sa mga hulmigas

Nahisagol sila sa akong tinimpla, 

Nanglutaw gikan gikutaw 

Og kutsarita, sa dihang gipulihan 

Sa kahalang ug kapait ang katam-is. 

Gidugokan sab nila ang natapok 

Nga mga bukog, gipanglukdo 

Ang mga mumho dayon gitadlas 

Ang mga liki-liki sa lababo. 

Bisan unsaon nako paghapak, 

Pagtamak ug pagpisat, igo ra kong 

Mingaab sa kahapdos ug kakatol 

Sa ilang pagpaak hangtod hinuon 

Naminhod na lang akong dughan. 

-- IVAN RIDGE ARBIZO
Davao City, Philippines

bugsay

                                        

                                        ang mga batang 

                                     kusgan nga galawig

                                         gamit ang ilang 

                                               yutaong 

                                                kasway 

                                               misurko 

                                                sa paka 

                                                 giubay 

                                               kinadena 

                                                sa balod 

                                                 tudling 

                                                 sa law’d 

                                                umahan 

                                                padayon 

                                                pag-irog 

                                               sa baruto 

                                               pasupang 

                                                 sa tubo 

                                                lamurok 

                                                sa puntil 

                                                sa yutaan 

                                                nga amo 

                                             gipudhawan, 

                                    gitumpi sa parmal ang 

                                 dugos binisbisan sa kanti- 

                                 dad bali og setenta’y sing- 

                                  ko pesos nga tabid-dagat 

                                 nga karon lusok nga gipa- 

                                  bagtok sa lagiting sa udto 

                                  aron mataguptop paghun- 

                                   hon himan ang matsiteng 

                                  amol…ug paglabay sa walo 

                                   ka takdol pabiling ungkil 

                                  ang ugma sa linghod-gaod 

                                   nga galayag kinsa biniya- 

                                       an sa hingalimtanon 

                                                nga saring 

 -- CARL B. MANTUA 

Baybay City, Leyte, Philippines

ayaw palunga

Kon wa’y ngipon ang kandila 

pagkitkit sa mangitngit, hinunoa: 

madani baya gihapon ang anunugba 

pagduol bisan pa’g lamyon siya. 

-- J.B. MONTANES 

Mabinay, Negros Oriental, Philippines

hinanali nga kapaaw

Sa akong pagpangapkap og lapis aron mosulay na usab pagsulat human molabay 

ang lima ka gatos ka tuig namatikdan ko nga  umog ang gunitanan sa hunos sa akong lamesa. Hayan napuno na usab kini og tubig nga hinunob sa kamingaw  sa biniyaang mga takna. Apan dili ko makaako pagbukas niini aron susihon ang kahimtang sa tinipigan kong mga balak nga bisan walay hinungdan gikawid-an ko lang gihapon—sama nga dili ko makaako paglingi og kalit sa akong likod kay dili pa ko andam moharong sa manulonda kong magbalantay. 

-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO 

Cebu City, Philippines

kining kinabuhing tubigon

mokisaw molinaw 

moayaay motaob 

usahay magbaha 

usahay mohubas 

usahay tugnaw 

usahay init 

may parat may tab-ang 

o kinabuhi 

ianod ko sa imong bul-og 

uban ang buya sa paglaom 

nga matugkad nako 

ang gilawmon 

sa gilumsan sa baktin 

nga natapigas sa taytayan 

tultuli ko asa gapahipi 

ang kasag nga maisog 

kay akong ipapaak 

akong tudlo aron masamad 

ug magdugo aron ang tubig 

madagat man o masapa 

matubod man o sa gripo lang 

matilawan ang pagsidlit

sa kaaslom gikan 

sa akong kumagko 

o kinabuhi
tagamtama unya bisan 

tinagidyot ang kahapdos
sa samaran kong pag-antos 

-- JONALYN ALMACIN
Nantes, France

ang mga dapat sa balay

Ang pultahan nga gibaharan, 

Ang kisame nga nagtulo og pamuyboy, 

Ang sanipa nga nangaluray, 

Ang sagunting nga naigking, 

Ang busaog nga nangulba, 

Ang mga bungbong nga kinulata, 

Ang bintana nga nagdungoyngoy, 

Ang abuhan nga wa’y kusog, 

Ang sawog nga naghilak, 

Ang samin nga bakakon, 

Ang atop nga nabuslot uyamot, 

Ang lababo nga nagkayo, 

Ang mga platong siningkahan, 

Ang mga kutsarang bawog, 

Ang mga kutsilyong habol, 

Ang tungki nga kibol, 

Ang silhig nga usikan, 

Ang kalderong binukbok, 

Ang mga bangkitong kimpang, 

Ang mga higdaanang dakog wanang, 

Ang mga tsinelas nga kabang, 

Ang mga basong pinuspos, 

Ang mga labhonong nangasunog, 

Ang mga luwag nga dili takos, 

Ang ang-ang nga naang-ang, 

Ang pahiran sa lapokong pagkagiw. 

-- KENNETH MICHAEL M. BABA
Borbon, Cebu, Philippines

luneta

Gigukod nako'g tan-aw

Ang miikyas nga adlaw; 

Gihingos ang parat nga huyohoy,

Mihapuhap sa karaang danguyngoy. 

Gakurog akong tiil nga taakon 

Ang batuong hunasan. 

Basin naa’y kalag
Sa kagang nga makugang. 

Nikarat ang akong tutonlan 

Dihang akong gitutokan 

Ang bulbol sa wa’y sapot— 

Galaroy-laroy nga buang. 

Nauga akong laway sa kidhat 

Sa burikat nga gabarog-barog 

Tupad sa posteng wa’y kurat 

Dihang kalit duna’y miguyod 

Nga puting langyaw. 

Daw mitiurok 

Ang estatuwa ni Rizal 

Sa mga nahibilin nga gipakamatyan.

Midagan ang inahang gasapwang 

Sa gatutoy nga masuso 

Aron puniton ang sinseyo, 

Giitsa sa gawara-warang politiko.

-- RODELIO BARELLANO 

Caloocan City, Metro Manila, Philippines

unsa’y kataposan sa kalibotan:

dili na mogana ang tihol kon suwayan pagtawag ang hangin; 

dili na mosayaw ang mga dahon; 

ang liti sa kilat igo lang magdula sa langob sa dalunggan, 

ang pagbagulbol sa dalugdog madunggan sa gimemoryang 

pagpas-an ni Kristo sa krus; 

undangon sa adlaw ang pagyamiid, 

ug ang bulan dili na duawon ang kadagatan diin 

gipangpilo na ang matag balod 

ug gihipos sa usa sa suok sa kalibotan; 

moawas na ang tubod ug ang mga atabay 

kay wala na’y mosag-ob; 

nagsadya ang sinugdanan sa kataposang kamingaw. 

 -- ADELA OROZCO 

Pattaya City, Thailand

bantay baya, manong!

Kahait baya anang imong tinutokan— 

gilamoy ko nga wa’y panit-panit, 

gikitkit lakip akong kabukogan, 

gitupsan sa katam-is lupig pa’y tubo. 

Apan ayaw baya intawon ko tintala. 

Basi’g makalimot hinuon ko ug mahinayak 

pagbitad nimo sa akong lawak. 

-- HAZELEN C. COBOL

Argao, Cebu, Philippines

emergency room

Pag-abot ni Rubin sa ospital 

Nga may Indian pana 

Nga gaongot 

Sa anang dughan, 

Maid-id imaw nga ginpangutana 

It gangueob nga admitting clerk: 

 

Ngaean? 

Edad? 

May asawa? 

May obra imaw? 

May down payment ka nga daea? 

Tanan nga pangutana 

Nasabat pa gid man ni Rubin 

Owa't eabot sa katapusan 

Ay nagapungapunga 

Eon ra paginhawa 

Ag nagaeutaw-eutaw 

Eon ra kalimutaw. 

Samtang ro doktor 

Sa may pwertahan 

Hay nagahutik-hutik 

Sa nagapanghuy-ab nga nars. 

-- MELCHOR F. CICHON 

Iloilo City, Philippines

dili tanang balak mokanta

(hubad sa ‘Not All Poems Sing’ ni Merlie Alunan)

o mobukhad hangad sa adlaw sama sa mga bulak

sama sa langit alang sa gatadlas nga langgam
sama sa yuta alang sa uwan. 

Ang ubang balak gatak-op, 

usa ka lugas sa balas sa kahip-ot 

walay kahayag sa bulan ni sa bituon 

ang makaduot O nakumo 

daw bato gapugong sa kaugalingong ginhawa. 

Dili tanang balak mokanta apan nagatigom 

sulod niini mga lawod sa kahilom, 

mga taliabot nga bagyo, mga gakit sa pangandoy 

nga naanod, nabulibol nga kadasig sa suso 

nabalhog sulod sa iyang kabhang, 

kinaadman sa isda nga gatutok 

wa’y pagpamilok sa kalapdon sa dagat. 

Ang balak wala man gyoy buot isulti 

apan kon unsa nay imong nasayran, 

o nakat-onan, o nakalimtan 

latas sa mga kaliwatan, naglagutong 

mga bukog sa kabaw, kordero ug mga baboy, 

imong tinggutom sa mga panahon sa kabuhong. 

O nakubsan sa ginhawa samtang 

naggukod sa kalag sa hinigugmang gipukaw 

sa rosas ug sihag nga bughaw—dili nimo 

siya madakpan ug dili siya mohunong tungod nimo 

bisan pag mamatay ka sa kauhaw o matumba 

nga napiang daplin sa dalan. 

Padayon, padayon, gukda siya, sa walay paghunong, 

sakmiton ka sa kuyamoy sa hangin dala sa iyang malamatong awit.

Ang paggukod kabahin sa maong pamaagi--

kay hinumdomi baya, 

dili tanang balak mokanta.

 -- MANUEL M. AVENIDO, JR.
Fukui, Japan

diri tanan nga siday nalaygay

(Winaray nga hubad sa ‘Not All Poems Sing’ ni Merlie Alunan)

o nabuklad huyang ha adlaw daw bukad 

o daw sugad han langit nga nabitad 

luyo han mga tamsi nga nagkakalpad 

o sugad han tuna nga nasalod han bunok. 

An iba hito ha ira, nakataklob, 

usa ka lugas hin baras nga mahugot 

waray bis inulang hin kasanag 

tikang han bulan o bituon nga makakasuhot, 

Nakirugtol, sugad hin bato nga nautok. 

Diri tanan nga siday nakakaglaygay 

lugaring nagtitirok ha ira sulod 

an kamingaw nga daw mga lawod, 

diin may nahuhurma nga mga bagyo, 

ngan may nalutaw nga mga barsa hin mga inop 

nga napakyas an pag-ininop, daw nag-aalipuros 

nga pagbati han kuhol nga pinirit 

pagprisoha dida han iya balayan, 

daw kinaadman han isda nga nahangahang

waray pirok-pirok nga natutok 

han kawaray katubtoban han kadagatan. 

Iton usa nga siday, waray gud man ginyayakan, 

kun di an imo na daan nahibabaroan, 

o an imo mga nahibaroan nga ginbayaan, o an mga nalimtan 

hasta ngadto-ngadto han tiarabot nga katulinan, 

daw karubkob han nagkakadudugmok nga mga bukog 

han mga karabaw, karnero ngan kabaktinan, 

o an imo mga pakigbisog hin pagpuasa 

ha mga panahon nga ikaw naghuhura. 

Sugad man gihapon han imo pagtinghak 

tungod han imo paglinanat han murto 

nga imo gintawag tikang dida han rosas 

ngan asul nga masilhag-- diri mo la gihapon 

hiya madadakpan, ngan diri man hiya mahunong 

para ha imo bis' ka pa mamur-ag hin kauhaw 

o madismayo ngan mabarian hin paa 

dida hit ligid hit karsada. 

Ada kay, hala, kadto-a, ayaw papugong. 

kawata tikang ha hangin an mga aso 

han iya murto nga mga laygay. 

Kay an dadlagan hin paglinanat 

asya an nagdadara hin kalipay--

hinumdomi la ha kanunay, 

diri tanan nga siday nalaygay. 

 -- KENNETH ALVIN CINCO 

Salcedo, Eastern Samar, Philippines

uhaw kaayo ang kamatayon

“Dying is thirsty work.” 

— Game of Thrones (season 4, episode 7) 

Gitawag na ako sa kamatayon 

Ug nabati ko ang hilabihang kauhaw 

Apan nabati ko upod 

Nga mas uhaw pa diay ang kamatayon 

Kaysa nako. 

Sa wala pa ako nakatungab 

Iya na diay akong giyarok. 

-- JOHN DANTÉ 

Consolacion, Cebu, Philippines

sa hampang nga dama

Sa diri ang tansan ukon bato 

nagasugod bilang piyon 

ukon ordinaryo nga tawo, kag ang korona 

ukon ang posisyon nga dama ginahatag lang 

sa sin-o man nga una makadab-ot 

sa pinakasulod nga teritoryo sang kaaway. 

Indi ini pareho sa chess nga sa pagpalagyo 

ang nanalaw nga hari pwede nga makibon 

sang kabayo, rayna, ukon obispo. 

Sa hampang nga dama ang tanan alalangay, 

atubangay ang handusanay sang buno, kag 

ang kadalag-an makuha lang 

kung ang mga kaaway napapas gid tanan. 

Siyempre may ara man mga sitwasyon 

nga nagakasiod sa isa ka higad ang pobre nga piyon, 

pero talagsa lang gid ini. Kalabanan, depende na sa kamot 

nga natagna nga magtulod sa piyon. 

Kag sa tion nga matabo ini, sa kainit kag kaisog 

sang nagatulod, siya kag ang nabilin nga hangaway 

nagaisa, dungan sila nga nagahikog, 

samtang ginakadlawan ang lulubngan. 

-- JONATHAN DAVILA 

Bacolod City, Negros Occidental, Philippines

gipangutana sa damgo ang katulogon: asa ta mopahuway karong gabhiona?

Pamati lang. Pasagdi nga manibsib 

ang katugnaw sa Kyiv lahos sa atong bintana, kalit 

og layat sa atong lantay. Didto, naabo ang mga kwaknit 

ug nabuta ang buwan sa aligato hangtod nasaag 

ang gaaso nga tipik sa iyang laylay dinhi— 

Pytayetsya son drimoty: 

De zh my budem nochuvaty? 

*** 

Pamati lang. Pasagdi nga mapagaw 

ang mananabtan uban sa mga hubog, gabidyoki atbang 

sa kapilya diin gihaya ang gihayblad nga silingang 

pulis— nangwakwak og pasangil nga adik kuno 

ang iyang bugtong anak, dili na matugaw: 

Dandansoy, bayaan ta ikaw 

Pauli ako sa payaw… 

*** 

Pamati lang. Pasagdi nga matuk-an 

ang mga buwitre didto sa Mariupol diin ang banagbanag 

namikat sa kahangol sa ngiwngiw. Gapalawod ang alibwag 

sa agiw lahos sa upat ka suok sa lapyahan diin 

namuwaw ang hagawhaw sa mga wati: 

Pytayetsya son drimoty: 

De zh my budem nochuvaty? 

-- MICHAEL U. OBENIETA 

Topeka, Kansas, USA

ang babayeng napuno sa gakayong buwan

Ang itom nga baho sa mga bulok natanggong 

Didto sa lapukong kahayag. Aduna ka ba’y 

Gitagoan diha sulod sa galuno nimong 

Pusod? Kanus-a man moabot ang dugoong 

Kagabhion? Ang gugma usa ka panaw paingon 

Sa halayong mga bituon. Ug panaw paingon ngadto  

Sa dapit nga aduna’y di maginhawang hangin. 

Ang gugma usa ka dakong gubat sa mga kilat, 

Ug ang duha ka lawas napagba tungod 

Sa mabangis niining taming. Halok ngadto 

Sa lain na pong halok hangtod matakoban 

Ang ginagmayng eternidad nga namugna 

Sa atong ginagmayng mga lihok ug panagbag-id. 

Ang utlanan. Ang kasapaan. Ug ang metalikong 

Bangaw sa subangan ang gakayong buwan 

Napormang mga mata tali sa inilogay sa kahayag 

Ug sa kangitngit. Langga, ihamyang ko sa upat ka 

Dimensyon ang alimyon sa napaig tang dugo. 

-- LEONEL QUILLO 

Malalag, Davao del Sur, Philippines

ang salag atbang gakurog nga adlaw

sama sa dahon 

mga lambod sa bukton 

ug ang pagtugdon

inig bulhot sa huwaw 

magsanga og katugnaw 

 -- DENNIS S. SARMIENTO 

Baltimore County, Maryland, USA

abstrak: dibuho ug damgo

walay bili imong damgo 

            dunay bili imong damgo

ayawg yawit nga may ikaambit 

ang halang nga way pahit 

            kay ang halang nga way pahit 

            may paak nga makapaksit 

ayawg laom nga may humot 

ang imong dibuhong ping-ot 

            kay ang kahuot sa ping-ot 

            may isikmang makapalagpot 

ayawg barog kay di kabungog 

ang hugis nga way dungog 

            kay ang hugis nga way dungog 

            may barog nga di malup-og 

ayawg kihol nga makahinol 

ang bulok nga di motultol 

            kay ang bulok nga di motultol 

            may pag-agak sa napandol 

ayawg ingnang makakita 

ang lapis mo nga gimuta 

            kay ang lapis mong gimuta 

            nakakita sa imong ugma 

walay kalag imong dibuho 

multong nangita’g paraiso 

            maong gikalag ang lapis mo 

            ug gidibuho imong pagbag-o 

 -- DESIREE L. BALOTA 

Talisay City, Cebu, Philippines

palina

Diha’y mga tanom sa balisbisan 

nga mosumpay sa atong kinabuhi 

nga, matod pa sa akong amahan, 

kining mga tanoma ingon lang

sa mga yanong sagbot ug buwak. 

Hangtod, dugang pa niya, 

nga bisan unsang dahona nga 

maigo sa tinulo sa uwan gikan 

sa atop, mao kini ang idumalig; 

ang aso niini mao’y ipalina 

sa mga gipangbati nga sakit 

nga naglatagaw sa kalibotan. 

Kon duna ba'y kalag 

kining mga butanga, kini ra

ang akong nahibaw-an: 

nakighinabi kay gidapit diay 

ang aso ngadto sa langit. 

-- JOVANIE B. GARAY 

San Isidro, Davao Oriental, Philippines

agiw

Wala na’y labaw pa katahom sa sagbot sa berano 

nga nagsunog sa kaugalingon sa pangompas sa Adlaw. 

Dili ba usa siya ka phoenix, subling nahimugso labaw 

Sa lubngnan nga gibalikan sa alindahaw sa Hunyo? 

-- CARL B. MANTUA 

Baybay City, Leyte, Philippines