12.08.2009

daan ra gyod kong humot sa mga nalisoan
















ug sa mga kuwangkuwang.

sukad pa sa kindergarten
hangtod nga na-elementary
high school
college na ko
motapot diri
nako
ang mga sinilhig.
kadtong usa ray bukton,
nagkirigkirig ang ugat sa liog,
mga al-al,
nagpirokpirok ang mata morag
diyolen iring-iring,
mga birok,
kadtong may kayugot sa katilingban,
mamumuno, adik
sa pamuso
ug mga kiriwan.
sa akong panrabaho
ug bisan sa nagstambay
na lang ko
kanunay nakong madani
ang mga pinilian. mailhan
dayon ko nila unya
motapot na. hangtod
karon.
dinhi sa akong adres karon
nasakpan na kog
usa nga ingon nila.
naghandodhandos siyag
kariton
nga puno sa basura:
mga bali nga sungkod, liston
nga way pares, putos
sa potato chips,
tetrapak, mantalaan,
buak nga antiyohos…
“hoy, bay, kumusta na?”
mohunog ko unya mag-estorya mi
kadiyot.
bisag nanamilit na ko
mosunod gihapon
siya
agi sa mga imnanan ug
mga borikatan…
“sultihi baya ko bay ha,
sultihi baya gyod ko,
gusto kong makauna
sa labing lab-as
nga balita!”
siya maoy akong bag-o.
wa gyod ko kakita niyang
nakig-estoryag lain.
ang kariton mikagolgol
og gamay
sa akong likod
unya dihay morag
natagak.
mihunong siya aron
puniton kini.
dihadiha
midali kog tipas ug milighot
pagsulod sa hotel
sa eskina,
mitadlas sa lobby
unya migawas sa gawang sa likod
diin dihay iring
nalibang.
tugob sa himaya,
mitutok kini kanako
ug mipahiyom.


(hubad sa Iningles ni Charles Bukowski)

—VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Koror, Palau

dako ug gamay
















Dakong balod, gamayng balod.
Samang
Moanod ug mabanlas kanimo.

Dakong kahoy, gamayng kahoy.

Samang
Dunay imong kapasilongan
Inig bundak sa ulan.

Dakong kahayag, gamayng kahayag.

Samang
Mobanwag kanimo
Taliwala sa kangitngit.


-- URIAS A. ALMAGRO
New Berlin, Wisconsin, USA

12.07.2009

hubad gikan sa kinutlo nga panid sa “Gitanjali” ni Rabindranath Tagore
















Diin ang alimpatakan wala’y kahadlok ug ang ulo gipataas;
Diin ang kaalam gawasnon;
Diin ang kalibotan wala mabuak ngadto sa iyang mga tipaka
sa hagip-ot nga mga bungbong sa banay;
Diin ang mga pulong galugwa gikan sa gilawmon sa kamatuoran;
Diin ang wa’y lapoy nga paningkamot galugway sa iyang bukton
ngadto sa kahingpitan;
Diin ang tin-aw nga dagayday sa katarongan wala masaag ngadto
sa dulom nga desyertong balas sa mga patay nga pamatasan;
Diin ang alimpatakan giguyod nimo paingon ngadto sa kanunay
nga paghawan sa hunahuna ug binuhatan—
Diha sa ingon nianang' langit sa kagawasan, akong Amahan,
pasagdi ang akong nasod nga mahigmata.


-- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA

usa ka hakop nga panimalos kuyog sa naglupad nga tulabong
















maoy tinuod nga bili sa akong paghigugma.
pananglitan, ilawom nianang mangga
hagkan ko ikaw sa labing mahilomon
kong kaaghop ug ikaw mohakop
og abog gikan sa inyong nataran ug
way kalisang mosabyag niini sa akong mga mata.

tutoki, tutoki
ang akong kalimutaw
nga napuling sa
imong kabanyaga.


-- OMAR KHALID
Medellin, Cebu, Philippines

12.05.2009

sultihi ko nga duna'y laing kalibotan gawas dinhi















(alang sa mga biktima sa Maguindanao)

Sultihi ko nga dunay laing kalibotan
Gawas dinhi
Diin ang mga kamot mohikap ug mobati ug paghikap
Managana pagdakop sa mga alibangbang
Managana nga makabali unya sa ilang mga pako

Mga babaye ug mga lalaki
Giputos sa katulogon
Sulod sa gikiyogpos nga mga pako

Hangtod kanus-a ang ilang pagpandong?
Hangtod kanus-a ang mga alimyon sa bulak
Ug ang walay kinutobang
Pagpanaw sa mga kandila?

Didto sa Maguindanao
Ang tibuok lungsod gibukotan sa mga hardin
Mibuswak ang mga bulok sa rosas
Diha sa nagbanaw nga mga karsada
Diha sa nabungkag nga mga lapok

Hangtod kanus-a una moapas sa langit
Ang mga kaba-kaba?


-- ESTER TAPIA
Kathmandu, Nepal

ang akong mama
















Akong natagamtam ang iyang luha

Nga mitulo sa nagkanasa nga ginisa--

Mga gipino-pino’ng lamas sa kaha.
Ay, basin iya ning buhok ang nahisagol

Sa gihungit kong init nga kan-on.

Saksi ko sa iyang dugo nga mikapyot

Sa kutsilyo, sa pag-abis niya sa karne
Dihang naapil pag ad-ad iyang tudlo.
Apan padayon kong mikaon sa subak.

Kahibalo ko nga kining parat nga gitagamtam

Napun-an sa iyang singot, naapil sa tubig

Nga iyang giandam kon ako matuk-an.

Ug bisan pa man sa away nilang' papa,

Ug sa panagtrukis nila ni ate kaganiha,

Mitungtong kos bangko’ng gilingkoran
Ako siyang gigakos, gipasalamatan pakapin

Og hunghong: “Ma, pun-i pa ang pansit.”


-- BERNARD PAGUSARA

New Orleans, Louisiana, USA

12.04.2009

hatagsalamat
















Hinangop!
Hinangop!

Kita managtigom
Kadasig gihakgom

Hudyaka!
Hudyaka!

Lamano timbaya
Way pagpasibaya

Saulog!
Saulog!

Hain man ang pabo?
Karatil sa abo

Sumsoman!
Sumsoman!


-- MELQUIADITO M. ALLEGO
Palm Harbor, Florida, USA

paglayas
















Sa usa ka higayon, sa pagsakay nako og tren, mitutok ka kanako
sa pangagpas kob ako usa ka langyaw ani nga lungsod o ba kaha
sakpon mo ang akong kahadlok nga nabadlis sa akong mga mata
dihang kalit ko'g gakos sa akong maleta. Wala tika panumbalinga
kon nagkatapad man og sandig ang atong mga abaga.

Buot kong motindog duol sa drayber ug barawon iyang pagduka.
Kahibalo ka ba pila na ka byahe iyang gitadlas niining dalana?
Niining taknaa, dili na lisod abton ang kapanganoran
sa matag piyong sa mata ug pagbayaw sa hunahuna.
Kapakyas ug paglaom nga nahulma sa matag hunong sa estasyon

inig balik og sakay unta mosumpay pa sa atong sugilanon.

Ug sa sunod nakong pag-ikyas palayo sa baryo uban kanimo
di nako malisang nga mosulod sa naghaguros nga sakyanan
dala ang panghambog nga ihunghong ko sa imong dunggan—
Nindot diay mosakay sa MRT labi na'g dili na kita manganaog
ug mopadayon na lang pagsakay paingon sa walay kapaingnan.


-- GENALYN G. OMAPAS
Cebu City, Philippines

12.03.2009

daghang nahisama
















Sa silaw sa adlaw nga gisumpo sa kangitngit
Daghang nahisama: ang atong gugma, pananglit.


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Koror, Palau

mga tagsa-ka-dako nga nangahulog gikan sa langit
















Dili milagro kon ako makakita
Og usa-ka-dako ning abugong agianan.
Tayaon, apan lingin gihapon
Sama sa usa ka mata nga natingala.
Ikaw ug ako nahibalo
Nga hapit wala ang bili
Ning tayaon nga usa-ka-dako
Nga karon nia sa sulod sa akong bulsa.
Apan kanako kini nagtimaan
Sa daghang mga gagmayng butang
Nga nangahulog gikan sa langit.
Ingon pananglitan ning talisik
Nga karon huyoʼng midapat
Kanako, sa kadahonan, sa mga balili
Ning uga tang kalibotan.


-- URIAS A ALMAGRO
New Berlin, Wisconsin, USA

12.01.2009

alang kang andal ampatuan, jr.
















ania ang mga talinis nga kandila
sa umaabot nimong kaliwatan

ania ang usa ka kumo nga yuta
nalapok sa mga bakho gibunokan

ania ang kahilom nga gapula
molakra sa inyong mga daman


-- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA

sa imong pagbiya
















ayaw kalimti'g tan-aw
ang sulod sa imong payag

hinumdomi'ng kini ang nag-inusarang
saksi sa imong kaugalingon

dinhi

ang bungbong nanglili
sa love letter nga imong gisuwat

dinhi

ang katri nakadungog
sa imong gipangyawyaw
samtang gadamgo'g ugdo,
hamis, dughan, sampot

dinhi

ang sawg nga kawayan
nakakita sa tanan
nimong tinaguan:
bisag unsaon pa
nimog kipi,
way maka-ipsot sa
mata sa sawg

dinhi

ang mga abog nahimong
kabahin sa tanan


-- JONA B. BERING
Tuburan, Cebu, Philippines

11.23.2009

p.s.k.: temistokles
















higaladagang luoran ug pikon
komedyante ug guwatsinanggo


higante sa natad sa katitikang bisaya
nganong gitapos mong balak-sugilanong legasya

unta nanglili ka pa sa naligo nga matahom seksing

bulan sa mga gabii sa nagtingsing paghanduraw
adiyos



-- MELQUIADITO M. ALLEGO

Palm Harbor, Florida, USA

ikaduhang misteryo sa kahayag
















Sumala pa’s ebanghelyo
Nga gibatbat adtong usang’ Domingo
Ang kinaunahang milagro
Nga gihimo ni Kristo, bino!

Gadumili unta sa pagbuhat ang Ginoo
Kay wala pa kuno kadto sa panahon,
‘Galing lang wala magpabalibad ang iyang inahan
Ug susama sa usa ka sulondon ug masinugtanong
Anak, ahat hinu-ong nadayag ang iyang
Himaya’g balaanong tahas – ang pagpangluwas
Kanatong tanan gikan sa kinabuhi’ng kawang,
Kinabuhi’ng haw-ang.

Busa, mag-ampo kita.

Sa panahon nga kami laayan, motig-a ang balati-an,
Ug wala nay bulok ang tanan namo’ng makit-an,
Inahan, ipangalyupo mo kami, kami’ng mga uhaw
Ug bu-ot molâlâ sa bahalina sa gugma og grasya,

Ayaw pabalibad.

Kon ugaling kami mangaluya pagpakigbugno ni’ng bangis
Nga mangtas namong’ kapalaran, inahan, kami ipangaliya,
Intaw’n padimdima sa makapabaskog,
Hatâ-hatâ sa kalamposan og tingusbawan,

Ayaw pabalibad.

Ig-abot sa punto nga ang among mga pangandoy,
Mga paglaom, mga damgo, mosangkô ngadto sa dalan
Sa walay katumanan, inahan maluoy ka, kami ipangama,
Patung’ba sa botelya sa perik-perik
Sa kahigayonan u laing mga pultahan.

Ayaw pabalibad.

Hesus, Hesus, Hesus,
Unta ang kopa imong ipasa, intaw’n kami hubga
Aron sama kanimo makabaton kami’g kaisog
Dili kami motalaw, pagpasignunot
Sa kabubut-on sa amahan
Kun ugaling mao man.


-- JOHN K. ZABALA
Baltimore, Maryland, USA

11.22.2009

adto na ako
















Ikaw ang akong magbalantay. Mapinanggaon mong gitunol kanako ang bag-ong hiniwang repolyo nga mabinantayon mong giihap. Dili ni sila kaabot sa kataposang adlaw sa imong panaw, nimo pa. Halos dili ko mabati ang masulob-on mong tingog. Gidawat ko ang imong gihatag apan gihakop ko sa kaulaw, ang akong aping daw bagol nga nagbaga sa tun-og sa kabuntagon. Sa dihang miinanay nag andar ang tren, milukso ko sa pikas gawang ug walay lingi-linging mipaturatoy paingon sa kabukiran, agi sa lapokong dalan nga misubay sa nagliko-likong sapa-sapa sa akong tuohan. Walay usa ka dupa ang gilapdon niini, apan naghuot ang mga isda nga naglangoy sunganga sa sulog, daw miabay kanako. Nasakpan nako sa pipila ka higayon nga mopasiplat sila kanako. Gikan nga mosulhid sa dalan, tua kanila ang akong mga mata. Di ko kaako paglingi sa pangpang sa akong wala kay didto walay hunong ang pagpangatagak sa mga panganod paingon sa usa ka lugot nga dili matugkad.


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Koror, Palau

paghangop















(alang kang Nyor Tem Adlawan)

Milanog lagbas sa ikapitong bungtod
Ang iyang bahakhak bisan tuod
Og wala na siya’y ikabugang’ tingog.

Nakita na niya ang mga ngilit sa dag-om
Ug pangusmod sa bituon apil ang pahiyom
Sa nagkamuritsing nga kangitngit.

Busa wala na niya gipahungaw,
Sa paghangop sa kataposan, ang panghupaw
Nga sama ra sa paghawok sa kabuntagon.


-- KEVIN A. LAGUNDA
Mandaue City, Cebu, Philippines

11.19.2009

wala’y kataposang tagay alang nimo, Temistokles Adlawan
















Magpanilap unta ka kon imo pang nasiplatan
ang ilagang pawot nga tang-an kaayong moipsot
sa gapunsisok nga mga tunob matag kaadlawon
didto sa Carbon. Usahay mosuksok kini sa daplin
diin galaray ang mga bukag sa mga buwak
gikan sa Busay. Iyang ikog sumpayan unta sa imong dila
nga latid motidlom diha sa mga bangag
nga lihay sa pagmahay: Dunggan sa dalaga
didto sa Mis-Oc, nangalimyon sa imong laway
lapaw sa agulo sa imong harana. Libaong sa kadalanan
sa Naga diin ang abog makahadlok labaw pa
sa mga ungo, mopilit bisan sa panit
sa mga uk-ok. Punoan sa mga botelya
ni San Miguel lahos sa imong lingagngag, nagpabulhot
sa imong mga panghupaw, bagutbot ug balikas
tadlas sa panganod sa imong mga agik-ik.

Magpanilap unta ka kon imo pang natagamtam
ang makahilos nga duga sa akong daman, nibukal
gikan sa baba sa akong atay. Kini akong ibisibis
sa pagpangudlot ning mga pulong alang nimo, nangab-ot
sa kainit sa imong gininhawa. Gitugnaw ko.
Gisanapan ko sa inalisngaw sa imong kauhaw.


-- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA

tagpilaw human sa urom















(sa pagtaliwan ni Tem Adlawan)

walay gangis nga maglipay sa maong adlaw.
ang mga tamsi subo sa ilang panaw.
udtong tutok na apan nagpadayon ang
bagting sa kampana. wala nay ganahan
magtan-aw sa kiay sa mga biyuda.
sa bidyokehan, walay lami ang mga sonata,
bakikaw na sab ang karansa sa mga
wakwak sa naga.

naghinuktok na ang karaang makinilya
kalit lang nakorni ang iyang mga letra.


-- OMAR KHALID
Medellin, Cebu, Philippines

11.16.2009

unang adlaw sa nobyembre
















wala ko dayon mainom

ang akong kape

nakita ko ang kalendaryo

nga wala mapaksi

ang bulan
sa oktubre
ug morag dili
ko mahigop

ang kainit sulod sa tasa
hangtod
magisi
ang milabay nga panid

pagkapaspas sa panahon
sa iyang paglabay
nahabilin

ang gipangtay-an

ang tanang gilumotan

ug ang mga handurawan
sama nga ang usa kong tiil

gitangag sa buaya didto
sa lubog nga suba

samtang ang laing tiil
mikaratil og dalagan


luyo sa among kusina
nakita ko ang lubi diin

gihikot ko kaniadto ang itoy
nga si koykoy
sa wala pa

gibitik
sa mga palahubog
sa barangay uno

pagkadaghan na sa mga lahing
adunay usa nga napadpad

sa kilid sa pensa gitugkan na
og mga dahon

modagkot kog kandila
ning adlaw sa mga kalag

apan imnon ko una ang kape
nga kalit rang nabugnaw


-- RIC S. BASTASA
Katipunan, Zamboanga del Norte, Philippines

kremasyon
















Una mo ako ipatunod sa kalayo
kuhaa ug tipigi akong
kasingkasing

Ikatag akong mga abo
sa dalandalan sa una tang
panaghibalag

Ug sa tanaman sa atong salag


-- MELQUIADITO M. ALLEGO
Palm Harbor, Florida, USA

Daghang salamat sa mga maniniyot nga gapaambit sa ilang mga hulagway sa Google ug Flickr.