5.06.2010

ang haibun nga ningtugdon sa akong hubon usa ka dominggo sa buntag
















Luwak sa bintana sa lawak, walay timik ang adlaw gawas sa kisaw sa maple sa atbang kansang mga dahon gihagwa sa kinanaas sa squirrel. Ang tun-og nga anino sa hamog sa kaadlawon nihangop sa kaunoran sa dihang giablihan ko pagtuyo ang tamboanan. Lunhaw sab ang balilihan naghulat sa tinghulaw. Ah, adunay saag nga deer naglungaylungay sa iyang sungay ninglabay. Ug ang panganod, hahay, sama sa simod nagkusmod sa iyang pag-aginod. Sa kalit daw kilat ang pagkisdom sa akong nataran, natimbakuwas akong panan-aw sa usa ka dakong banog nga daw mohakop sa adlaw. Pastilan, sama ba kaha niini ang talan-awon sa umaabot nga pagpangatagak sa mga dahon?

Ulod nagkamang.
Sa pagsakdap sa langgam,

langit nalisang!



-- NOEL D. RAMA
Accokeek, Maryland, USA

kon hiktan nako ang bulan
















Kon pwede lang untang talian ang bulan,
kaw-itan ko kini'g pisi ug ihikot sa haligi.
Ipaguyod ko ang akong payag sama's kangga sa kabaw,
ug salmotan ko ang bulan sa iyang paglatagaw.

Mohangad ako.
Lili-on ug ngisihan ko siya
gikan sa gamay kong bintana.
Makapamalandong ako.

Tuod, wala ako'y bitoon
apan higala kami sa bulan.
Ipaguyod ko pa ang akong payag
Ug ipaguyod ko usab ang akong kalag

sama sa kanggang sakyanan sa mag-uumang
nangandoy makakaplag og kapahuwayan.
Tultulan ako sa bulan sa iyang tagoanan
sa mga higayong masilawan siya sa adlaw.

Hatagan kaha ko niya og bisan gamayng luna?
Dinhi sa kalibotan dili akoa kining yuta.
Taud-taod ipakita sa bulan ang iyang tulomanon,
ang iyang bag-ong porma.

Monipis, moniwang,
mahisama sa garab!
Garab! Sama ka's garab,
higalang bulan! Hait ug talinis.

Hay! Kon pwede lang untang talian ang bulan.
Apan karon, itugyan ko usa ang akong mga damgo.
Ugma, sa pagmata puniton ko ang garab
ug mosakay sa kangga

Pikpikon ko ang kabaw
aron among gukdon ang bulan!


-- PAUL RANDY P. GUMANAO
Kidapawan City, North Cotabato, Philippines

5.02.2010

sa kagabhion samdan ang mga rosas
















Sa kagabhion samdan ang mga rosas
gidunggab sa hait nga suwab sa bulan,
sa pagkabuntag gibukhad nila
ang mga samad nga mga biyuos
ug ialibwag kanato ang nagkadaiyang bulok
pula, dalag, puti, pula-pula,
pagkanindot sa mga rosas, pagkalugdang
sa ilang tingog nga sa kanunay bag-o sa atong paminaw,
atong simhoton ang makalumos nilang kahumot
atong igasa sa tingkasal, sa mga adlaw sa gugma
ug iladlad sa kalye sa mga nagpasad nga gipamusil
ilang hagwaan ang mga lubnganan
diha sa kilid sa bungtod
diin naglakaw nga nagkinuptanay ang managhigugmaay
nga nangitag kamingawan.


-- ESTER TAPIA
Kathmandu, Nepal

hulagway sa pagsaulog
















Gakayab ang mga banderitas.
Ang kasadya wala’y kutas.

Ang letson nagbuy-od sa lamesa:
Gipangtawag ang mga bisita.

Sagad mga beata ra ang gapanon
Luyo sa karaang karo sa patron.

Kay ang uban tua na sa sabongan,
Kay ang uban tua ra sa diskohan.


-- ROMEO NICOLAS BONSOCAN
Carcar, Cebu, Philippines

5.01.2010

mga tipak: mga mubong balak
















Mga Bituon

Sa gabii,
sa di pa ako mopiyong
akong sud-ongon
ang ginatos ka mga bituon.
Sa banagbanag,
sa akong pagmata
mao ray akong sud-ongon
ang Kabugason.

Sulod Sa Usa Ka Pinitik

Dili ako mangayo
og usa o lima o daghang mga tuig
nga ikaw makig-unong kanako.
Igo na nga ako makigsalo
sa usa ka pinitik sa imong kasingkasing.

Ang Akong Mga Balak

Ang binhi
ning akong mga balak
tua ko ipugas sa imong yuta.
Kon motubo ug mamunga,
imo ug dili akoa ang mga maani.

Sag-ob


Kon imong tan-awon
kadtong tawo’ng nagpas-an
og sag-ob nga kawayan,
dili lisod mong ilhon
kon ang sag-ob duna ba o wa bay
sulod nga tubig.


-- URIAS A. ALMAGRO
New Berlin, Wisconsin, USA

sa unang higayon
















mohalok
sa pagpaubos
ang akong mga tuhod

mag-akob
kining akong nagsanga
nga mga palad

mokalawat
dayon akong tunlon
ang buwan


-- RAUL M. FIGUES
Oslob, Cebu, Philippines

4.30.2010

dakbayanika sa buntag
















garahe mitikandal
pagsibog sa gimanehong
panginabuhi
liboy sa daro
gibulibod sa sungay
tampi sa uma


-- MELQUIADITO M. ALLEGO

Palm Harbor, Florida, USA

ang mga babayeng sipat
















Pwerting dayak. Naglukso-lukso.
Nanighawak. Hilabihag ngisi.
Dagkog mga sunglasses
Morag mga wa naayo sa piskat.

Pwerting pagposing-posing nagsalig
Nga digital ang camera, way kas sa film.
Bisan way angay, hala pahulagway
Ihiyak ang tiyan aron ingnon way bilbil.

Ang mga babayeng sipat
Wa magtagad sa nag-ugdo nga hugason
Sa sawog nga nag-akal sa abog.
Sa nagtipun-og nga labhonon.

Ang mga babayeng sipat
Pwerting kiat. Pwerting kundat.
Sa mga babayeng sipat.


-- TEODOSIA "Dindin" P. VILLARINO
Toronto, Ontario, Canada

4.28.2010

paghipos sa patayng lawas
















dinhi sa batoong baybayon
ubos sa takdol nga buwan
nga daw baba sa atabay
asa ta man tagoi
kining sako nga puno
sa tinagod-tagod nga unod
sa gipanghimaraot tang kaaway
dinhi sa hunasan
diin ang huyuhoy
gisuyop sa gahong
nga puno na sa biya nga mga butang
plastic tetrapak dunot nga purol
panit sa saging puan sa bugsay
mahimong lugson
natog pansak kining atong gipas-an
apan malagmit moaslay lang
ang lang-og nga tubig
dinhi niining masanag
nga kagabhion sa kalag
ang atong pamaol nagdagan-dagan
daw mga agukoy
sa lapokon tang kaunoran
sa atong kakapoy
ang atong mahimo karon
mao na lamang ang paghulat
kon unsay unang moabot
ang taob ba
o ang banagbanag


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Koror, Palau

ikalima nga kutaw sa kape
















Sama kini sa miaging nag-alindasay nga kagabhion.
Madungog ang pagpanaguto
sa katre sa matag wandog sa imong paghigda.
Pipila nalang ka gutlo
ug magbahas na ang kabuntagon ug hangtod karon
giduslitan paang imong mata sa pagtukaw uban
sa nagkipat-kipat nga lamparilya.

Sa gawas, misiaw kanimo ang timos nga alingising
nga nagpasipala
sa kawanangan kon nganong niining himatyon
nga kagabhion nagtuaw pa
sa pagmaya ang mga iring sa tugkaran.
Sa imong pagkawas sa katre, namasin ka
mawili sa imong pag-inusara. Sa bintana,
dihay mga hulmigas nagsadya, nagparada
sa ilang nabitbit nga grasya. Walay hangin
nga mosuway pagtuhop sa imong galamhan.
Ug walay kriik sa nagnganga nga pultahan.
Sa mabdos nga buwan walay
nag-ibid-ibid kaniya ni bisan
usa ka bituon sa kalangitan.

Ug sa ikaupat nga timpla, kaupat na usab
mibiay-biay sa imong huna-huna
ang saag nga mensahe sa usa ka babaye
nagbalandra sa selpon sa imong bana: "Ramon,
I miss you, I love you." Gibati mo ang kahuot
sa dughan ug sa gihapon padayon ka pagkutaw
sa ikalima nga tasa sa kape bisan sayod ka
nga hagbay ra nahurot ang asukar.


-- GENALYN G. OMAPAS
Cebu City, Philippines

4.27.2010

kaugalingon
















ang tingog sa Ginoo
nasangit
sa gapiti-piti nga gimok
sa hunahuna,
sama sa mga dahong laya—
nadugmok


(hubad sa balak ni Afaa Michael Weaver)

-- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA

pampagana
















adlip sa mangga nga hilaw
gitusno sa ginamos nga mawos

saging nga sab-a nga init pa
gisawsaw sa giahosan nga dayok

daghang pula kaayo nga bisaya nga sili
diha sa aslom kaayo nga suka sa tuba

ingon ana unta ang akong gusto
sa atong panagdulog karong gabhiona


-- RIC S. BASTASA
Katipunan, Zamboanga del Norte, Philippines

4.26.2010

sa tiilan sa asul nga bukid ni w. kandinsky
















Gipunting ta ang atong mga mata sa asul nga bukid
bisan pa man sa atong kahigwaos,
gilantaw ta ang kaasul sa bukid
nga mao untay makatubos kanato
nga naghatag ug bulok sa atong mga mata
ug kalawom sa atong mga kalimutaw
mga saksi
sa pagsaka sa kurtina sa tubig
sa habog nanga-uphak nga yuta.

Ang kaasul nga bulok sa kalayo
kanunayng wala diha, kanunayng nagpangamay,
maoy atong gitumngan,
nakigsulti kanato
bisan pa man sa atong pagpaka-walay-timik
bisan pa man sa atong pagpaka-amang
kining asul nga mihangop kanato
ug mihatod kanato sa labing kalumo,
bisan pa man sa atong kawala’y kapalaran.

Dili kadtong nagliyo-liyo nga alimpulos sa bulok
nga mobira kanato lahos niining mapa
ngadto sa pikas nga bukid
diin lahi ang mga panan-awon,
ang mga hulagway dili ato
dili kita,
kondili niadtong mga nagpurong
kadtong gipanagnang mga magpapanaw
nga walay mga mensahe o mga pulong alang kanato
gawas sa kagahob sa ilang mga kabayo.


-- ESTER TAPIA
Kathmandu, Nepal

gikan sa o.f.w. ngadto sa iyang asawa
















Ang mga babaye diri gwapa ug sexy,
Blond og buhok, puti pa gyod og legs.
Free ang hugs, ingon sab ang kiss
Basta mohatag lang ka og mga beads.

Ug inig panahon sa Mardi Gras
Diri sa siyudad sa Louisiana,
Daghan maghukas nga dalaga,
Magpaso-paso sa kadalanan,
Magpanawag sa mga kalakin-an,
Mora’g namaligya’g balot sa kadaplinan.

Apan wa ko sila panumbalinga
Iyawat na lang mahimuot ka.

Tugnaw kaayo diri, mora’g dagom
Ang hangin manglusot hangtod
Apil ang kabukogan manglagom.

Apan bisa’g lami iyarok, ayaw kabalaka.
Di ko pasagad og habwa sa akong bulsa.

Maluoy ang ginoo, makapalit unya ta
Og lote ug makatukod dayon og puluy-anan
Nga konkreto mora'g tag-iya'g hacienda
Diin dili langyaw ang lunhaw nga balilihan.


-- BERNARD PAGUSARA
New Orleans, Louisiana, USA

4.25.2010

tinagutlo
















Kabilin

Si Issa, sa iyang pagkamatay, nagbilin*
og usa ka haiku sa ilalom sa iyang unlan.
Kataposang mga pinitik sa iyang kasingkasing.

Kandila

Tibuok gabii, ang iyang kasiga nakighagwa
sa lumalabay’ng hangin.
Ug inanay’ng nagkaupos ang kandila.

Mas

Mas matahom ang langit kon dunay mga panganod.
Mas matinud-anon ang dagat kon dunay mga balod.
Mas buhi ang kadahonan kon dunay hanging molabay.

___________________________________________
* Issa: (Kobayashi Issa) usa sa tulo ka labing bantogang
magsusulat sa Haponanong balak nga haiku

-- URIAS A. ALMAGRO
New Berlin, Wisconsin, USA

piang
















Mitadlas na usab
Ang imong panan-aw
Sa karaang hulagway.

Miharong ka sa makausa pa
Sa mibadhas nga kahugot
Sa linambigitay
Nga taodtaod nang gianay.

Ug sa kalit lang
Milagaak ang piang
Sa imong dughan.


-- GINA MANTUA-PANES
Cebu City, Philippines

4.24.2010

sa baybayon sa sento otso
















Manginhas ko sa mga ulahing tunob sa mananagat
Sa walay kalaay nilang pakigbisog pagbugtaw
Sa kinabuhi, ako makat-on pagpamunit sa
Sa nabiyaang mga tawag sa kilumkilom
Wala ko moanhi aron pagpangita sa
Tun-as nga kabuntagon diin gibun-og
Ang mga sakayan sa pangutana sa katawhan
Kon hain na ang nawala nilang kalalakin-an
Kay kining tanan, tanan, tanan—
Ginadawat man sa mga pinong balod
Aron iuli sa sabakan sa lawod isip halad nga buhi
Tadlas sa kaparat sa ilang mga singot
Wala baya ko moanhi aron mangitag hustisya
Sa punoan sa mga bakhaw batok sa dagkong
Panagatan nga naghimong awaaw sa hunasan
Tungod kay nia ko aron mohubad sa tigmo
Nga nahimo lamang kahilom sa kisaw
Sa naglantong nga taobon.


-- OMAR KHALID
Medellin, Cebu, Philippines

alang sa estudyanteng buros
















Nakahinumdom ka pa ba
sa dugokan nga imong gibahakhakan
dihang nagleksyon kamo mahitungod
sa reproductive system? Mao kadto
ang higayon nga walay gaduka
sa inyong kiat nga saring.
Makapanghupaw lang ko
nganong wa ka makat-on sa gitudlo
sa inyong maestra. Tingali
nakahinumdom ka ining leksyona
samtang gitayhopan niya
ang imong tiyan. Ug misulod usab
ang gisulti sa lain nimong magtutudlo:
Practice makes perfect.
Sayop seguro ka dihang nag-exam mo
aning maong topic. Ug mag-exam na sab mo.
Nahadlok kang mahagbong.


--ROMEO NICOLAS BONSOCAN
Carcar, Cebu, Philippines

4.20.2010

ballpen milapos sa bagolbagol ni yen-yen
















Adunay pulongbay gumonhap bungotong pasahero
Kahibulongang kasakay sa biyahe nga baligho

Adunay balaanong rason ang matag pangatagak
Sa mga balhibo sa pako sa anghel nga miagak

Aduna nay ulohan umaabot obra-maestra
Lalang sa ballpen dulog sa utok mong wala unsaa

Yen-yen!


-- MELQUIADITO M. ALLEGO
Palm Harbor, Florida, USA

sa imong pagbiya
















Nabati mo ba kaha ang pagdanguyngoy sa akong dughan
samtang miduyog ang sonata nga "After All"
sa taxi nga atong gisakyan. May kamingaw bang mihinay
paghabol sa atong nagtanday nga kamot sa dihang
inanay kita nga gitulod paduol sa pantalan.

Ayaw lang katingala kon sa matag pahid
niining panyong puti di ko kaako kanimo sa paglingi.
Gilangay nato ang nahabiling gutlo sa panaad
atubangan sa barko nga gasenyas na og pauli.

Napagaw nga nanitsit ang kapanganoran,
pwera bisita, pwera bisita, pwera bisita.
Nanghasi ang dagat nga nagtumod
kanimo palayo sa akong gitindogan.


-- GENALYN G. OMAPAS
Cebu City, Philippines

Daghang salamat sa mga maniniyot nga gapaambit sa ilang mga hulagway sa Google ug Flickr.