dakbayanika sa buntag

garahe mitikandal
pagsibog sa gimanehong
panginabuhi
liboy sa daro
gibulibod sa sungay
tampi sa uma


-- MELQUIADITO M. ALLEGO
Palm Harbor, Florida, USA

ang mga babayeng sipat

Pwerting dayak. Naglukso-lukso.
Nanighawak. Hilabihag ngisi.
Dagkog mga sunglasses
Morag mga wa naayo sa piskat.

Pwerting pagposing-posing nagsalig
Nga digital ang camera, way kas sa film.
Bisan way angay, hala pahulagway
Ihiyak ang tiyan aron ingnon way bilbil.

Ang mga babayeng sipat
Wa magtagad sa nag-ugdo nga hugason
Sa sawog nga nag-akal sa abog.
Sa nagtipun-og nga labhonon.

Ang mga babayeng sipat
Pwerting kiat. Pwerting kundat.
Sa mga babayeng sipat.


-- TEODOSIA "Dindin" P. VILLARINO
Toronto, Ontario, Canada

paghipos sa patayng lawas

dinhi sa batoong baybayon
ubos sa takdol nga buwan
nga daw baba sa atabay
asa ta man tagoi
kining sako nga puno
sa tinagod-tagod nga unod
sa gipanghimaraot tang kaaway
dinhi sa hunasan
diin ang huyuhoy
gisuyop sa gahong
nga puno na sa biya nga mga butang
plastic tetrapak dunot nga purol
panit sa saging puan sa bugsay
mahimong lugson
natog pansak kining atong gipas-an
apan malagmit moaslay lang
ang lang-og nga tubig
dinhi niining masanag
nga kagabhion sa kalag
ang atong pamaol nagdagan-dagan
daw mga agukoy
sa lapokon tang kaunoran
sa atong kakapoy
ang atong mahimo karon
mao na lamang ang paghulat
kon unsay unang moabot
ang taob ba
o ang banagbanag


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Koror, Palau

ikalima nga kutaw sa kape

Sama kini sa miaging nag-alindasay nga kagabhion.
Madungog ang pagpanaguto
sa katre sa matag wandog sa imong paghigda.
Pipila nalang ka gutlo
ug magbahas na ang kabuntagon ug hangtod karon
giduslitan paang imong mata sa pagtukaw uban
sa nagkipat-kipat nga lamparilya.

Sa gawas, misiaw kanimo ang timos nga alingising
nga nagpasipala
sa kawanangan kon nganong niining himatyon
nga kagabhion nagtuaw pa
sa pagmaya ang mga iring sa tugkaran.
Sa imong pagkawas sa katre, namasin ka
mawili sa imong pag-inusara. Sa bintana,
dihay mga hulmigas nagsadya, nagparada
sa ilang nabitbit nga grasya. Walay hangin
nga mosuway pagtuhop sa imong galamhan.
Ug walay kriik sa nagnganga nga pultahan.
Sa mabdos nga buwan walay
nag-ibid-ibid kaniya ni bisan
usa ka bituon sa kalangitan.

Ug sa ikaupat nga timpla, kaupat na usab
mibiay-biay sa imong huna-huna
ang saag nga mensahe sa usa ka babaye
nagbalandra sa selpon sa imong bana: "Ramon,
I miss you, I love you." Gibati mo ang kahuot
sa dughan ug sa gihapon padayon ka pagkutaw
sa ikalima nga tasa sa kape bisan sayod ka
nga hagbay ra nahurot ang asukar.


-- GENALYN G. OMAPAS
Cebu City, Philippines

kaugalingon

ang tingog sa Ginoo
nasangit
sa gapiti-piti nga gimok
sa hunahuna,
sama sa mga dahong laya—
nadugmok


(hubad sa balak ni Afaa Michael Weaver)

-- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA

pampagana

adlip sa mangga nga hilaw
gitusno sa ginamos nga mawos

saging nga sab-a nga init pa
gisawsaw sa giahosan nga dayok

daghang pula kaayo nga bisaya nga sili
diha sa aslom kaayo nga suka sa tuba

ingon ana unta ang akong gusto
sa atong panagdulog karong gabhiona


-- RIC S. BASTASA
Katipunan, Zamboanga del Norte, Philippines

sa tiilan sa asul nga bukid ni w. kandinsky

Gipunting ta ang atong mga mata sa asul nga bukid
bisan pa man sa atong kahigwaos,
gilantaw ta ang kaasul sa bukid
nga mao untay makatubos kanato
nga naghatag ug bulok sa atong mga mata
ug kalawom sa atong mga kalimutaw
mga saksi
sa pagsaka sa kurtina sa tubig
sa habog nanga-uphak nga yuta.

Ang kaasul nga bulok sa kalayo
kanunayng wala diha, kanunayng nagpangamay,
maoy atong gitumngan,
nakigsulti kanato
bisan pa man sa atong pagpaka-walay-timik
bisan pa man sa atong pagpaka-amang
kining asul nga mihangop kanato
ug mihatod kanato sa labing kalumo,
bisan pa man sa atong kawala’y kapalaran.

Dili kadtong nagliyo-liyo nga alimpulos sa bulok
nga mobira kanato lahos niining mapa
ngadto sa pikas nga bukid
diin lahi ang mga panan-awon,
ang mga hulagway dili ato
dili kita,
kondili niadtong mga nagpurong
kadtong gipanagnang mga magpapanaw
nga walay mga mensahe o mga pulong alang kanato
gawas sa kagahob sa ilang mga kabayo.


-- ESTER TAPIA
Kathmandu, Nepal

gikan sa o.f.w. ngadto sa iyang asawa

Ang mga babaye diri gwapa ug sexy,
Blond og buhok, puti pa gyod og legs.
Free ang hugs, ingon sab ang kiss
Basta mohatag lang ka og mga beads.

Ug inig panahon sa Mardi Gras
Diri sa siyudad sa Louisiana,
Daghan maghukas nga dalaga,
Magpaso-paso sa kadalanan,
Magpanawag sa mga kalakin-an,
Mora’g namaligya’g balot sa kadaplinan.

Apan wa ko sila panumbalinga
Iyawat na lang mahimuot ka.

Tugnaw kaayo diri, mora’g dagom
Ang hangin manglusot hangtod
Apil ang kabukogan manglagom.

Apan bisa’g lami iyarok, ayaw kabalaka.
Di ko pasagad og habwa sa akong bulsa.

Maluoy ang ginoo, makapalit unya ta
Og lote ug makatukod dayon og puluy-anan
Nga konkreto mora'g tag-iya'g hacienda
Diin dili langyaw ang lunhaw nga balilihan.


-- BERNARD PAGUSARA
New Orleans, Louisiana, USA

tinagutlo

Kabilin

Si Issa, sa iyang pagkamatay, nagbilin*
og usa ka haiku sa ilalom sa iyang unlan.
Kataposang mga pinitik sa iyang kasingkasing.

Kandila

Tibuok gabii, ang iyang kasiga nakighagwa
sa lumalabay’ng hangin.
Ug inanay’ng nagkaupos ang kandila.

Mas

Mas matahom ang langit kon dunay mga panganod.
Mas matinud-anon ang dagat kon dunay mga balod.
Mas buhi ang kadahonan kon dunay hanging molabay.

___________________________________________
* Issa: (Kobayashi Issa) usa sa tulo ka labing bantogang
magsusulat sa Haponanong balak nga haiku

-- URIAS A. ALMAGRO
New Berlin, Wisconsin, USA

piang

Mitadlas na usab
Ang imong panan-aw
Sa karaang hulagway.

Miharong ka sa makausa pa
Sa mibadhas nga kahugot
Sa linambigitay
Nga taodtaod nang gianay.

Ug sa kalit lang
Milagaak ang piang
Sa imong dughan.


-- GINA MANTUA-PANES
Cebu City, Philippines

sa baybayon sa sento otso

Manginhas ko sa mga ulahing tunob sa mananagat
Sa walay kalaay nilang pakigbisog pagbugtaw
Sa kinabuhi, ako makat-on pagpamunit sa
Sa nabiyaang mga tawag sa kilumkilom
Wala ko moanhi aron pagpangita sa
Tun-as nga kabuntagon diin gibun-og
Ang mga sakayan sa pangutana sa katawhan
Kon hain na ang nawala nilang kalalakin-an
Kay kining tanan, tanan, tanan—
Ginadawat man sa mga pinong balod
Aron iuli sa sabakan sa lawod isip halad nga buhi
Tadlas sa kaparat sa ilang mga singot
Wala baya ko moanhi aron mangitag hustisya
Sa punoan sa mga bakhaw batok sa dagkong
Panagatan nga naghimong awaaw sa hunasan
Tungod kay nia ko aron mohubad sa tigmo
Nga nahimo lamang kahilom sa kisaw
Sa naglantong nga taobon.


-- OMAR KHALID
Medellin, Cebu, Philippines

alang sa estudyanteng buros

Nakahinumdom ka pa ba
sa dugokan nga imong gibahakhakan
dihang nagleksyon kamo mahitungod
sa reproductive system? Mao kadto
ang higayon nga walay gaduka
sa inyong kiat nga saring.
Makapanghupaw lang ko
nganong wa ka makat-on sa gitudlo
sa inyong maestra. Tingali
nakahinumdom ka ining leksyona
samtang gitayhopan niya
ang imong tiyan. Ug misulod usab
ang gisulti sa lain nimong magtutudlo:
Practice makes perfect.
Sayop seguro ka dihang nag-exam mo
aning maong topic. Ug mag-exam na sab mo.
Nahadlok kang mahagbong.


--ROMEO NICOLAS BONSOCAN
Carcar, Cebu, Philippines

ballpen milapos sa bagolbagol ni yen-yen

Adunay pulongbay gumonhap bungotong pasahero
Kahibulongang kasakay sa biyahe nga baligho

Adunay balaanong rason ang matag pangatagak
Sa mga balhibo sa pako sa anghel nga miagak

Aduna nay ulohan umaabot obra-maestra
Lalang sa ballpen dulog sa utok mong wala unsaa

Yen-yen!


-- MELQUIADITO M. ALLEGO
Palm Harbor, Florida, USA

sa imong pagbiya

Nabati mo ba kaha ang pagdanguyngoy sa akong dughan
samtang miduyog ang sonata nga "After All"
sa taxi nga atong gisakyan. May kamingaw bang mihinay
paghabol sa atong nagtanday nga kamot sa dihang
inanay kita nga gitulod paduol sa pantalan.

Ayaw lang katingala kon sa matag pahid
niining panyong puti di ko kaako kanimo sa paglingi.
Gilangay nato ang nahabiling gutlo sa panaad
atubangan sa barko nga gasenyas na og pauli.

Napagaw nga nanitsit ang kapanganoran,
pwera bisita, pwera bisita, pwera bisita.
Nanghasi ang dagat nga nagtumod
kanimo palayo sa akong gitindogan.


-- GENALYN G. OMAPAS
Cebu City, Philippines

kilumkilom sa banika

Hilom nga nagsud-ong ang tigmo sa iyang bayhon. Gihablon niini ang kagabhion
Taliwala sa walay kisaw nga hut-ong sa bagakay.
Adunay kahuyang nga walay nakamatikod
Didto, sa banig sa kasagbotan.

And mga baka daw estatuwa, walay pupamilok ang berde nilang mga mata.
Sa gabiing malinawon hinay-hinay silang magpatighulog ngadto
sa tubig.
Ug ang linaw nagsapwang og higanteng kutsara
Nga gidaitol sa ilang mga simod.


(Hubad sa Iningles ni Robert Bly sa orihinal
nga Swedish ni Harry Edmund Martinson)

-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Koror, Palau

tungaw

nanghambog ang tungaw
nga bisan sa iyang kagamay
kun kawalay-hinungdan
mahimo niyang pahubagon
ang itlog sa dakong aliwas
sa galawod nga lasang


-- RIC S. BASTASA
Katipunan, Zamboanga del Norte, Philippines

tingpamulak

Unsa’y tumong, Abril, sa imong pagbalik na pod?
Dili paigo ang katahom.
Dili na ikaw makapahilom nako sa kapula
Sa gagmayng dahon nga tagokon sa pagbuka.
Kahibalo ko sa akong nasayran.
Init ang adlaw sa akong liog samtang gamatyag ko
Sa mga tunok sa crocus.
Humot kaayong simhoton ang yuta.
Dayag nga wala’y kamatayon
Apan unsa’y kahulogan ana?
Dili lang kay ilawom sa yuta ang utok sa mga tawo
Gikaon sa mga ulod.
Ang kinabuhi sa iyang kaugalingon
Wa’y yamo.
Wa’y sulod nga tasa, hagdanan nga wa’y alpombra.
Dili paigo nga matag tuig, lugsong niining bungtod,
Ang Abril
Moabot sama sa buringog, gayawit ug gasabwag og mga buwak.


(Hubad sa balak ni Edna St. Vincent Millay)

-- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA

magtiniil ko kon manginhas

(tubag sa balak "Sa Imong Paghilak" ni Raul M. Figues)

Inig hunas unya
Manginhas ra gihapon ko
Nga magtiniil. Pasagdi lang
Kon motyabaw inig
Katunok sa nagtikangkang
Nga mga tipaka
Sa mga kinhason
Nga hagbay rang gibiyaan
Sa mga umang, o kaha
Masamad sa mga sisi,
Nagpangamay, nagsiwil.

Unsaon, ampay man
Ang init-init ug halang halang
Nga sinabawang kinhason
Pakapinan og lawom,
Dili matugkad nga pahiyom
Sa akong tupad.


-- GINA MANTUA-PANES
Cebu City, Philippines

ambayan

Pagpamalak—
apan unsa man gyud nga matanga sa butang kining pagpamalak?
Mas daghan kay sa usa ka tay-ugong mga tubag
ang nasukamod gikan pa sa unang higayon nga kini gipangutana.
Apan wa ko kini hisayri ug wa ko hisayri apan mokapyot ako niini
nga ingon sa usa ka lumoluwas nga ambayan.
-- hinubad gikan sa balak ni Wislawa Szymborska

Sa akong pagsaka-kanaog
sa hagdan
sa akong mga adlaw,
ako usab nga gikinahanglan
ang samang ambayan.

Ambayan—
nga akong kagunitan
sa samang kahugot,
bisag hawan ug way makasabod,
bisag basa o danglog,
o puno sa mga abog
ang mga ang-ang.

Ambayan—
nga bisag way amihanan o habagatan
way silangan o kasadpan,
mosilbing usa ka aguhon*
nga motabang pagtultol
sa tumong nga akong gipadulngan.

Ambayan—
nga sa higayon nga ako mahulog
ug ipadpad sama sa usa ka gamay’ng dahon,
Dali kong kakuptan
Sa akong pagbangon.

________________________________
* aguhon: compass

-- URIAS A. ALMAGRO
New Berlin, Wisconsin, USA

tugpa

sa imong paglupad
mahimong mapadpad ka
bisan asa

apan timan-i ang bayhon
sa kapunawpunawan
nagbabag


-- RAUL M. FIGUES
Oslob, Cebu, Philippines