ang dilaab sa mga mata ni Mary Shelley

Gakurog ang mga litra sa balak 

ni inday Mary— nahinumdoman nako 

sa wala pa mataktak 

ang akong tabontabon 

sa iyang kalibotan. Gitukmod ko 

sa iyang mga pulong 

sulod sa ngiob nga lawak. 

Duna’y gamayng dan-ag 

sa gapinal nga kandila, 

ug matod pa ni inday Mary dinhi 

mahimugso si Frankenstein. Gikan 

sa gawas, nadunggan nako ang uwang 

sa mga dahon nga nalisang 

sa huyohoy. Buot kong tutokan 

ang dilaab sa mga mata 

sa tambaluslos nga nagkumbitay 

sa kisami— iyang binuhi 

nga nituok nako dihang 

gianinaw ko ang iyang pagsulod-

guwa sa akong higdaanan. Usahay,

ang lawak mahimong lawod diin 

manggimaw ang kataw 

nga mobitad nako sa ilawom, 

molumos sa akong kahadlok.

Mao nga nilingiw na lang ko 

kay di ko buot nga mahigmata 

taliwala ning urom nga nahimong 

haya sa usa ka pasundayag. 

Ayaw ko’g pukawa. Buot pa nakong 

paminawon ang nagkadaiyang 

mga tingog duyog sa danguyngoy 

sa mga kalag ug sa mga batang 

gisignit sa sabakan, gipanglabay 

sa basurahan. Unya,

sa gamayng bintana, manambo 

si inday Mary; magtagbaw 

sa gusbat nga talan-awon nga daw 

giagian ug bagyo, nangutana nako 

kon duna pa ko’y mahagdaw 

sa kilisiw sa kataposang dag-om nga 

ganiha bughaw ug kanindot tan-awon 

apan karon nahilis ug daw 

nahagsaan og bangaw.

Sige, dad-a ko sa kinahiladman 

ngadto sa wa’y undang iniktin 

sa imong kangitngit hangtod 

mobagtok akong dugo, hangtod 

magupok akong kabukogan, hangtod 

mangangtod ang pabilo sa mga kandila 

ug ang kangitngit na lang 

mao'y mahabilin salin 

sa natagbaw nga tyabaw. 

 -- RODELIO BARELLANO 

Caloocan City, Metro Manila, Philippines

liwan nga nagbalik ang panong sa mga pispis sa amon atop

(para sa mga taga-Barangay Rempes, Maguindanao) 

Pagkatapos sang malawig nga pag-ulan, 

liwan na nga nagbalik sa atop 

ang panong sang mga pispis. 

Ila ginwaragwag ang madinalag-on 

nga pag-abot sa pagkiskis 

sang ila kuko sa tuktukon nga salsalon 

nga ginlubong sang mga panabang 

sang naglubog sa pagkabalaka 

ang bug-os nga Barangay Rempes. 

Ugaling sa ugsaran ni Inday Linda, 

nga ang kalayuon sa amon pulo ka dupa, 

rosal kag santan lamang ang liwan nagbalik 

kag nagwaragwag sang makatalanhaga nga kaamyon: 

daw subong sang mga kandila sang iya pagkawalà. 

Kag niyan sa igsilinghot: mayami, masimhotan 

ang mga bulak nga daw kanaryo sa kasanag, 

nagalapos sa nahaw-asan nga mga dahon 

pagkatapos magsungka si Paeng 

kaupod ang kalag sang isa ka pamilya 

kag mga uyas sang kalan-on nga wala maglitik 

nga iya ginsilhig padulong sa bibi 

sang mga banglid, sa mga gumon nga bakulod, 

sa ulihi nga mga baryo nga ginapatihan 

isa ka madanlog nga purgatoryo. 

-- ADRIAN MEDINA PREGONIR 

Banga, South Cotabato, Philippines

sa katugnaw

nanago ang nagkatag nga mga hulmigas 

nanglugwa ang mga uhong 

nanguyugpos ang mga iring ug ako 

ania naghabol nga nagtikungkong

sa kamingaw sa akong 

mga pinalangga ug nagtuwagsik

ang hilanat sa akong dughang  

nangandoy og halok sa akong pagbalik 

-- JONALYN ALMACIN-GOURDON 

Nantes, France

alang sa magtutudlo og English Literature sa highschool

Kon naestudyante ko nimo, ako unta'y dahunog 

nga motiklaob sa imong mga kangaya anang ritmo 

sa iambic pentameter. Ako unta tong dalugdog 

nga makaurog ug makahugno sa mga simbolo 

ug metapora sa imong mga gino-o sa dagang 

sa laing nasod. Sus, kon naestudyante ko nimo, 

ako unta tong kilat sa pagpanupak. Makapukan 

sa imong tinuntong tinuohan nga dirty ra kuno 

ang inahang dila kompara sa tila sa inglesero. 

Susmariya, maayo ra pod nga wala tika mamaestro— 

dili tingali molupad akong mga berso ug huni. 

Sama sa mga sonnet sa imong mga estudyante, 

tingali akong tingog mopabilin pod sa kahilom. 

Masalaag ug gaduhiraw sa mga langyaw nga urom.

-- TON DAPOSALA 

Cagayan de Oro City, Philippines

usa ka gabii sa blue grass*

Bugnaw kaayo dinhi 

sa ngiob nga lawak, 

sama ning gikuptan tang 

botelya sa root beer. Taud- 

taod na tang gilabyan 

sa anino sa atong 

mga katawa nga nagtukaw, 

miawit kanato bisan sa atong 

kahilom. Karon, sa matag 

yarok ko ning root beer, mihuot 

ang akong dughan, mikisaw 

ang kabalakang ang balak 

nga naghigot sa atong panagkuyog 

inanay nang nahiplos.

 _______________________________________
*Blue Grass – usa ka videokehan kaniadto sa Cebu 

 -- DELORA SALES-SIMBAJON
Butuan City, Agusan del Norte, Philippines

an padag nga bilanya-pangampanya hin ‘nag-uurusa’ nga mga mananap

“He portrayed himself as the avenging prince…” 

-- Sheila Coronel, The New Yorker, May 17, 2022 

Tanan nga istorya han mga anak han bao puro hangin 

Awit nam’ kamatuoran sugad han hitso nga sukol hini nga laygay, 

Dayawa an anak han ungod nga nagparabong han saging! 

Upat ka dekada nga panguwat han darag nga mga sigbin 

Gintawag pa nga ‘diktador’ an tuod nga nagdara hin upay 

Tanan nga ‘storya han mga anak han bao puro hangin 

Maaram na kami han kamatuoran kay an dapit kun diin 

Gintanom an rumabong nga saging am’ ginkuno-kuno tiupay 

Dayawa an anak han ungod nga nagparabong han saging! 

Inosente kuno nga kamanampan ngan mga bao – pinanstraping 

Ginpriso kuno an kagawasan ngan ginkawat daw an kalipay 

Tanan ini nga istorya han darag nga mga bao puro hangin 

Kawatan daw an amo; an bao – may saging ba nga ginbilin? 

Gin-guom an saging nga namulawan ngan an amo gintinamay 

Sanglit, yana nga aadi na an anak, kita tanan magkakasaging! 

Buligi ta nga magin pangulo nga anak han amo basi bumalik magin 

Kasagingan an aton nasod. An dugo nga waray kabaydi, igbaliwaray 

Kay tanan nga istorya han mga anak han bao puro hangin, 

Darayawon an amo kay uunahon kami pagtagi hin saging! 

-- KENNETH ALVIN CINCO 

Salcedo, Eastern Samar, Philippines

dihang misulod ko sa imong lawak

Wala'y minuto nga miundang og liraw 

ang akong mga mata dinhi sa imong lawak 

diin ang mga suok dalunggan na 

sa akong mga pagbakho 

sa matag higayong 

mananghid ko 

nga mopauli 

sa amo. 

-- JAE MARI D. MAGDADARO 

Binaliw, Cebu City, Philippines

sa dalan colon, dughan sa langyaw

Pastilan, layo’g maabtan ang kamingaw— 

Mobatog sa manggang hilaw ug hipon 

Ug molahos sa garapon ang kahidlaw 

Nga hait pa sa binaid nga kutsilyo. Sa Colon, 

Gadasok ang kinabuhi nga natanggong 

Sa kasiot ug kainit uban sa mga lagong 

Apan malimtan tingali ni, gawas sa kaibog 

Nga di nako masalikway sama sa abog. 

Dinhi karon, ang wanang sa gilay-on 

Mahimong tultolon sa gapalayong pak-an. 

Kay kon sublion ko pagtilaw ang katuigan, 

Adto ko mahidangat balik sa dugok sa Colon. 

Didto baya, bisan sa kaparat ug kaaslom, 

Matultolan pod ang katam-is sa paghandom. 

-- DENNIS S. SARMIENTO 

Baltimore County, Maryland, USA

unang gabii sa kahaw-ang

Gisalipdan gyod sa kahaw-ang ang iyang kaugalingon 

Ug mipugos-puga sa nahabiling duga. 

Asoy nga kinabuhi kon dugo 

Sa nahapsay nga kukabildo 

Sa mga pagbati nga bangaw– langgam 

Nga marmol ang mga pako. Sa suok 

Ang dulom usa ka salamangkerong nagbugsay- 

Bugsay sa hangin nga misuhop 

Aron makaginhawa ang wanang, 

Nanalipod sa kahaw-ang sa iyang kaugalingon, ug… 

-- ADELA OROZCO 

Pattaya City, Thailand

ang hinayhay ni inday pipay

nibutwa ang kamatuorang galagiting 

dihang gihampak sa hanging 

nagkagidlay ang mga hinayhay 

ni Inday Pipay sa udtong tutok 

ug milubad ang de-kolor nakong 

pagtan-aw niya kay di gyod ko malimot 

sa alisngaw nga akong nasimhot 

-- J.B. MONTANES 

Mabinay, Negros Oriental, Philippines