ang itlog kong til-ogon

Mare ko, gusto ka bang motilaw
Sa nagsinaw kong itlog til-ogon?
Patun-ogi nya suyopang hilaw!
Mare ko, gusto ka bang motilaw?
Garantisado gyod ning way kuyaw,
Di mabughat bisan ang apyogon.
Mare ko, gusto ka bang motilaw
Sa nagsinaw kong itlog til-ogon?


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Dubai, United Arab Emirates

ang kilat ug ang adlaw

(gikan sa Iningles nga hubad sa duha ka balak ni Judah Al-Harizi)

Ang Kilat

Ug ang kilat nagkatawa sa panganod,
sama sa manggugubat nga nagdagan nga wala kapoya o kuyapi.

O sama sa panggabii nga tigbantay nga natagpilaw,
unya nag-abli sa usa ka mata sa makadiyot, ug nagtak-op niini.

Ang Adlaw

Tan-awa: nagbukhad ang adlaw sa iyang pako
ibabaw sa kalibotan aron mahanaw ang kangitngit.

Sama sa usa ka dakong kahoy, nga ang mga gamot naa sa langit,
ug ang mga sanga nangab-ot ilawom sa yuta.


-- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA

pagjkaayo, pagtambal

Hawid sa sidsid
Sa saya sa Ginoo.

Kinsa ba ang
Naghikap kanako?

Tabon sa panyo
Ni Veronica

Diin milakra
Ang nawong sa milagro

Iyubit lang ang pulong
Ug mamaayo ako

Lapok sa sapa
Ipaghid sa mga

Mata nga dugay
Nang nabuta.

Ilabay ang baston
Ug dagan pauli

Sa inyong balay.
Ayaw gyod panugilon

Mao kana ang imong
Balaanon nga tugon.

Sulod sa pultahan
Sa Chong Hua

Hikap sa tiil sa rebulto
Ni Birhen Maria

Sinaw ang estatuwa ug
Humot ang sampaguita

Milabay ang patay
Pinutos og habol

Manguros ka. Kadugay ba
Sa gipaabot nga pagpahulay?


-- RIC S. BASTASA
Katipunan, Zamboanga del Norte, Philippines

ulahingdayeg

Kanindot unta sa imong kahimatngon ug pagdayeg:
Tunay matuod maunongon mosakripisyong higala
Sulundong amahan mapinanggaong bana
Mabinationg igsoon maluluy-ong anak
Sumbanang sulugoon sa haring lungsod
Matarong maisog simpatikong lider sa nasod
Magbabalaklaurel mananambalak sa tanang magbabalak

Kakitbi unta sa imong pahasubo ug kahinugon:
Sukad karon ang pagpakabuhi wala nay dalindaman
Hinagawhaw nang mga tinagiktik sa taknaan sa bungbong
Dili na maghulat sa kabuntagon ang kasadpan
Ang teleponokabildo sa kadagatan dili na molantong

(nganong karon pa lang amigo?
ania na ako sulod sa nitso
ug dili mo mabatyag miagbay kong espirito)

-- MELQUIADITO M. ALLEGO, M.D.
Palm Harbor, Florida, USA

sa banang gikabahong

“It was forbidden in her marriage to open up her husband's wounds and look at them unless he asked to.” -- David Gutterson, Snow Falling on Cedars

yamat ra, nganong bulikaton man gyod
nako nang imong samad aron lang gyod
makakita ko sa hapit na nga gipang-od
nga unod tungod sa kadugay. kahibaw ko
nga bisag unsaon pa na nakog bukiki,
di gyod nako makit-an ang ngan sa nagtigbas
niini. bisag hunaran pa na nakog hagunoy
kada adlaw di na gyod na maayo kay lagi
ang hagunoy para ra sa bag-ong samad
o garas pero ang imoha agi gyod sa tigbas.
bisag moadto pa ko ni nong ingko aron
patuthuan ka kay bisag gisudlan nag dautang
espirito, bisag magpanobena pa ko sa tanang
santos nga giludhan sa imong inahan. pero
ayaw kog basula nga dugay ko naabot,
nga wa tika naabti sa bag-o pa ka nasamdan.
Kay nagdanga-danga pa lang ko, nakahibaw
nako nga makiglumbaanay sad ko sa panahon
sa pagtilap sa akoa pong’ kabahong.

-- JONA B. BERING
Tuburan, Cebu, Philippines

pag-ihap sa nalisoan

(hubad sa Iningles ni Donald Justice)

Kini siya gigapos,
Kini siya gipapauli,
Kini siya gitagaag kan-on ug isda
Pero dili mokaon,
Ug kini siya sigig tiyabawg Ayaw Ayaw Ayaw
Tibuok adlaw.

Kini siya nagtutok sa bintana
Nga sa iyang tan-aw bungbong,
Kini siya nakakitag mga butang nga wa diha,
Kini siya sa mga butang nga anaa,
Ug kini siya sigig tiyabawg Ayaw Ayaw Ayaw
Tibuok adlaw.

Kini siya nagtuong langgam siya,
Kini siya nga iro siya,
Ug kini siya nagtuo nga tawo siya,
Usa ka yanong tawo,
Ug kini siya sigig tiyabawg Ayaw Ayaw Ayaw
Tibuok adlaw.


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Dubai, United Arab Emirates

kon dili damhon

Tingali’g dili tiaw nga ang adlaw
mao’y mata sa yawa. Labi na kon kita mangita
sa mga butang nga buot molabyog
sa atong kilay, galikay sa atong kamot sa higayon
nga kini kinahanglanon.

Pananglitan: Parisan
sa medyas. Relo. Pugong. Sudlay. Kawo. Panyo
nga inig pilo mohaom sa bulsa sa dughan.
Kaalam, kahimsog, kalamposan. Kapikas
nga nilayas. Tipak sa kasingkasing nga
nakaging sa paghinuwat aron dayon
makaplagan ang gidamgo nga mahimamat.

Magkagidlay, panington ta’g tagok sa kaymito
samtang mangabli ug mangutingkay
sa mga hunos, mga suok-suok, ilawom
sa katre, kalasangan sa daman
ug disyerto sa pagtuo.

Ug unya taliwala sa kaguliyang, wala damha
matultolan ug motumaw lang ang gitinguha
sa higayon nga dili na pangitaon.

Pananglitan: kuwang na lang manikop ko’g langgam
sulod sa akwaryom ug hapit na tugka’g sungay
sa pagpangapkap sa akong antyuhos nga dia’y--
nakalimot ko-- gipabatog ra ibabaw
sa akong agtang, nahikapan dihang
nangutkot ko sa akong ulo.


-- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA

haranahi ko, dong

(inspirado sa “Balaki Ko, Day” ni Adonis Durado)
















Samtang nagsuroysuroy
ang akong kalag dinhi
sa atong higda-anan,

kantaha kadtong sonata
ug pagpidpid sa akong kiliran
kay dili na ko makadungog
sa pahugyaw sa langgam.

Guniti ang akong kamot
nga gustong mokab-ot
sa gitarang imong gigunitan
ug moapuhap sa hangin
nga migitik sa panumdoman.

Sultii ko sa mga pulong
nga kaniadto imong gibuhian
nga maoy nagwitikwitik
karon sa akong dughan.

Tukara og balik-balik
ang kanta nga kaniadto
maoy nigitik kanako
bisan pa man sa panahon
nga ikaw nagmaluibon.

Kay kining tanan akong dal-on,
paminawon samtang maghulat
nimo didto sa lugar
nga maoy paingnan
natong tanan.


-- MARIA VICTORIA BELTRAN
Cebu City, Philippines

disgrasya

Wala silay sud-an. Mao nga ako siyang gikuyugan sa Shop-n-Save aron makapalit og sud-an. Ako silang gipalitan. Mao gayod kana ang tinood nga nahitabo. Si Nas-ud usa ka signal man sa akong gitrabahoang kompanya. Gikan kuno siya sa Pulau Gaya, Sabah. Malaysian ang iyang pasaporte apan Bisaya ang iyang sinultian kay matod pa niya mao man ang ilang sinultian didto. Dili ka kaha gikan sa Visayas o Mindanao o kaha usa ka ka dako nga Bisaya, akong pangutana niya. Nipahiyom siya. Paghuman namog panihapon ingon si Abas, ang lifting supervisor, nga gikan gayod ang iyang kagikan sa Lanao,matod kuno sa iyang apohan. Gamay pa ang iyang amahan sa dihang ningadto ang iyang pamilya sa Ranau sa Malaysia. Taga-Cebu si Adil, ang crane operator. Gamay nga isla sa Cebu, gamay nga isla tunga-tunga sa Cebu og Bohol. Wala siya makahinumdom sa pangalan sa isla kay bata pa kaayo siya sa dihang nangadto sab ang iyang pamilya sa Sibu, Malaysia. Mga Sama silang tulo. Mga higala nga didto nagkita og nagkasuod sa Johor Bahru. Kumusta ang inyong mga tiil? Akong pangutana kanila. Kahibalo ka sa istorya sa tiil sa Sama, Sir? Pangutana ni Nas-ud. Kahibaw ka sa istorya sa isla sa mga Sama? Sama sa Pulau Gaya? Pangutana ni Adil. Kahibaw na ka sa sekreto sa mga workers? Pangutana ni Abas. Niyango ako. Gusto ko nga makita ang ilang mga tiil. Putol ang kumagko ni Sudan. Putol ang kumingking ni Adil. Walay nahabilin sa mga kumagko ug kumingking sa duha ka tiil ni Abas. Ug nakita nako sa gamay nga talad sa gamay nga lawak sa mga mamumuo ang tulo ka mga sulat. Bukas ang mga sulat. Usa ka semana ang nilabay sumad sa akong pag-resign isip safety manager nadawat nako ang dugay na nakong gikahadlokan nga balita. Nadawat nako kaganina ang balita nga natagak ang crane ni Adil gikan sa habog nga hotel-casino nga gitukod didto sa isla sa Sentosa.


-- LEO BOB FLORES
Bukit Batok, Singapore

pagpatubo og mga pako

(hubad sa balak ni Robert Bly)
















Sigi lang kon si Cezanne magpadayon pagpintal sa samang larawan.
Sigi lang kon ang duga motilaw nga pait sa atong mga baba.
Sigi lang kon ang tigulang magguroy sa usa ka way pulos nga tiil.

Ang mansanas sa Kahoy sa Paraiso nagkawing didto sa daghan nang mga bulan.
Nagpaabot kita og katuigan ug mga katuigan sa ngilit sa busay;
Ang bughaw-abuhong bukid padayon paggimaw luyo sa itom nga mga kahoy.

Sigi lang kon gibati ko ang samang kasakit hangtod ako mamatay.
Ang kasakit nga atong nakab-ot maghatag kanato’g labawng pagpabaskog
Kay sa kalipay nga atong nadaog sa loteriya sa miaging gabii.

Sigi lang kon ang salag sa langgam nga partridge mapuno og mga yelo.
Ngano ang mangangayam magmulo man kon iyang buyot way sulod nga kuha
Inig salumsom? Kana nagpasabot lang ang langgam mabuhi pa og usa ka gabii.

Sigi lang kon atong iuli ang atong mga yawi karong gabii.
Sigi lang kon atong itahan ang atong mga kahidlaw alang sa kilikos.*
Sigi lang kon ang sakayan nga akong gimahal dili makadunggo sa baybayon.

Kon tua na kita duol kaayo sa kamatayon, nganong magmulo pa man?
Robert, nakasaka ka na og daghang mga kahoy aron pagkab-ot sa mga salag.
Sigi lang kon magpatubo ka sa imong mga pako samtang ikaw manaog.

_____________________________________________________
* kilikos: spiral

Gihubad ni:
-- URIAS A. ALMAGRO
New Berlin, Wisconsin, USA

sa misa ni father roman

Sa pag-isa nimo sa
Kopa diin giipis ang mompo,
Sa paghawid nimo sa puti nga ostiya

Sa paglitok mo nga mao kini
Ang lawas ug dugo ni Hesukristo

Miduko ako ug sama kanila
Miluhod dungan sa pagkiling-kiling
Sa gamay nga bagting.

Nipiyong ko.

Pasayloa ko, Father Roman,
Kay wala ko’y nakita nga Hesukristo
sa akong dughan

Wala ko’y nabati nga kinaadman.

Ug diha sa akong silingan
Wala ko’y nakita nga kalainan

Ug diha kanimo nga nagwali
Sa akong atubangan
Wala ko’y nakitang timailhan

Ngitngit gyod lagi, Father Roman
Bisa’g lamdag ang simbahan.

Saba gyod kaayo, Father Roman
Bisa’g hilom kaayo ang mga lingkoranan
Ug mga haligi ug bungbong.

Samok gyod gihapon bisa’g ang katawhan
Nangaamang, nangabuta, nangabungol.

Pasayloa ako, Father Roman
Kay mao kana ang nakita kong kamatuoran.

Gitawag ko nimo nga makasasala.

Tungod ba kay gibuka ko
Ang akong mga mata ug gitagoan ko
Ang duha ko ka kamot sa akong mga bulsa?

Gitaktak ko ang mga abog sa akong sapatos
Atubangan sa pultahan sa imong balay.

Wala didto ang tinuod nga simbahan.


-- RIC S. BASTASA
Katipunan, Zamboanga del Norte, Philippines

kalipay

nagtiniil nga naglakaw sa halapad
nga luna nga gibanigan og carabao grass
paminawa ang paglubong sa imong mga tunob
ang yamog nga dala sa kadlawn sa kalipay
nihalok sa imong kubalong lapalapa
ang udlot sa carabao grass ninggitik sa imong kiting
ning-uk-ok, ningyukbo, apan nituyhakaw’g balik
gikan nanamilit ang imong mga tiil
nahigam, nipaspas og lakang, apan naigking—
hastang pagkataop sa tunok sa makahiya
ang kubal wa intawn kapugong niini
hastang pitia sa kahikurat nga naa diay
nagtagong tunok sa nahikyad nga kahumok


-- JONA B. BERING
Tuburan, Cebu, Philippines

ang balak sa tisas

(hubad sa balak ni Philip Levine)
















Sa akong pagpadulong sa ubos nga parte sa Broadway
ning buntaga akong gikaatubang ang usa ka taasong tawo
nga nakigkabildo ngadto sa usa ka tisas
nga iyang gikuptan sa iyang tuong kamot. Ang iyang wala
nagbuklad, ug nagkumpas sa pagpitik,
kay ang iyang pakigpulong diha may ritmo,
usa ka kanta o sayaw, tingali gani
og usa ka balak sa pinulongang Prances, kay siya
gikan man sa Senegal ug ang iyang pinulongan Prances,
nga labing hinay ug takdo gyud nga hangtod ako
nakasabot nga daw gipadpad og kalim-an ka tuig balik sa akong
lawak-tunghaan sa high school. Usa ka yagpis nga tawo,
pusturawo sa iyang panglihok, hapsay sa panapot
sa kabilin sa iyang duha ka asul nga trahe,
ang iyang korbata hustong pagkahimutang, ang iyang puting kamisa
way mansa bisag wa mautaw. Iyang nahibaw-an
ang tibuok kasaysayan sa tisas, dili lang
kining mismong tisas, apan hangtod usab
kadtong tisas nga akong gigamit pagsulat
sa akong ngalan niadtong adlaw nga ila akong gidawat
pagbalik sa eskuylahan human sa kamatayon
sa akong amahan. Iyang ningbaw-an ang mineral nga feldspar,
iyang ningbaw-an ang calcium, ang banayan sa mga antulang, iyang
ningbaw-an ang mga linalang nga naghatag
sa ilang dugukan aron mahimong abog nga ang panahon
mopigsa ngadto ning bug-os nga mga porma,
iyang ningbaw-an ang kasub-anan sa mga kwarto-tunghaan
inigka-Desyembre diin ang kahayag mapalya
og sayo ug ang mga pulong sa pisara
biyaan sa ilang gramar ug kahulogan
apil ang ilang mga porma nga
ang kada letra magdungan pagkatag
sa tanang direksyon hangtod nagpasabot na lang og wala.
Sa sinugdan akong gituohan nga ang iyang mubo’ng bungot
gibukot sa abog sa tisas; apan sa among pagtindog
nga nag-atubangay og duol ang mga nawong, di kapin sa usa ka pye
ang gilay-on, akong ningkit-an nga kadtong mga bungot puti,
kay bisan og batan-on sa iyang mga panlihok
siya, sama kanako, usa ka nagkatigulang nga tawo, bisag
mas halangdon siya sa iyang hitsura uban sa iyang taas
nga pagkalalik nga aping, iyang tanos nga mga abaga,
ug tin-aw nga itom nga mga mata. Iyang gipag-iya ang pamayhon
sa usa ka hari sa ubos nga parte sa Broadway, usa ka tawo
gikan sa alimpatakan ni Shakespeare o
ni Garcia Lorca, usa ka tawo kinsa ang kawad-on
nahinog nga tam-is ngadto sa pagkamanggiluy-on. Nagtindog kami
niadtong usa ka taas nga minuto, kaming duha
nga nagsalo sa katapusang balak sa tisas
samtang ang syudad naglungot libot
kanamo, ug unya ang balak nahuman, ingon nga ang tanang
mga balak mahuman, ug ang iyang wala’ng kamot
iyang giwaling pagkalit sa iyang kilid ug iyang gihatag
kanako ang iyang tisas. Miyukbo ako,
sa kahibalo sa kadaku sa gasa’ng iyang gihatag
ug gisulat ko ang akong pasalamat sa hangin
aron kadto mahimong madungog sa kahangtoran
sa ilalom sa nagkagahing singgit sa banayan sa dagat.


Gihubad ni:
-- URIAS A. ALMAGRO
New Berlin, Wisconsin, USA

ang panalangin nga dili mauli

Ang silaw sa bulan milimin
sa awit sa siloy nga mituhop
sa mga gihay sa bulak
nga akong gigunitan.
Dili ako takos manag-iya
sa katahom nga sama niini.

-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO

Dubai, United Arab Emirates

wala ko damha ang ulan sa oktobre

Ang ulan sa Oktobre wala damha apan
miabot kini. Mibisibis sa sagbot
nga dugay rang nangalaya,
nangluod. Midapig na gani kini
sa hulaw ug andam na
nga modawat sa pagkawala
sa iyang mga dahon nga gitayhop
sa hangin sa kasadpan

Miabot ang ulan sa Oktobre.
Hinay. Nipis. Mapailubon. Mihimas
sa aping sa yuta. Misubay
sa mga ugat sa napiang nga
mga kahoy. Mihilot sa nabali nga
mga sanga sa mangga ug santol.
Mihapuhap sa mga bulak
sa antulanga ug mga pangadlaw.

Miawit kini sa usa ka pag-ampo.
Mialam-alam sa usa ka gugmang pakyas.
Miyubit sa mga pulong kabahin
sa pag-antos sa likod sa mga kapa
sa itom nga mga panganod.

Nagpaila ang ulan
sa iyang tinood nga ngalan. Luha
nga dugay na nga nagpahipi sa aping
sa langit. Siya unya ang suba
nga mohatud nato didto
sa dagat, sa kagawasan, ngadto
sa kamatuoran, ngadto
sa imong kaugalingon. Balik
sa panganod. Sa langit. Sa yuta.
Sa bulak. Sa mga sanga
nga nangasumpay sa mga gugma
nga misaad nga dili na mapakyas.

-- RIC S. BASTASA
Katipunan, Zamboanga del Norte, Philippines

balaktelegrama: hatod-kawat ngadto ni omar khalid, akong manununod

MAGKITA KITA SUGBO ENERO 30, 2009
ATOL REUNYON BATHALAD ALBICALARIVI
PANGHATAG TINUIG MGA GANTI
MGA MAGDADAGANG HIGANTE

-- MELQUIADITO M. ALLEGO, M.D.

Palm Harbor, Florida, USA

ang babaye sa baybayon

Gilukdo niya ang adlaw
samtang ang dagat giduslak sa iyang tiil.
Kon ang tubig pariha pa katin-aw sa hangin,
makita nato iyang kuko nga mikubkob sa balas.
Iyang gihiwa-hiwa ang dagat
matag asdang sa iyang batiis
aron mangitag kinhason.
Naningkamot ang bawd nga makatkat
sa lukon-lukon sa babaye
matag sagpa niini sa iyang bagtak.
Apan bisan unsaon,
dili gayod mabawg iyang tuhod
bisan unsa pa kabawg sa iyang hawak.
Igo na lang sa pagpanghupaw ang baw’d
inig bag-id niini sa baybayon.
Ang singot nga galibot sa liog ning bayhana
Sama’g usa ka kwentas sa mga perlas.
Ug ang singot nga nanurok sa iyang agtang--
nga napupo matag duko niya--
maoy nagdapit sa mga kinhason.


-- BAL MARSIUS L. VALDEHUEZA
Cebu City, Philippines

alimpos

Naglayog ang mga panganod.
Mikisdom ang iyang dagway.
Bangaanay sa kabugnaw sa dughan
Midilaab og kapungot sa balatian.

Nagkasaagsaag ang bukton sa kilat,
Gisuhid ang nag-ugang pagbati,
Gibayaw ang lilo gikan sa yuta sa kasakit,
Walay kahumanang pagliyoliyo sa kinabuhi,
Usahay dimano, sa kalit modisilya,
Apan diha sa tunga-tunga
Anaa ang kalinaw’g gipangita.


-- JESSELITO V. BARING
Cebu City, Philippines

dawiraw sa pagdayeg ug kasina

Samtang milabang ko sa kalsada
nga wa sa hunahuna kay nabalaka
lagi sa nagtipun-og nga buluhaton
nga naghulat sa opisina, ug ilabi na
nga mibalik na kuno gikan sa iyang
bakasyon ang akong budlat nga bisor,
hapit ko hitapsingi sa usa ka dyip
unya nakahinumdom ko sa balita
pipila na ka buwan ang milabay
nga ang planetang Mars mibisita kuno
sa kalibotan, duol kaayo, hapit kuno
ta hitapsingi, pila na lang ka kilometro,
usa ka panghitabo nga kausa ra
sa usa ka gatos ka libo ka tuig.

Nahinumdom tuod ko nga niadtong
gabhiona, ang akong mga kaila
nga banggiitang magbabalak, sila
nga gitugahag katakos pagmugnag
sinulat nga matahom ug katingalahan,
nga lawom og pamalandong ug
tugob sa kait-on ug inspirasyon,
nanag-ambahan pagsaulog niining
okasyona, gikan sa pagsawop
hangtod sa pagsubang sa adlaw,
pinaagi sa pagbasa sa ilang mga
obra maestra, kaon, inom, kanta-kanta,
ug usab manggialamong kukabildo
nga pinasiboang halawom ug hataas
nga panghupaw ug kompas nga
pakighilawas isip matinahurong yukbo
sa usa ka malamatong pasundayag
sa mga talinghaga sa kinaiyahan.

Samtang ako nga usa ka burong nga
kawani sa gobyerno, alas otso na
miabot sa balay, unya human sa
panihapon nga ang sud-an utan
kamunggay sinubakan og bansikol
nga tinap-anan, subo nga nakighinabi
sa asawa bahin sa bayranan sa tubig,
kuryente, eskwela sa mga bata ug uban
pang gastoan, unya mao pa gani
pagdat-ol sa ulo sa unlan, mihagok lang
dayon ug nakatulog nga way damgo-
damgo, unya pag-abot sa kaadlawon
gipukaw sa tuktugaok sa hiniktan nga
otrong inutil ug way hibangkaagan.


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Dubai, United Arab Emirates

nagmugna na usab ang panganod

sa dagway sa tawo
nga giduyogan sa baroto--
didto dapit sa tuo
ang iyang mata nahibat
nianam-anam og pasiplat
mora na siyag abat,
ang iyang wala
nga kamot nialsa
morag nikab-ot siya
sa baroto nga nikabyon sa sulog
padulong sa bangawng gabuntaog

buot ko nga ang panganod
mourong ug dili magpaanod
sa huyop sa hangin
kuyog sa mga pangilin
buot ko nga ikaw magpabilin
dinhi sa akong daplin
apan susama sa dagway
sa panganod nga nilabay
sa akong atubangan nagbitaybitay
nahibat usab ang imong hulagway

busa dili ko na lang pugngan
ang tiawtiaw niining dughan


-- MARIA VICTORIA BELTRAN
Cebu City, Philippines