alindasay

Buot kong dad-on karon sa akong mga tiil--

Lakangon ang gilay-on ngadto sa gitindogan mo.

Buot kong hipuson sa akong mga palad ang hangin

Nga tuboran sa kinabuhi nga imong giginhawa

Dayon tidlumon ang misteryo sa imong pahiyom.

Wa na kapugngi nagyawyaw ako karon

Atubangan sa kangitngit sa nagbukal nga kagabhion.

Buot kong puhagon ang gilubgan sa mga bituon;

Buot ko ganing gub-on ang bungbong sa langit

Sa kalagot nga di ko ikaw gayod makab-ot.

Kay samtang nasampungan ang dalan padulong nimo

Ako gitamparos sa panghayhay, nasukamod sa itom

Nga agos sa panghupaw nga mihunob sa dakong lim-aw

Aron lumsan ang kabalaw nga midakop ning dughan.


-- ERNESTO D. LARIOSA                                                                                                                       San Fernando, Cebu, Philippines

ang kataposang langgam sa tingtugnaw

Ang nag-inusarang langgam misarap gikan sa kakahoyan

ngadto sa tore sa kampana

ug mibalhin-balhin ug batog

sa mga lungag sa batong bungbong

nga gihaw-asan sa lumot,

dinhi sa Deusen usa ka pughak,

nga gilangit-langitan sa bagang gabon

milanog ang bagting sa kampana ug misanap ibabaw sa mga atop,

aduna ba kaha’y Diyos,

Diyos,

Diyos.

Dili na siya mopanaw sa habagatan,

dili na siya moapas sa adlaw,

sa unang pagpanghapnig sa mga nyebe

maghulat na lang siya sa pino ug puting mga gihay

nga mogakos sa hubong mga kahoy

kansang mga salag mihalok na sa yuta.

II

May usa ka langgam nga mikapay

sa tuno ni Vivaldi sa akong hunahuna,

mga dahon nangatagak ug nagbanig sa yuta,

kadali sa ilang pagpamulak diha sa mga sanga,

kadali sa ilang pagbuswak

sa tim-os nga biyoleta sa ilang kaanyag,

niining mga adlaw sa nagkamubong kahaponon

ang langgam hinay nga misayaw sa hangin,

panagsa na lang ang iyang paghagawhaw ngadto

sa hinigugma halapad ug bakante nga mga umahan,

ngadto sa mga kahoy nga daw ang linya

sa kasal nga gihuboan sa mga biste,

ug ang huni ni Vivaldi nga wala'y kinutoban

molungtad pa ba kaha ngadto sa tapos sa tingtugnaw?

-- ESTER TAPIA                                                                                                                        Kathmandu, Nepal

kahingpitan

Sukad gikusokuso, gipuga, gipalo-palo,

ug gibuwad sa kapitan

ang bangaw,

           

napapas ang dalag ug kahil.

Nagisi ang lunhaw.

           

Wala kini tagda sa kapitan.

Wala pod siya matandog dihang nibanaw ang pula.

Gipanghambog niya ang pagpabilin sa bughaw,

tagom, ug tapol-- ang mga hinungdan

nganong gahi iyang mga bukton

ug dughan.

           

Usa ka adlaw,

           

gikan niya gibagyo pag-usab

og mga sumbag ug sikad

ang puti nga punching bag nga iyang gibitay

sa balkonahe,

naluya siya.

Nagakos niya ang punching bag

nga nisuyop sa nag-agas niya nga singot.

Nalup-og.

Sa dihang nabuak na sa iyang singot

ngadto sa pito ka bulok  

ang punching bag,

           

nimata siya.

Naa’y heneral nga miduaw ug misaludo

sa punching bag.

Niabot sa atop ang baha sa luha ni kapitan.

Nahimong dalag ang tagom niyang atop

ug bughaw nga haligi. Nahimong kahil

ang tapol nga mga bungbong,

ug ang kap-atan ka tuig niyang lunhaw nga lawas

nahuboan.

-- DESIREE L. BALOTA
                                                                                                                  Talisay City, Cebu, Philippines

encyclical millennial

Kanus-a ang mga dupa ug hunat sa tinguhang

Pagsukod sa gilay-on gilapdon ug giladmon

Ning dakong lasang ug lawod nga kabughawan

Mao’y pagsulay nga ang henyong kautokan

Sa mga siyentipiko mao ang makamatuod

Sa kinapusoran sa kalamposan sa pagpanglapas

Sa mga utlanan ug pagpanaak sa mga langyaw

Ug hilan nga kawanangan:

Ang mga mambad nga abyon nagliyubaw,

Nagliyubaw liyok sa mga alimpulo

Nilang Mars Plato ug Venus ug sa ngabil

Ni diwanag nga Bulan--

Dinhi ug didto ug dinha ang Bulan mao lama’y

Usa ka bakasyonanan sa magbabalak nga daman

Sa amporawan sa timbreng password sa buhilaman

Ang mga misteryo magpabiling misteryo

Sa kawalaan didto sa kinailadmang kahiladman

Sa minilyong mga planeta ug abog nga galaksiya.

Bisan pa’g ang nagyaweng mga tunob mag-anam

Kadaghan didto sa laing yuta laing dagat laing langit

Ang mga dakbayan mao na lamay mga laboratoryo

Sa nag-eksperimentong mga hunahuna ug handurawan

Ug ang kalibotan mao’y usa ka gamayng Bola

Nga Iyang gitungtong sa palad sa Pari nga nagdupa

Dinha sa kamingawan sa altar sa simbahan

Bisan pa’g sa gawas sa lawas ug sa sulod sa kalag

Aduna na’y daghang kalibotanong kausaban...

-- MELQUIADITO M. ALLEGO                                                                                                       Lake City, Florida, USA

erotika #6

Mga mangtas kitang nahidagsa ning isla

Sa atong kagutom, gikonsumo nato ang atong mga kaugalingon

Gilamoy mo ako, gikaon ko ikaw ug nahurot kitang duha.

-- OMAR KHALID                                                                                                                              Metro Manila, Philippines

amahan sa adlaw, anak sa bituon

Gahuwat ka mobalik

ang mga dahon. 

Kining kahoy, taliwa 

sa mga sunflowers og rosebush,

gatuo nga tingtugnaw pa gihapon.

Sama sa mga pulong 

madasigon ang mga dahon 

ug malaomom sa pagpakabuhi, 

o kayha mohatod balik 

Sa pagkabatan-on. Niadtong

mga adlaw nga nahadlok ka

mokatkat, moluwas sa tabanog

nga nasab-it sa palwa sa lubi. Kadtong

mga takna nga gahapuhap ka

sa hiniktan. Taudtaod na baya.

Nalimtan mo ang kalahian

sa sabaw nga bihag ug ang kahumot

sa galutaw nga tanglad. Daw tugbang

sa bituon ang gilay-on niining 

kahilom ug paghandom.

-- DENNIS S. SARMIENTO                                                                                                        Baltimore County, Maryland, USA

pagtimbang-timbang sa mahinungdanon

Kaduha nasugamak, kaduha nadagma,

Ug sa ikatulo nibarog, nanglimbasog…

Apan karon nga naangkon ang kalamposan

Dakong pangutana unsa’y sunod?

Asa paingon? Unsa’y buhaton?

Sumala sa mga nag-una, lisod

Ang pagsugod ug ang pagsunod, angay

Sa gipanumpaan. Labi na karon nga

Ako usa na ka manlalaban.

-- JOHN DX LAPID                                                                                                                             Cebu City, Philippines

hatagi sila’g ikahunghong

Duwa kini. Busa,

pili-a ang pinakapuwa nga lipstick,

aron mahisama sa mga biyuos sa rosas

ang imong mga ngabil. Balikosay

man kaha sa tinai. Badlisi dayon

ang imong kilay, habog sama sa labyog

sa mga pako sa kabog. Hinagpatay pod

diay sa utok. Pintali kanang imong

aping og mga sundang ug bangkaw.

Ilaha ang sumsom. Imoha ang siyensya.

Sa matag tikang nimo nianang ang-ang

sa tubig, ikaw ang lab-as nga kinilaw

alang kanila, “bulay-og, ambisyosa, gadahom,

mangtas, makasasala, malas.” Ug samtang

nagpinakatay ang ilang laway sa imong

obra, suweldo, degree, ug ang tanang halayo

sa ilang mga mugbong kamot, imong gitay-og

ang mga lamog-lamog sa suka hangtod

nahimo kining bino. Imong gihulma ang yuta

ngadto sa imong dagway; ang mga bato

sa imong bukog.

Sa mga takna nga gipas-an nimo ang troso

gikan sa imong nataran ngadto sa kadalanan,

ngadto sa sidlakang bungtod, natunga ang patag.

Sulod sa imong alimpulo ang usa ka disenyo

nga gaakob sa kabug-at, unos, lilo, ug linog—

usa ka hinagiban alang sa gasurang-surang.

Kon iduslak, ang tanan mabuslot, madunot.

-- CORAZON M. ALMERINO                                                                                                               Los Angeles, California, USA

kawili

Buot kong subayon ang mga sonanoy

sa kataposang panamilit sa ting-init

nga ninggapos sa imong kagahapon.

Pikas-pikason ug dugmukon ang bantayog sa estropa,

himay-himayon ug disdison ang matag tipik sa silaba

kansang mga linya gatanggong kanimo

diha sa ginagmayng mga butang--

antik nga gitukod mo sa kaugalingon.

Ang panahon, mitong-gahom nga gaduaw,

gatipig sa nadugta mong bili.

Baligho, bililhon o talagsaon handurawan

nga mounong bisan pila pa’y panuigon.

Kay kining tanan,

dugay ko nang gikahon sa akong panumdoman,

naglalang og unibersong kalibotan

diin salag nga sugilanon sa dughan ang matag berso.

Ang nikuyos nga mga pulong

ug nagsalimuang nga ritmong natigom

ningmino sa akong mga tudlo

nga sa matag tungang-gabii gatanod-tanod 

sa gilawalawang kamingaw.

-- LJEYHAN RAMA                                                                                                                         Talisay City, Cebu, Philippines

awtopsiya sa lawas sa balakera

Sumala sa Balita

Giangkon sa mga imbestigador nga wala’y katin-awan.

lisod sabton ang talagsaong hitabo sa lawas, kon unsa’y

hinungdan sa pagkamatay lakip ang kamatuoran 

kabahin sa babaye kagahapon sulod sa iyang lawak.

Sumala sa Higala

Dili man gyod makita ang kamatayon sa balakera

sa iyang lawas-- makita lang kini sa kinalawman

nga dapit diin ang tinipigan nga kahilom nahiusa

sa kahuyang matag pangita og tanghaga: iyang kalag.

-- CINDY VELASQUEZ                                                                                                                       Cebu City, Philippines

tanghaga nga miabot sa dakbayan nga gisubangan sa bulan

(alang sa akong kaigsoonang mga Mranao ug sa mga nabiktima sa kabuang sa mga Maute)

Mingkuyanap ang bagang dag-om

Sa dakbayan hulip sa bulan.

Kalit lang nangitom ang hangin

Nga mihabol sa matag suok sa among ingud.*

Hinay-hinayng migawas sa mga liki sa kadalanan

Ang mga alagad ni saitan nga miiwik

sa ilang daotang katuyoan sa mga lumulupyo…

Nangligid ang mga ulo nga maayo pang pagkakumbong,

sa mga putol nga mga kamot binugkosan sa mga rosaryo.

Kining mga alipores ni saitan

Daw morag mananap-ihalas

nga nakabuhi sa ilang hawla.

Piyaka bungul-bungul so alobalob

iran a allahu akbar. *

Saksi ang kawang-kawang* sa nanghitabo

ug kalit la’g hilak ang panganod

og bomba nga mohinlo sa ISIS nga mga pembetengen.*

Inubanan sa matag buto mao’y pag-iwigik sa mga yawa

Pero dinuyogan usab sa mga pangadyi’g bakho

alang sa saag nga kalinaw:  

So kalilintad i makatalingoma sii sa ingud tano. *

Allahu akbar.

Allahu akbar.

_______________________________________

1     * dakbayan

2    * Makabungol ang ilang pekeng Allahu akbar

3    * panganod

4    * mingluag ang tornilyo sa panghunahuna; boang

5    * Moabot na unta ang kalinaw sa among dakbayan.

-- ANGELITO G. NAMBATAC JR.                                                                                                  Iligan City, Philippines

sorbetero

Malinawon ra baya unta kong nagbinugtong

og inom, sama sa naandan, apan kalit

nga misurok ang akong dugo sa kasina

dihang akong naalinggatan, lusot

sa bildong bungbong sa imnanan,

ang yawan-ong tingsi sa tigulang sorbetero

nga nagsud-ong sa tsik (nga malagmit

naghulat og dyip kay nahiugbok man lang

sa daplin sa kalsada) nga nagpupahiyom

inubanan sa pagsulirap sa mata samtang

ganadong gatilap-tilap sa ube flavor

nga scoop sa gaugdong ice cream cone

nga gipalit gikan kaniya—nga mao pa lay

paghuman og pangihi sa likod sa poste.

-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO                                                                                             Dhaka, Bangladesh

kon magbinisaya ko

kon magbinisaya ko

mahimo kong lain nga tao

molawm akong tingog

mogahi akong dila


mokusog akong kaon


mopaspas akong dagan

motyabaw akong dughan

ug manampiling ko

maghinuktok

maghunahuna

maghinumdom

sa akong pagkabata

-- RUSS LIGTAS                                                                                                                                  Metro Manila, Philippines

kon buot nimong unayon pagkutlo imong kinabuhi karon dayon

huwami ug hawiri

ang kauhaw sa alimatok

ang kagutom sa langaw diha sa basurahan

ang katin-aw sa lama anang nalapsan nga sayal

ang kagay sa baso dihang mikanta-sayaw ang palahubog

ang kusmo sa iro batok sa kawatan

unya kining tanan

ayaw kalimti pag-uli 

ug kon malimot ka og pasalamat sa imong pagbiya

ayaw lang kabalaka ug ayaw lang baya padala sa kaikog

dili pa man ulahi ang tanan

balik-balik lang

-- MICHAEL U. OBENIETA                                                                                                           Topeka, Kansas, USA

sayaw sa nisalop nga adlaw

(alang sa choreographer nga si Russ Ligtas)

Matag adlaw

Moduaw ang kahayag

Sa mga isla sa Pilipinas.

Ang mga lalaki molantaw kaniya.

Ang  mga babaye motutok kaniya.

Sa nag-alingasang hangin

Molihok ang mga kamot sa adlaw,

Mosayaw ang iyang mga tiil

Nga gama sa papel nga gatiniil.

Adlaw, padayon sa imong sayaw!

Kay kon moabot ang kangitngit,

Gamiton nila ang imong kasingkasing

Paggama sa kwentas ug singsing.

Adlaw, ayaw'g dagan pahilayo!

Ayaw'g biyai ning kalibotan

Nga gitumban sa mga tawong nagkabayo.

Nasimhot na nako ang baho sa dugo.

Subay sa gagmay  nga mga dalan

Ang hambogerong kabayo gapahiyom

Sa paglabay sa mga balayng gama sa karton.

Ang ilang mga mata aduna’y tabon.

Ug sa pagsinggit sa nasaag nga langgam

Gikan sa kahoyng nahimutangan

Motago ang adlaw luyo sa baga

Ug itom nga mga panganod, nahulga.

Motyabaw ang mga babaye

Managan ang mga lalaki

Samtang molantaw lang ang hangin.

Molantaw lang gyod ang hangin!

Adlaw, padayon sa imong sayaw!

Kay kon moabot ang kangitngit

Mapalgan mi nimo sa punerarya.

Kining nagdilaab namong mga mata

Magpiyong na.

-- MARIA VICTORIA BELTRAN
                                                                                                       Cebu City, Philippines

panag-uban

Naniid nato ang kilumkilom

nga gilukoban sa kahilom

dihang gisubay nato ang dalan

nga nakahil sa higayon.

Sa imong kumingking,

natultolan mo ang mga dapit

nga hapit nangapay-ag

sa katalagman nga kaagi.

Sa imong tudlo, gimapa nimo

ang agianan sa akong dughan

nga hapit na mapapha

sa akong panumdoman.

Sa imong kamot nga galikos nako,

gibagting mo kining dughan

palayo sa naandang kaguliyang

hangtod makabungol ang huni

sa gisaw-an tang gininhawa.

(alang kang Jae Mari Magdadaro)

-- TON DAPOSALA                                                                                                                         Cagayan de Oro City, Philippines

panag-abot

Kahil ang kilumkilom

nga gilukoban sa kahilom

dihang gitugyan ta sa higayon

ang atong kaugalingon.

Ang imong kamot, nitultol

sa mga eskina sa kagahapon,

nihinol sa mga uwat,

nga wala mapapas sa sebo de macho.

Ang imong mga tudlo, mikaskas

sa kwerdas sa kahilom

sa akong dughan nga kaniadto naamang,

nabungol sa mga kasikas.

Ug ang imong kumingking,

sa akong bukobuko, mitudling

mipalawom, sa akong gininhawa

nga mikutlo sa kahilom,

taliwala natong duha.

(alang kang Ton Daposala)

-- JAE MARI D. MAGDADARO                                                                                                  San Remigio, Cebu, Philippines