako,

ug ikaw gikapoy lang gyod kaayo sa pag-abli ini.

-- MICHAEL U. OBENIETA

Topeka, Kansas, USA

paminaw

Adunay ulo sa baboy-
ihalas duyog sa huyohoy
sa tibuok gabii
nagbitay sa lubi.
Nikanta siya
ug ang nakadungog niya
nasamdan sa kasingkasing
ug abi nila nga naigking
nga ang sonata
gikan sa agila.

Nunot sa kagul-anan
adunay pultahan.

Paminaw: kanang gitawag
nga kamatayon dayag
nga kanunay mapaminawan

sa akong panumdoman.


-- MARIA VICTORIA BELTRAN
Cebu City, Philippines

ang dili malimtan ni mama

i

kay wala man niya ako kuyuga
sa paglubong kang manay takya
padulong sa dipolog
akong gipang-ibot ang iyang
mga paboritong
african daisies
didto sa iyang harden

pag-uli niya pagkahapon
patay na silang tanan
nangalayos sa kainit
sa mahal nga adlaw

ii

kay wala man niya ako giapil
sa picture-taking sa iyang mga kauban
nga mga school teachers
didto sa Olingan Elementary School
akong gilabni ang iyang sayal
ug dayon nikaratil ko pagdagan
ngadto sa likod sa eskwelahan

iii

kay iya man lagi akong paligoon og sayo
sa buntag didto sa banyo tapad sa atabay
sa ilalom sa punoan sa balimbing
ako misaka og mitago sa punoan

sa star apple nga gabok na kaayo

ang mga sanga

ug busa tungod niini
dili gayod ako mahikalimtan ni mama francing

i

sa pagkamatay sa tanan niyang mga african daisies
nga mahal kaayo ang pagkapalit ug mao

nga iyang giatimanan pag-ayo
iya akong gibunalan sa usa ka dako

nga sanga sa bayabas hangtod

nahimo kining mga buhok sa abaca sa iyang kasuko
ug ang akong mga ngabil na lang ang nabilin
nga walay labod

ii

ug tungod sa iyang kaulaw sa iyang mga kauban
sa paglabni nako sa iyang sayal tungod lagi
kay gusto gyod ko nga iyang sabakon samtang
mag-picture-taking sila sa katapusan sa tuig
sa pag-eskwela nga nakita gani ang iyang
puti nga paa ug itom nga panty
iya akong gidakop pagkahuman sa picture-taking
ug iyang gihawiran ang akong mga bukton
ug iyang gibunalan ang akong mga tiil
sa iyang silhig nga tukog sa lubi
nasamdan sugod didto ang akong bata

nga kasingkasing sa iyang pagsinghag
maldito ka gayong bataa ka

ambot og asa ka naliwat

iii

ug tungod lagi kay kandingon man ako ug mitago
sa habog nga sanga sa star apple nga gabok na kaayo
sa kalit nabali kini og nakit-an ko ni mama

sa akong pagkahulog ug sa kalit nakong pagkahagba
didto sa dapit sa sin nga gihimong labat

ni papa sa among kusina
natunong ang akong tuo nga tiil sa usa ka hait
ug tayaon nga sin ug maayong pagkaabis sa
akong bitiis
daghan ang dugo nga miagas sa akong unod
ug ako nakuyapan sa tumang kalisang
maldito ka gayong bataa ka

kandingon man god
tan-awa nagabaan ka gayod sa imong inahan
wala na nako maklaro pa ang uban niyang gisulti

ug busa makita nimo ang dakong ulat

sa akong bitiis diri dapit sa akong tuo nga tiil

nga morag bitin lakip ang mga garas

sa akong mga bukton nga morag mga kigwa
nga napatik ug wala na kalihok sa akong panit
apan dili ang mga ulat

sa akong kasingkasing ug panumduman

apan bisan pa niining tanan
kay ako anak man nga sa giingon ni mama
maldito man gayod og angayan nga gigabaan
sa akong kadaghan nga natun-an
mga kasakit nga nalabyan
morag sa kadugay sa panahon
nagpasalamat lang gihapon ako

nga kon og wala pa si mama
sayod ako nga dili gayod ako

mamahimo karon nga ako

ang ako nga malditong bata kaniadto

nga natagak ug karon nagkat-on

og katkat sa kakayohan sa mga balak

-- RIC S. BASTASA

Katipunan, Zamboanga del Norte, Philippines

ang gisukad mong gugma; o, ang balibad ni inday

Pasayloa ko, dong. Ang gisukad mong gugma kulang sa ayop.
Nalabihan nimog sugnod kay baga ang dukot apan hilaw.
Ang nangantuhoy mong pagbati sa dughan ko wa ra katuhop.
Pasayloa ko, dong. Ang gisukad mong gugma kulang sa ayop.
Gawas pa, kusinero kang labing ulit, kon wa ko masayop:
Bisag init sigi kag punit, bisay hilaw sigi kag tilaw!
Pasayloa ko, dong. Ang gisukad mong gugma kulang sa ayop.
Nalabihan nimog sugnod kay baga ang dukot apan hilaw.

-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO

Dubai, United Arab Emirates