usa ka tugon alang sa tigsukod og mga lawod

Wala’y kisaw, naamang ang dugdog nga natanggong

Kuyog sa nanamin nga dag-om diha sa lim-aw. Makabungol

Ang imong giluom. Kanus-a makaplagan ang landong

Sa gibuyog nga laylay (gapukaw-guyod nimo pagtultol-

Tutok nianang kidhat sa unos)? Gilunopan ka, gapiyong,

Tadlas sa imong alimungaw… Nakurat ka sa pagkapandol.

Unsaon kaha pagpasol sa nabuwad nga panumdoman?
Adtoa si Iya Basyang, ang mananabang nga nasayod

Ug mao ra’y makasubay og kawot sa mga tinagoan

Dinhi sa Olango. Unta masumpayan sa iyang sungkod

Ang nasaag nimong dila, motukmod dayon nimo sa duyan

Alang sa gauha nimong kahibulong. Dinhi pagsugod.

           

            Unongi ang wala’y utlanan nga pag-inusara.

            Ubani ang bao, dili maghangos bisan asa.

-- MICHAEL U. OBENIETA                                                                                                                            Topeka, Kansas, USA

awom

Pananglit, pareho tang' dunay awom ubos

sa mata. Imo naas’ tuo. Ako naas’ wala.

Di kaha hulagway ra tika sa samin.

Kun di kaha, puyde’g ingon ani ang kalibotang

giladlad sa atong atubangan. Ikaw gadungaw sa hilom

nga lim-aw aron sud-ongon ang tibuok uniberso

apan imo lang kong nalantaw nga kabahin sa tubig.

Nag-atubang tang wa mailhi ang usa’g usa.

Bugtong misumpay nato ang awom sa nawong.

Wa ko kahibawo kon unsay atong kalainan.

Kon magdungan tag iyagak tungod sa pagpanaw

ganina sa usa ka gihigugma tungod kay nakita ko

sa imong dagway ang pagpanghubag sa imong mata,

kinsang luha ang mas init. Kinsang gugma

ang dili masulod sa ping-it nga bakho ug bangaag?

Kisang pagbangutan ang mas duna’y hinungdan?

Mao kaha ni ang atong kalahian: ako kining

nangutana samtang Ikaw hilom lang?

Apan unsa sad ning lagubo sa gutlo nga sa kada

buka ug kusmod sa akong baba aron tulisokon ka

sa wa nimo’y pagpakabana, basolon sa hingpit

nganong nahitabo ang way hinungdang kasakit

kon masamdan niining gaatubang tang parehong samaran.

Nganong padayon kong nangita nimo aron ila-ilahon ka

matag higayong nabuyok akong abaga sa kasub-anan

kon duna’y nahanaw, nakalimtan ug di makab-ot?

Padayon kong magluhod, maghangad nimo

kon di nimo mahatag ang mga tubag bisa’g moingon kang’

ako, ug dili gugma, ang lintunganay sa tanan.

-- NOEL P. TUAZON
                                                                                                                                Dauis, Bohol, Philippines

mga tipak sa dan-ag

wa’y nahimo ang gilay-on

dihang gihagkan sa bulan

ang aping sa dagat

***

wa’y bituon ug gainusara

ang bulan gapahipi luyo

sa panganod ug hilaw

nga mipahiyom

sa manag-uyab

sa baybayon

-- GRATIAN PAUL R. TIDOR                                                                                                    Dipolog City,  Zambonga del Norte, Philippines

balay-balay

Sa paglad-ok nimo


anang bugnaw nga Red Horse


hinaot modagayday
pod unta

hangtod sa imong pahak

nga ang atong abangan baya

intawon binuwan.

Sugdan na lang kaha nato

pag-atop ang atong balay

og tansan nga motagaktak ra pod

sama sa kalangas

sa uwan.

Tigomon pod nato

kanang mga botelya
nga nahapla

aron iapil og pabarog sa haligi

sama nimo natumba

-- NICHEE S. OROCIO                                                                                                                  Danao City, Cebu, Philippines

kwitis

Gahangad ta, gasaksi

Kon giunsa pagsiga sa kaanyag
Nunot sa kangitngit-- talagsaon

Ug hamubo bisa’g wala’y
Pagkatagbaw. Ang inanay

Nga mga sidlak

Nanganaog,

Nangahanaw:

Wala’y gisaad,
Wala’y balikan.

Apan padayon ta'g tan-aw,

Nasayod kon unsa ang mosilaw

Sa kalipay. Gahangad ta uban

Sa hilom nga paghandom.

-- ADONIS R. ENRICUSO                                                                                                       Dumingag, Zamboanga del Sur, Philippines

ping-it nga pagdapit

Dali dinhi, mahal, sa Kidapawan

Diin ang yuta tabunok, dali rang manglunhaw...

Dinhi ta magtagbaw og sabwag sa mga binhi

Ug saksihan natong' moturok, motubo, mokatay

Paingon ngadto sa kabungtoran diin ang mga tubod

Gawasnong modagayday paingon

Dinhi sa patag. Apan sama sa atong gugma

Nga usahay kinahanglang pug-an

Mahubas pod ra ba ang tinubdan. Gani,

Nakat-onan nato niining panahona

Nga dili lang diay tubig ang mobuhagay gikan sa bukid

Ug dili lang taghoy sa mga kahoy ang molanog 
Samtang ang singgit sa mga gikapoy duyog 

Sa daguok sa mga tiyan. Unta, wala sabwagi 
Og bala ug wala bisbisi og dugo ang kayutaan.

Nindota unta kon duna pa’y laing mamunga.

Dali dinhi, mahal, sa Kidapawan!

-- PAUL RANDY GUMANAO                                                                                              Koronadal City, South Cotabato, Philippines

di ba nagkita ta kaniadto?

panagdungan sulagma hataas

wadamhang panagkita balaanong tuyo

tinagoan ning kinabuhi mao ang pagkat-on

ug pagpakabuang sa kaugalingon pinaagi

sa pino ug hapsay nga pagsadsad mistikong

panaghibagat nirvana satori
kosmikong kahimatngon

-- MELQUIADITO M. ALLEGO                                                                                                      Lake City, Florida, USA

ikaduhang pagbalik sa demonyo

Jezebel, mikamang ka padu’ng sa tag-iya 

Sa kinadak-ang panaderiya

Nga naghuwat sa iyang wangkig nga kerida. 

“Nong, mangayo unta ko’g pan nimo. 

Napul-an na god nako ang pasmo,

Gibiyaan na lang ko sa karaho.”

Gigunitan sa lalaki ang tuo mong kamot, Bel.

“Day, kanindot ba nimo’g bilbil. 

Kon monay pa na, ipagawas nako akong bangkil

Ug habhabon ko na, habhabon hangtod wa nay mabilin.

Naa ko’y usa ka putos sa binangkal kortesiya sa akong kahigal.”

Mipahiyom ka, Jezebel, apan wala ka matagbaw.

“Nong, ang tawo dili lang mabuhi sa pan nga bahaw. 

Ang iyang kalag nanginahanglan pod og palaman.”

Ang tag-iya sa kinadak-ang panaderiya nangagho

Kay nagtuo siya mibalik na ang demonyo

Sa ikaduhang higayon, sa ikaduhang higayon. 

Maninistis-Balakero, napakgang ang imong plano 

Sa pagpakigkita sa balbong demonyo 

Ibabaw sa bangaw nga kanunay magpakita sa Sitio Purgatorio.

“Nganong gibalhog man ko diri sa prisohan?

Wala man ko mangawat og kalipay sa katawhan.

Igo ra man kong nagpakita sa tanghaga sa akong bilahan.”

Miduol nimo ang hepe sa presinto, Maninistis-Balakero.

“Dong, gipasanginlan man kang nagpakatap og kagul-anan

Sa tanang mitutok, mipasiplat sa imong bilahan. 

Wala silay napupong misteryo nga mahimong handomanan

Nga sila mga tawo lang ug dili sama nimo.

Maninistis-Balakero, naghunahuna sila ikaw ang propeta 

Nga makatubag nganong dili sila biyaan sa ilang anino.”

“Tsip, ang kamatuoran dili bukog nga ipugos hungit ngadto sa iro.”

Ang hepe sa presinto miabli sa selda ug gipagawas ang piniriso.

“Miabot na gyud ang demonyo, miabot na sa Purgatorio

Sa ikaduhang higayon, sa ikaduhang higayon.”

-- KEVIN A. LAGUNDA
                                                                                                                           Liloan, Cebu, Philippines

manok: tulo ka sugilanon

Wala ko kalimot sa manok nga putol 

ang liog sa akong adlawng natawhan.

Wala, wala ko kalimot.

Sa bukid sa Lantoy didto sa Argao, giandam na

ang mga manok nga ihalad, pasalamat 

sa kapikas ni Maria Cacao: si Mangao.

Alang kini kaniya sa adlaw sa tingpupo 

sa pagdako sa mga binhi sa humay. 

Ug didto sa Kidapawan, giandam na pod 

ang mga manok: silang Upaw ug Bugnoy. 

Nangurog ang mga panganod, 

nangluspad ang mga gutling, 

nalisang ang hangin,

nihagip-ot ang yuta, 

gilamat ang atong bandila, 

ningkipos ang kawanangan.  

Karon, wala na ang tag-iya 

sa mga hilis nga tsinelas 

ug sa inutangang kabaw.

Ang ilang gisi nga mga sinina 

mao na ang ilang nahimong 

kaugalingong lungon ug yuta. 

Gitapi-on sa mga balita 

ang ilang mga kamot ug agtang. 

Nangasaag ang mga luha 

sa ilang mga asawa, 

naabot kini sa ilang mga baba, 

suwang, kamot. Wala na kini katultol 

kon asa sila padu’ng, sama nila, 

daw wala’y suok alang kanila

kon dili lang sa mga panid sa mantalaan. 

Wala ko kalimot adtong krus nga gisubli 

sa akong agtang gikan sa dugo sa manok.

Wala ko kalimot, wala na.

-- CINDY VELASQUEZ                                                                                                                              Cebu City, Philippines

kon unsaon paghigugma ang lalaking straight

Huna-hunaa ra god, auntie,

nga usa lamang siya ka amigo.

Kon wala siya gatan-aw,

tutoki ang iyang lasangong bangas.

Pugngi imong kaugalingon, dzai,

nga maghunahuna kon unsa

ang bati-on sa mga kamot mo

kon laagon niini iyang buhok—

kon asang buhok ikaw na'y makatubag.

Kon sa imong kakiat, 

ma-imagine mo na gyod unsa

siya nga pagka-amahan sa damlag,

hinumdomi, imaginary sab imong matris.

Kon mangutana na siya

unsa nga tipo sa lalaki imong ma-bet,

girl, ipatadlas ang kaluoy sa iyang mata.

Kon mabutyag na kaniya

ang imong tinuod nga pagbati—

salamat sa barkada mong traydor—

ayaw lang kaluya, bayot.

Wala ra na sa iyaha. Kebs lang.

Kon makig-shot na siya nianang gabhiona,

ayaw intawon pag-expect og afterparty.

Kon pagkabuntag, makita mo siya
nga gahagok sa imong sopa,
ter, andama ang humok mong kaunoran nga makuniskunis

sama sa nabitas nga pink foam sa imong dughan.
Bes, mata na. Dili siya maimo.

-- ALTON MELVAR M. DAPANAS                                                                                           Cagayan de Oro City, Philippines