takdol sa baybayon

Giwaling mo ang nagsalag kong buhok

nga mitago sa nag-arko kong pahiyom,

gamit ang pinuti mong gipanaminan

sa wala’y pupamilok nga buwan.

Gihinol mo ang kinahiladman

tultol sa kalag dihang gimarkahan mo

ang balas sa tabonon kong baybayon,

dayo’g hunghong: “Langga, ikaw ra

ang akong higugmaon.”

Giligo mo sa halok ang nagbungdo kong

pusod lakip na ang nagsinug-ang kong awom,

dayon sawom paingon sa kinapusoran

ning gahimi nga baybayon nga wala pa’y

bisan usang nakatidlom.

Hangtod nga nasaag ta taliwala

ning labirintong himaya, ug wala na

makalingkawas sa taob. Natugkad mo

ang sag-od sa kantilado kong lawod.

 (alang kang Ton Daposala)

-- JAE MARI D. MAGDADARO

San Remigio, Cebu, Philippines

ditirambo sa kalingkawasan

1

Malamposon ang atong pagpahisalaag sa dagat nga naglutos kanato.

Ug karon sa akong pagsugkay sa hangin ang akong mga kamot nahisama sa antigong mga propeta nga gilikisan sa hiyong nga mga serpente, ang tampalasang mga abyan sa kahoyng naghupot sa tubod sa kanunayng pagbantay.

2

O kaha nangugat ang mga dunggang gunitanan sa nalumos ang mga tasa nga nangapyot daw yamog sa pak-ang mga sanga sa kahilom—

Mao nga karon uyon ako nga angkonon ang akong ngalan sa sapa nga naglibot kanato sa dili pa ako pug-an sa iyang katugnaw.

Sumala sa nahisulat.

3

Gamitoyng linalang,

Ikaw nga naghulat na lamang sa kilumkilom, imoha na kanang akong gininhawa nga sama sa biyuos sa rosas nagalubog sa imong baba sukad sa adlaw sa wala pa ang kinaunhan.

4

Ug usab uyon ako nga duyog sa taghoy sa mga balod balhin-balhinon ta ang nagkaguliyang nga mga isla sa kalibotan ug palutawon ang lapyo nga lasang sa kahaw-ang

Sa lugot sa katulogon diin midis-og ang mga panganod.

5

Migamot ang akong mga tiil sa dili maugkat nga kangitngit ug sa akong tikod mibukhad ang layag nga gitagnang mosakmit sa klabe sa luspad mong mga tunob

Nga sa ngiob nga panumdoman maoy nagtimon aron mahiklin gikan sa pasipala ang awop nga gakit sa kahayag.

-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO                                                                                          Dhaka, Bangladesh

ang pagkab-ot sa kinaadman

Nakab-ot na niya ang kinaadman. Sa pagkab-ot sa yamo,

naputol na niya ang ugat sa tanang kasakit, sa tanang kasamok.

Sa kalibotang puno sa kabanha, nakab-ot na niya ang kahilom.

Sa kalibotang lumalabay, nanimuyo siya nga way paghimugso,

wa’y kamatayon. Nakab-ot na niya ang yamo. Nagpuyo siya

sa uniberso, ug ang uniberso nagpuyo sulod niya.

Tungod niini, daghan ang mosaka sa bungtod diin siya nagpungko,

adlaw-gabii, sa pamasin nga matudloan sila niini unsaon pagkab-ot

sa iyang nakab-ot. Ug sa kanunay, ni bisan kinsa nga mangutana,

mao kini ang iyang tambag: “Ayaw ko ninyo lantawa. Ayaw ko ninyo paminawa.”

Ug namauli sila nga nangalot sa ilang ulo.

-- GRATIAN PAUL R. TIDOR                                                                                                      Dipolog City,  Zambonga del Norte, Philippines

mao ra gihapon

Balik-balikon ra sa langit ug yuta

ang panaghiusa sa tanang kahilom.

Ang kinabuhi ug kamatayon

usa kapuol nga ritmo.

Ah, ulan! Ah, kahayag!

Timawa ang mga anghel

kay sa tanang panahon sila balaan.

Ug kining pag-abot sa kilumkilom

pasiuna lang sa urom.

           

-- OMAR KHALID                                                                                                                             Metro Manila, Philippines

pagbali: storycon sa fantaseryeng (dili) unta matinuod

Maningkamot molabong ang balili

nga giibot ug gipusposan

sa puthaw nga kabo

ug gilabay sa bato nga lasang.

Itanom sa balili iyang

kaugalingon

sa yutang ginunting ug gisalin.

Dili ilhon ang balili.

Tumban siya.

Luwaan.

Ilabay pag-usab.

Adto siya mapadpad sa agayanan

nga nailo.

Mokapyot siya sa tubig

nga dagiton sa ipo-ipo.

Kutasan ang balili.

Malipong.

Magtinga.

Magpakiluoy og pakitabang,

apan ugma,

ugma

mabuak ang bato nga lasang.

magisi.

Magpakitabang.

Mohangad.

Mohangad sa balili

nga namulak og nagpitik nga kasingkasing

ug namunga og ginhawa

kay natanom na siya

sa kinaadman sa adlaw

ug napalabong sa kamot sa ipo-ipo

sa yuta sa panganod

sa hardin sa langit.

-- DESIREE L. BALOTA
                                                                                                                    Talisay City, Cebu, Philippines

tanka: pamulong sa mobalik

mahagbong tanan

gawas sa mga dahon

mapailubon

nanamilit sa kahoy

ning lunlon kilumkilom

-- DENNIS S. SARMIENTO                                                                                                        Baltimore County, Maryland, USA

suwat alang sa akong lawas

Kanimo,

Sa una pa lang, duna’y gintang ang kalambigitan nato sa isig usa. Sama sa duha ka naglupad nga mga langgam, duna’y gilay-on. Kabalo bitaw ka nga dili ko ganahan mamati anang imong mga pahimangno ug tambag. Daghan pa kaayong kinahanglan humanon: mga gimbuhaton, saad, ug damgo.

Sa atong duha, ako tuod ang kinaunhang nihisgot og panamilit. Apan, ikaw ang kinaunhang nagpahilayo kanako nga walay pagduha-duha. Bisan lang unta suwat aron maandam ko, maandam kon unsaon pagkumkom ining higayona aron lang duna ko’y mabuhian. Apan, dayon lang ka og lakaw, sama ko sa langgam nga gibiyaan sa iyang mga pako. Apan basin sama lang ta. Kon mabasa pa lang nato ang matag balahibo sa atong mga pako, masabtan nato ang kawad-on ug kasakit nga atong nasinati dihang gikuha kini sa atong kaunoran.

Karon, hawan kaayo ang langit. Naamang ang mawitwitong kabuntagon.

Gimingaw na ko sa imong mga sungog aning akong bilbil. Gimingaw ko sa imong mga katawa hangtod ikaw makahilak ug makaihi og ahat. Sa imong tingog nga mohisgot kanus-a ko kinahanglan mohinay ug mopaspas. Gimingaw ko sa imong kahuyang, sa imong mga hagok, mga uwat, sa imong kasingkasing.

Balik na kanako, karon lang ko nahimatngon nga ikaw ra gyod diay sa tanan ang kahibalo mamati kanako. Balik na, duha nako ka mga pako!

-- CINDY VELASQUEZ                                                                                                                      Cebu City, Philippines

ang katugnaw sa gaaso nga pebrero

Midagsa sab alang sa Panagbenga

Ang hinungaw sa kahidlaw

Sa nagtikuko nga Siberia.

Tuskig nga balhibo

Ang laray sa mga pino

Dihang gibukhad sa kaudtohon

Ang gum-os nga banig sa gabon.

Nagdayak ang mga buwak

Kansang mga bulok misugwak 

Dungan sa mga kuryuso

Nga nagbugsay og baruto

Babaw ning bukid nga sementado.

Sa suok

Ubos sa landong

Sa nangumbitayng Maria Buhok

Naglingkit nga mga ngabil ang manag-uyab:

Kagingking nga sugnod

Sa nagpanilap nga daob. 

-- IOANNES P. ARONG                                                                                                                Lapu-Lapu, Cebu, Philippines

pagpanday tadlas sa lumalabay

Ayaw kaigog

sa akong bahakhak

kon buot nimong pandayon

ang nahugmak nga taytayan. Hinumdomi:
ikaw ang milusno niini.

Busa, antosa ang kabudlay

sa pagpangita sa mga damba nga gianod

kaniadto sa kusog nga bul-og

ning mga mata nga gatukaw gihapon

natong duha. 


-- JONDY M. ARPILLEDA                                                                                                          
Tandag City, Surigao del Sur, Philippines

“tan-aw kanako aron makakita ka kanimo”

Samin, samin luyo sa lungon,

kinsa’y labing laksot nilang tanan--

gasud-ong niining lawas

nga gihaw-as ubos sa taytayan

diin ang imburnal nabara

sa mga linabay ning dakbayan?

Samin, samin luyo sa lungon,

kanus-a malungkab ang lubnganan

sa buta-bungol nga pagtando

sa buwitre nga kagamhanan,

gatuhiktuhik sa mga kakha-tuka

labaw pa sa iring sungkaban?

Samin, samin luyo sa lungon,

unsaon paglahutay sa mga kandila

lapas sa mga tuktogaok aron

ang pagtukaw wala’y kulba,

moiwag na pod sa irong gauwang

kon ang buwan lubot sa kawa?

-- MICHAEL U. OBENIETA                                                                                                        Topeka, Kansas, USA

mananom ko og mga bituon

Dili nako makuptan ang uniberso sa imong palad kon padaghanon nako ang mga buwak sa imong kasingkasing. Mananom ko og mga bituon sa kawanangan sa imong kahilom. Karon, adunay kasikas ang tigmo sa imong tutok. Nanamin ko sa imong duha ka mata; nakita ko ang duha ka repleksiyon sa usa ka lamat. Kon mapuling ko, dili nako basolon imong mga mata. Sa imong kalimutaw, itugyan nako akong konstelasiyon sa kaluwasan. Sa mosunod nga mga gutling, ikaw ang mino nga moganoy nako padung sa imong kawanangan diin namungingi na’g mga bituon. Ug mamupo ta alang sa dayan-dayan sa atong naglaberintong kangitngit.

-- KEVIN A. LAGUNDA
                                                                                                                  Talisay City, Cebu, Philippines

sa daklit nga higayon nga paghingalan sa dalan sa akong handumanan

dili masulod sa ataul ang bahandi ug mansiyon

dili madala ang mga tropeyo ug plakang koleksiyon

dili unta masaag sa kalimot ang akong bansagon

-- MELQUIADITO M. ALLEGO                                                                                                       Lake City, Florida, USA

kawili

Sa una, didto sa darohan ni tatay Isko,

Pagkalingaw sa mga batang gapalupad og tabanog.
Lig-on kaayo ang paggunit nila sa hilo, 

Sama sa tuyhakaw sa kaibog nako nila.

Karon nga naa nako’y kaugalingon
Nga tabanog, ang darohan gapabilin uban

Sa akong kahadlok nga makig-indig ang tugot

Sa hilo lahos sa panganod. Nisamot na

Ang kahugot sa akong pagkupot batok

Sa pagkabugto ug sa paglahutay sa akong gahangad

Nga kakulba samtang gapanaghoy

Ang kakusog sa hangin.

-- JEFF DEL ROSARIO
                                                                                                                     Danao City, Cebu, Philippines

marawi

Sa gibaatan nga baba sa kanyon

Wa’y misalingsing nga pahiyom.

Molabaw pa ba kaha ang bangaw

Tadlas sa gangulob nga dag-om?

Mopitik pa ba kining dughan

Samtang dugmok ang paglaom?

-- RODELIO BARELLANO                                                                                                       

Caloocan City, Philippines

kawad-on

Kaniadto busog kita

Sa mga balak. Nangambak sila

gikan sa kahaw-ang

sa atong dughan,

sa atong gakutoy nga tiyan. Karon,

bisa’g daghan ug lami na

ang atong sud-an, pastilan

pasabta ko nganong kita

sa mga balak nawad-an.

-- DELORA SALES-SIMBAJON                                                                                                   Butuan City, Agusan del Norte, Philippines

anak nga dili papugong

Ang bulan usa ka kabayo

nga mitimpasaw ug mitidlom sa kangitngit.

Ug ikaw nagkatawa

nga nagkapyot sa iyang buko-buko.

Gikulbaan ko nga nag-tan-aw

sa paspas nga pagsulod-ug-gawas niini sa nga mga panganod.

Ang kabayo milukso sa koral nga kamot sa orasan,

sa pag-abot sa tungang kagabhion,

Ug sa dihang mikadlawon, miambak kini

ibabaw sa sunoy diha sa atop--

Kanus-a pa man ka mouli?

Balik na ug iuli ang kabayo sa kwadra sa bidlisiw sa adlaw.

-- ESTER TAPIA                                                                                                                       

Kathmandu, Nepal

pagtultol

gihangad mo ang bulan

gapaluyo gihapon sa mga panganod
bisan matag gabii nga masud-ong
apan karon wala
o kamingaw

basag baya unta ang ispiker
ug sintonado gamay ang pinakurog nga tingog
apan karon wala
bisan ang kanaas sa musika
ay kamingaw

sa paglabay unya sa dag-om
mobalik ang kahayag
sa dalan
sa hunahuna
sa kamingaw

-- DON FERROLINO                                                                                                                Norzagaray, Bulacan, Philippines

laing talan-awon bantang sa dughan

Sama sa naandan

Ang wa’y hunong nga tipasak

Sa mga balod

Padayong gihangop

Sa pangpang nga dili

Gihapon matugkad

Ang gatukaw nga kahilom,

Nanglunhaw og lumot.

-- JOJIE E. OGAOB                                                                                                                          Barili, Cebu, Philippines

wala’y sama ang higayon

Dinhi kita manukad. Niining usa pa

ka gutling nga ningkagiw. Kasikas

sa pahina nga ningpakli sa matag karon.

Ang lahing dapit sunod sa usa.

Dili magpahawid ang takna. Dili kini

mahiluna. Sama kini sa agay. Kaluha

sa mga hulagway nga wala’y naandan.

Ang kining gindugayon gidangaw,

pananglit, sa imong kabatan-on.

Kadtong giagak ko ikaw sa hardin

sa imong unang mga lakang.

Ang kahapunon gilingla

sa kabalaka. Apan baya,

sa takulahaw, sa usa ka pamilok,

ningbukhad ang mga udtong tutok.

Imong giwakli ang akong

mga kamot samtang gilibot nimo

ang gikagingking nga yuta. Samtang

gisubay nimo ang alimyon sa ihalas

kilid sa gakoral nga mga buwak.

Dinha sa ganay sa takna, gipatunhay

sa ninglabay ang nagpabilin. Adunay

gipaabot. Apan, wala’y tin-aw

ang saad.

Sa atong atubangan karon

adunay nangaluphak, adunay

nangalugdang.

Busa, dinhi usa kita manukad.

Kining gatukaw. Kining ning-abli.

-- CORAZON M. ALMERINO                                                                                                             Los Angeles, California, USA

1988: usa ka pagpanamin sa ngalan sa akong amahan

Tin-aw ang dagway— daw langit ang kahilom—

sa nahinanok likod sa gabantaw nga samin.

Samtang galumba pa ang kilat ug

dugdog, dili nako matugkad nga managlahi

ang kalinaw ug pag-inusara. Ug dili kini

makita sa mga mobiya tadlas sa katuigan.

Isip usa sa mga sinalikway, ako

dili mo mabasol kon nasuhi

sa imong pagtuo: ang bugtong bahandi sa tawo

dili ang pagtigom og mga binhi. Wala baya’y

magmadaugon sa tanang imong gilabyan

kay ang kahilom nimo karon

dili makasubay sa kapakyasan,

gawas lang sa wala mo nakita: gaalirong,

gapadayon sa tagsa-tagsa ka dalan hangtod

Nagkaabot sa usa lang ka higayon.

-- DENNIS S. SARMIENTO                                                                                                     Baltimore County, Maryland, USA