sa tampi sa lake nagawicka

Tingpangatagak. Ning langyaw’ng panahon
Sa langyawng tampi ning dako’ng linaw,
Akong gibantayan ang nangatagak
Nga mga dahon. Gianod. Gidala sa ngamig nga tubig
Agi ning akong nahimutangan. Unya, sa ibabaw
Akong nabati ang nagkasaw’ng mga tingog
Sa nanaglupad nga mga gangsa padulong
Sa ilang langyawanan didto sa habagatan.
Nagkamubo na ang mga adlaw. Panahon na
Sa pagkatagak, sa pagkaanod, sa paglabay,
Sa paglangyaw. Ug dinhi ning langyaw’ng tampi
Ang akong balatian buot mouban
Niadtong mga gianod, niadtong mga nanglangyaw,
Lagbas ning dako’ng linaw, nga daw nagbuklad
Nga palad sa kalibotan nga namuhi
Niadtong iyang mga gikuptan.

-- URIAS A. ALMAGRO
New Berlin, Wisconsin, USA

usa ka hapon sa kota raya

Mao kini ang langob
Nga sama sa naghambin sa tinaguktok sa agos
Sa tubig sa hinagdanan
Sama sa agos sa pantun nga nilutaw
Sa mga balak ni Rendra
Mao kini ang patik sa akong rasa
Nga gipatik sa tunga sa akong bilahan
Ang hulagway sa pangag nga kalabera
Mao kini ang highway nga giingon ni Pramoedya
Gikan Hongkong, Manila, Batam, Singapura ug Kota Raya
Ang nilutaw sa Sungai Bajao gikan sa Melayu
Ang marka sa dila sa demonyo.

-- LEO BOB FLORES

Bukit Batok, Singapore

fantaisie impromptu in c-sharp minor (dason sa usa ka hagawhaw)

“Nagtan-aw tang duha
sa bag-ong subang nga bulan,
ikaw lahos sa imong bintana,
ako gikan sa baybayon.”

Giduyogan sa dagatnong huyuhoy
ang tuya sa umog mong higdaanan
ug sa makausa pa ang atong mga anino
nahilis sa kangitngit. Ug sa kangitngit
gikab-ot mo ang bag-ong subang
nga bulan ug nanudlay. Tinuod, adunay
katumanan ang bakho sa damgo
ug pasiatab sa balak. Tinuod, mahimo
na tang mopahulay: kanang asul
nga panganod maoy atong unlan,
ang akong bintana atong habol, ang balas
sa imong lapalapa mga tipaka sa bituon
niining hamubong gabii sa way-
kinutobang baybayon sa imong kasakit.

-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO

Dubai, United Arab Emirates

kaniadto

ang paglabang sa suba kaniadto
sumala pa sa akong apohan
lisod gayod kaayo

gihubo ni tikoy ang iyang purol
aron dili mabasa
ug si inday nga walay panti
gaisa ang iyang sayal
ug si nanay nga nagbitbit
og putos sa iyang ulo
magtungkod sa kawayan
aron dili mapandol sa bato

ug maanod sa sulog
sa daplin sa mga bato

magdalidali silag tikang
kay kuyaw mapaakan unya
sa mga kasag og alimango
samtang nagpasad

ang mga uwang
ang mga kasili

ug ang mga haw-an

pagkadaghan sa sud-an
ang tawo maoy kulang

-- RIC S. BASTASA
Katipunan, Zamboanga del Norte, Philippines

taliwala

(sa akong higala nga nanumpa isip American citizen apan
nagtuo gihapon nga wa’y nausab sa iyang pagka-Pilipino)

nagpabilin gihapon ang balilihan
sa iyang kahapsay bisan

gihiwa paglabay sa bitin
diha sa hawan nga duwaanan diin

usa ka bata wala mobiya
bisa'g nag-inusara sa tuya-tuya


-- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA

way lain gawas ang kamatayon

(hubad sa balak ni Pablo Neruda)

Dunay mga lubnganang nanag-inusara,
mga lubong nga puno sa mga bukog nga di maghimog tingog,
ang kasingkasing nga nag-agi sa usa ka langob-agianan
nga mangitngit, mangitngit, mangitngit,
sama sa pagkalunod nangamatay kita padulong sa atong kaugalingon,
daw nangalumos didto sa sulod sa atong kasingkasing,
daw nabuhi’ng nangahulog gikan sa panit ngadto sa kalag.

Ug dunay mga patay’ng lawas,
mga tiil nga hinimo sa ngamig ug hagkot nga yuta,
ang kamatayon tua sa sulod sa mga bukog,
sama sa pag-uwang nga way mga iro,
nagagikan sa mga kampana sa usa ka dapit, sa mga lubong sa usa ka dapit,
nanubo sa umog nga hangin daw mga luha o ulan.

Usahay, nanag-inusara, akong hikit-an
ang mga lungon ilalom sa layag,
naglawig uban sa luspad nga mga patay, sa mga babaye’ng patay
ang mga buhok,
uban sa mga panadero’ng sama kaputi sa mga anghel,
ug sa nanagsubo’ng mga dalaga’ng nangaminyo sa mga notario publico,
mga lungong nanaglayag sa nagtuybo’ng sapa sa mga patay,
sa usa ka sapa’ng tapol,
nagsungsong padulong sa tinubdan sa sapa sa layag nga puno sa tingog
sa kamatayon,
puno sa tingog sa kamatayon nga mao ang kahilom.

Ang kamatayon moabot uban niadtong tingog
sama sa usa ka sapatos nga way sulod nga tiil, sama sa trahi’ng
way nagsul-ob nga tawo,
moabot ug motuktok, sa singsing nga way bato, nga way gisul-ubang tudlo,
moabot ug mosinggit nga way baba, way dila, way tutonlan.
Apan ang iyang mga tunob madungog
ug ang iyang bestida maghimo’g pinugngang tingog, sama sa usa ka kahoy.

Wa ko masiguro, dyutay ra ang akong ningbaw-an, halos di ko makita,
apan kanako daw ang iyang awit dunay bulok sa umog nga mga violeta,
sa mga violeta’ng nangaanad ning kalibotan,
tungod kay ang nawong sa kamatayon berde,
ug ang tinan-awan sa kamatayon berde,
uban sa maidlot nga kaumog sa usa ka dahon sa violeta
ug sa grabe nga bulok sa naglagot nga tingtugnaw.

Apan ang kamatayon molakaw usab ning kalibutan nga magsul-ob
sa bestida sa usa ka silhig,
nagtilap sa salog, nangita’g mga patay’ng lawas,
ang kamatayon tua sa sulod sa silhig,
ang silhig mao ang dila sa kamatayon nga nangita sa mga patay,
mao ang dagom sa kamatayon nga nangita sa iyang hilo.

Ang kamatayon tua sa mga tihiras:
sa bunolong mga kutson, sa itom nga mga habol,
nagpalabay sa iyang kinabuhi, ug unya mobuhagay sa usa ka bulhot,
usa ka bulhot sa ngitngit nga tingog nga moburot sa mga hapin,
ug ang mga kama mopadulong nga nanaglayag ngadto sa dunggoanan
diin didto nagpaabot ang kamatayon, nagsul-ob sa sapot sa almirante.

Gihubad ni:
-- URIAS A. ALMAGRO
New Berlin, Wisconsin, USA

ang balaod nga naglangkob sa tanang butang

(hubad sa Iningles ni Wendell Berry)

1.
Ang kagawasan sa panganod anaa lamang
sa pagkuyog sa hangin.

Ang kagawasan sa ulan anaa lamang
Sa pagkatagak.

Ang kagawasan sa tubig anaa lamang
sa paghiusa,
pagtipon sa bul-og paingon sa ubos,
ug pag-alisngaw paingon sa langit.

2.
Sa balaod anaa ang kapahulayan
kon gihigugma mo ang balaod,
kon sudlon mo kini, samtang nag-awit,
sama sa tubig nga naglumpayat paingon sa ubos.

3.
O kaha ang awit mao ang tinuoray nga balaod,
ug kinahanglang mosulod ka nga nag-awit;
wala kiniy laing pultahan.

Kini ang banggiitang koro
sa mga parte. Ang bugtong kalapasan
mao ang pagkatibulaag.

4.
Ang tanang nag-ambahan pag-awit
hipalgan, sila naghulat sa pagbalik
sa tanang nangawala.

5.
Sugata kami sa hangin
ibabaw sa tubig,
nag-awit ang mga gitgit.

Sugata ako, sugata ako,
awit pa sa tamsi,
dinhi dinhi, dinhi, dinhi.

-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO

Dubai, United Arab Emirates

sipyat

Sipyat ang usa ka bulak nga manirado

sa iyang mga gihay inig gabii

kay sa kalibotan sa mga lamian
ang kagabhion baya maoy pagpangabre
sa mga gamingaw nga kasingkasing,
mga dughan nga haw-ang
sa mga bulsa sa karsones,
ang pagkagisi sa mga sidsid
anang mga pang-ilalom,
anang mga tabon-tabon.

Sipyat ang mga bulak
sa ilang pangindahay nga di mahikap
ang mga pungpong sa kalipay.


-- RIC S. BASTASA
Katipunan, Zamboanga del Norte, Philippines

mutya sa monterey

Kay dili ko buta sa gitagik anang bato
nga naghulma sa dagway ni Steinbeck, natultolan

ug nahuptan nako gikan sa lapyahan sa Cannery Row
bisan ang dili na mapuslan. Tutoki

kining akong nahagdaw: pikas nga tipaka
sa imbaw. Gikubalan og gagmay nga mga kinhason,
gikutkot sa gaawas nga kaparat sa tingtaob bagnos
sa balas. Sud-onga. Kini wala gyod magupok
bisan kapila na matamaki sa gadasok

nga mga turista. Lumalabay ra ang tanan, sayod ta.

Apan dihang gipunit nako kining biniyaan sa lawod,

gihipos ilawom sa akong bulsa ug gibawon

sa akong pag-uli aron kini akong tipigan, dayag

nga bisan ang kangitngit sa kalimot nga di masukod

mag-agad ra gihapon sa akong kamot.


-- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA

ang mga gikapoyang sirkulo

(hubad sa balak ni Cesar Vallejo)

Dunay mga tinguha sa pagpauli, sa paghigugma, sa dili pagpahilayo,
ug dunay mga tinguha sa pagpakamatay, nga gipanag-awayan sa duha
ka nagsunggat nga tubig nga dili gyod mahimong usa ka yuta.

Dunay mga tinguha sa usa ka dakong halok nga motabon sa Kinabuhi,
nga nalawos sa Africa sa nagsilaob nga paghingutas,
paghikog!

Dunay mga tinguha nga… unta way mga tinguha. Ginoo;
ngadto kanimo gitulisok ko kining mamumuno kong tudlo.
Dunay mga tinguha nga unta wala kita makabaton og kasingkasing.

Ang tingpamulak mobalik; mobalik ug molabay. Ug ang Ginoo,
nga nabawog sa panahon magsublisubli, ug molabay, molabay
dala ang dugokan sa uniberso nga gipas-an sa iyang abaga.

Kon ang akong mga tampihak mobasal sa ilang mga masulob-ong tambol,
kon ang katulogan nga gikulit sa punyal mosamad kanako,
dunay mga tinguha nga dili ako mosibog gikan niining balak!

Gihubad ni:
-- URIAS A. ALMAGRO
New Berlin, Wisconsin, USA

salmo sa alak 1

sa dihang nangahubog na ang tanan dihay kisaw
dayon nagrambol na unya wa na tua nay natuwad
siyempre way klaro kinsay nanguna
ang naggunit og lingin nga botelya
kontra sa naggunit og eskinado
wa na ko kahinumdom unsa toy pormas ako
basta morag diha koy amigong gipusposan
oplok sab gyod hinuog nawong tong bataa
unya ambot unsang pagkaunsaa
nga ang akong ligisligis maayo mang pagkapaksit
pero kinsa pa ba god intawoy magtagad
dili ta angayng mobati og garbo o kaulaw
dinhi ining kalibotana nga pesteng yawa
way ikadalit nga kalipay sa inadlaw tang kinabuhi

-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO

Dubai, United Arab Emirates

wala sa wali

Kinsang paria
ang gaingon nga ang mga anghel
walay otin? Tan-awa ra god.
Naunsa ba kining ilang
gipangtudlo nato.
Dili man kumpleto.

Nakapangutana
ang usa ka sikat nga pintor
nga miampo sa Diyos
sa Kamatuoran. Ug isip protesta
anang mga bakak ug kakulangon
sa gipangtudlo sa simbahan,
nagdebuho siya og usa ka pak-an
nga gahawid sa iyang lagay
aron ipakita niya kon unsaon ba
ang pagpangihi sa Kamatuoran.

Ambot kon unsay tinuod.
Ako igo lang tighatod.


-- RIC S. BASTASA
Katipunan, Zamboanga del Norte, Philippines

sa mga libro nga wala pa nako mabasa

Kon sila unta duna pa’y salingsing, napaksit
Ang kubal sa akong kalimutaw hagbay ra.
Anaa sila, nanitsit. Naglaray, nag-alirong
Sa akong pagpakabuta-bungol. Makalinog
Ang han-ay ug lut-od sa mga pulong nga

Wala pa nako maagii. Maamang ko inig

Pangayo nako'g pakitabang kon ako ilang

Matabonan. Ug sa abog unya akong dila

Dayag masaghid sa larag nga buwak. Wala
Masimhot taliwa sa tanaman sa mga panid.


-- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA

sinugdanan

(hubad sa Iningles nga balak ni James Wright)

Ang bulan mihulog og usa o duha ka balhibo ngadto sa basakan.
Ang mangitngit nga mga trigo naminaw.
Pagpakahilom.
Karon.
Tua sila, ang mga kuyabog sa bulan, misulay
Sa ilang mga pako.
Gitaliwad-an sa mga kahoy, ang usa ka babayeng yagpis miisa sa nindot nga anino
Sa iyang nawong, ug karon mitikang siya ngadto sa hangin, ug karon nahanaw
Sa iyang kinatibuk-an, ngadto sa hangin.
Nagtindog akong nag-inusara, tupad sa kahoy nga elder, wa mangahas pagginhawa
O paglihok.
Naminaw ako.
Ang trigo midip-ig ngadto sa iyang kangitngit.
Ug ako midip-ig ngadto sa akoa.

Gihubad ni:
-- URIAS A. ALMAGRO
New Berlin, Wisconsin, USA

sulod sa kasingkasing sa pari nga bag-ong giordinahan

nag-alintabo ang lahugay
sa kalinaw ug katalagman
sa iyang pagpatim-aw
nga nalimin sa halad ug panaad

mora kog nabag-ohan sa kalibotan
kalalim handomon
sa kahadlok sa kahangtoran
nga ako nang gibiyaan

tan-awa miingon sila
sanag kaayo ang iyang bayhon
wa lang sila masayod
nga kini diay ngamig nga katingala

dagaang sa katin-aw
nga way kasadya


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Dubai, United Arab Emirates

gusto nakong mahimong gary soto

gusto nakong mosulat sama kang gary soto
kanang mora kog trabahante nga gadala anang
pala og piko kanang gakandos sa yuta og dayog
pangagho,kanang gahandom kos bulad nga sud-an
og humot kaayo nga mais nga luto og dayon og
inom sa bugnaw kaayong tubig gikan sa atabay,

gusto kong moadto sa uma og mosimhot sa mga
bulak sa iyang mga gapas, gusto nakong makita
ang iyang giingon nga pula kaayo nga adlaw nga
iyang gikumkom sa iyang palad, ganahan ko nga
mahimo kong gary soto, magtindog nga gary soto,
og molingkod nga gary soto, og modagan nga gary
soto, og moambak na gary soto, kadtong mokuyog
sa mga langgam nga namakwit paingon sa San
Francisco, kanang mora kog tubig sa kanal nga
mikuyog sa pagdagan sa hangin paingon sa mga
lugar nga dagko og sweldo ang hago nga trabaho,

apan dili man gyod nako makaya si gary soto,
mas nindot man gayod ang pagsulat ni gary
sa iyang mga pangagho, sa iyang mga kahiubos
og pagpalutos: dili gayod ako mahimong gary
soto, mao nga ako ania, mao lang gihapon sa
akong pagkaako niining akong mga balak sa
pag-eksperimento. Sagdi na lang, basin puhon
maawat ko ra si gary soto sa iyang pagkamaldito


-- RIC S. BASTASA
Katipunan, Zamboanga del Norte, Philippines

sa imong hinanaling kamatayon

baliki unya ako
atol sa imong hinanaling kamatayon
anaa lang ako luyo sa imong tinaguang sugilanon
nagpahipi ug naglantaw sa imong paglakaw

palayo kanako

mohilak man ako
apan dili kana pasabot nga mohawid ko nimo
wala koy katungod huptan ang imong

mubong higayon ngari kanako dinhi

sa walay pulos nakong lawak

dunay kay kagawasan
ang ako mao lang ang pagpagikan kanimo
sa akong karon ingon man pagsaad

nga hulaton ko ikaw ugma sa panghinaot
nga saw-an ta pagbalik ang atong kagahapon


-- HAZELEN C.COBOL
Argao, Cebu, Philippines

panagtagbo, panagtakdo

Danghag ug wala’y utlanan
ang akong katingala. Nasaag ko
sa abtanan sa mga tingog nga gahuyop
og abog—nakatultol, nahidangat bisan sa labing
awaaw nga dapit: kigol, bugan, ilok, ilawom
sa alimpulo hangtod sa lim-aw tidlom ug tugkad
sa hagawhaw sa dughan. O, magbabasa!

Hawiri ko. Ayaw pagduhiraw sa mino
taliwala sa malamaton nga lasang sa akong
paghanduraw. Dawata kining pasalamat
sukad ikaw nailhan ug nahimamat pinaagi
sa pagtutok nako sa akong mga tiil. Tam-is
ang lapok sa papel: galakra og basa
nga mapa sa imong ngabil.


-- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA

upat ka mga mubo'ng balak

Kamatuoran

Kadtong
Mga nangita sa kamatuoran,
Nahisangko lang
Ug nakakaplag
Og usa ka lapad nga bungbong.
Blangko
Ug daklit lang nga gilabyan
Sa niwang ug hiwi
Nilang mga anino.

Adlaw Nga Ulanon

Lain pa’ng adlaw nga ulanon.
Sama sa adlaw nga nahinumdoman
Ni Cesar Vallejo. Adlaw sa Paris
O sa bisan asa’ng dapita
Ning ato’ng kalibotan.
Adlaw nga nagpaabot kanimo.
Ang iyang mga takna
Mga gaway nga molikos kanimo,
Mopuga sa imong kagahi
Hangtod ikaw mahimo’ng lamonon
Sa sawa sa panahon.

Taytayan

Kon unta kining akong panghayhay
Mahimo pang taytayan
Aron ako makalabang
Ngadto sa imong kalibotan

Pagkabig

Ako’ng gipangandoy
Nga modunggo kita
Sa sama’ng pantalan.
Apan unsaon

Ko man pagkabig

Nga lain man
Ang gibugsayan
Mo’ng sakayan?


-- URIAS A. ALMAGRO
New Berlin, Wisconsin, USA

ang tanang maanindot nga sine

Moaginod patapsing sa adlaw gikan
Sa nakighilawas lubong sa labong nga bungtod sa unahan.
Hinayhinay, sila mga imaheng nagsubay sa lakang sa iring
Tadlas sa pagkapikas sa bawurong hinapay sa sibsiban.
Samas pagkurog sa mga liyok sa lim-aw nga mimbutho
Sa dihang nahitugpa ang mga batong gisawilik sa pangandoy.
Anaa taliwa sa matag gutlo dihang mihubo ang biyuda

Sa antipara aron aninawon ang dagway sa bana nga

Nahinanok na. Tutoki ang ligid sa bisiklita, saksihi ang takna
Ngadto sa iyang pag-abot sa kurbada paingon sa kilumkilom,
Ang bidlisiw nga nanglugsot sa ngipon sa Ginoo.
Sa pagtilok sa nahigugma sa matag tipik nga timailhan
Sa pahiyom sa gihigugma, iyang girubo sa taman
Ang panit kansang kaputi ug kaputli mitumaw
Sa gamitoyng buslot sa medyas sa way puangod nga gwapa.
Kutob ra siyas pagpaminaw sa piyanista, kutob ra siya
Sa pagpanakop sa nabungkag nga tapok sa mga alibangbang
Matag sayaw sa kandilaong mga tudlo nga milatay
Mipukaw sa namalhibo niyang uwag.
Sa manggiuwawong dalaga nga mitugyan sa iyang timbang
Sa labyog ug witik sa pagbayle kaniya sa buta.
Sa apohan nga kalit mitaliwan mikalit lang og kahagba
Sa kamingaw miursa ang abog libot kaniya daw kalag
Nga mipauli na. Sa pikas tumoy sa arko matag sugilanon,
Sa kurbada sa matag kinabuhing gisaysay niya,
Ang inanay nga pagkahagbong sa matag lusok sa taligsik,
Anaa diha.

Anaa diha ang namuliskad kong kaibog.
Mahiiktin ning kalag matag untol sa karaang panugilon.
Ang kapungot ko tipik lang sa epikong miihaw sa liboan ka armado.

Sa dihang gihubad ko ang kumpisal ko kanimo,
Gilitok na diay kadto sa nagtinga nga sundalo.
Sa dihang mibagting ang tinidor sa baso sa adunahan.
Anaa diha, sa way pagduha-duha,
nagsugod pagsanting ang akong pagduda.
Ang dako kong pagduda.


-- JANUAR E. YAP
Cebu City, Philippines