orasyon

Sa takna nga mag-ilog ang kahayag ug kangitngit
Pasayloon sa yuta ang kasaypanan sa langit.


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Dubai, United Arab Emirates

alang sa minghoy nga buot maghikog

Nindot unta. Nagyampungad niya ang mga balod,
Nasangad sa kabatoan tidlom sa iyang panghupaw.
Naa, nagtambo ang mga kuko sa iyang tiil sa simod
Sa pangpang. Gisupsop siya sa iyang kamingaw
Samtang gapanilap ang hangin bagnos sa hunasan
Sa iyang dughan. Tua sa pikas baybayon ang pista,
Ug tadlas sa koral sa kagabhion ang bayle layatan
Unya sa mga hubog. Ay, kuratsa! Sama anang buta
Nga labyog sa mga kabog. Nindot unta sa iyang ulo
Sila mobatog. Mohunghong niya unsaon pagharong
Sa kangitngit sa higayon nga kaugdawon ang pabilo
Sa paglaom. Molutaw ra ang adlaw gikan gapiyong.

Ang kab-ot sa kasakit di lapas sa usa ka kumingking
Kon taas og gaway ang kugita sa iyang kasingkasing.

-- MICHAEL U. OBENIETA

Topeka, Kansas, USA

sa akong maestrang hilig mokaon og pakwan

(aproprisyon sa balak ni Gary Soto)

mao ning mga ngabila ang nakita nako ron sa
bangketa nga kon tingklase labihan
kaayong mangasaba namo kanang
magsige mig duwag takyan, dampa, bato-lata

mao gyod ning mga ngabila ang kanunayng
magpuwa, lupig gani ang kapuwa sa
dagat nga gitabok sa
karaang mga esraylita

mao sab ning mga ngabila ang nakit-an kong
milakra sa silingan namong ulitawong
mas guwang pa sa karaang akasya sa eskina

pastilan, bisan unsaon nakog habwa
sa malisya kining handurawan
ang pakwan nga iyang gibirahan
lupig pay nakigtigi si kinsay unang higul-an
tandi sa taliabot nga uwan…


-- OMAR KHALID
Medellin, Cebu, Philippines

balak sa uma

(hubad sa Iningles nga balak ni Gary Soto)

Dihang ang kapatas mitaghoy
Ang akong igsoon ug ako
Mipas-an sa among mga piko,
Mibiya sa uma.
Mibalik kami ngadto sa trak
Nanagsultihanay
Sa sinaksak nga Iningles, sa sinaksak nga Kinatsila
Bahin sa mga kalan-on sa mga restawran
Sa mga ticket sa mga sayaw
Nga di namo maabot ning among mga sweldo.

Gikan sa gupok nga bintana sa trak,
Nakita ko ang mga dahon sa mga punoan sa gapas
Daw mga gagmay’ng kamot
Nga nanagkaway sa pagpanamilit.

Gihubad ni:
-- URIAS A. ALMAGRO
New Berlin, Wisconsin, USA

ang balak nga dili mahuman

adunay misulod sa akong baba
mga pulong
nag-ung-ong

nabuak ang mga pulong
nahilis sa akong dila
karon ania
buot mogawas
kining akong mga alibangbang

mitugpa sa akong ngabil
susama ako
anang bulak nga waling-waling

ang mga pulong nahimong pak-an
milupad ug mibatog
layo kanako
sa laing mga tanaman

-- RIC S. BASTASA
Katipunan, Zamboanga del Norte, Philippines

unsaon pag-ihap

1
Gitudloan mi ni Nanay unsaon pag-ihap,
sugod sa one kuyog sa kumingking.
sunod ang two sa tudlo nga naay singsing
hangtod nga nahurot ang amoang mga tudlo
pagka twenty apil ang mga kumagko.

2
Unya dili ra diay kutob sa tudlo ug kumagko
ang imong maihap sa mga numero
apil ang jolen, trak-trak ug lastiko
nga kon akoang maihap og sakto
hatagan dayon ko ni Tatay og peso.

3
Nilabay ang mga adlaw, buwan ug katuigan,
dali ra kaayong maihap kining tanan.
Ug, tungod ni Ma'am, akong nakat-onan
nga kining mga numero puwedeng magmartsa
hangtod kuno sa walay kahangtoran.

4
Ambot nganong wala gyod tawon mi gitudloan
og unsaon pag-ihap sa among amahan--
Sa gisugdan ni Nanay nga one
ug sa kanindot sa gitudlo ni Ma'am
sa pag-ihap sa walay kataposan.

5
Apan, Tay, kahibalo man unta ka
ug unsa ko kamaayong moihap
bisan kon unsa pa kataas ug kadaghan
ug unsa pa kalayo ang utlanan--
nganong nibiya man ka

sa kwarenta y kwatro ka pa lang?


-- JONATHAN P. UBALDO
Okayama, Japan

déjà vu sa xanadu

Bene vixit qui bene latuit.
-- Ovid

The image of myself which I try to create in my own mind in order that I may love myself is very different from the image which I try to create in the minds of others in order that they may love me.
-- W.H. Auden

I

Ang kinabuhing tinago mao ang kinabuhing
imong nakalimtan, dili ang kinabuhing dili nimo
gustong masayran sa uban. Tungod kay kini
wa nimo kalimti, kini nga kini, nga maoy imong
gipangandoy. Sa ato pa, kay kini gitago gikan
sa tanan, ang kinabuhing tinago dili makita,
bisan tuod kini nakit-an na. Ug dili nimo lang.

II

Sa imong pagpara sa sakyanan nga maoy
mohatod kanimo sa padayon mong pagpanaw
paingon sa wa pa hisayri sukad masukad,
ni bisan kinsa, ang wa pa mahitalang katuigan
mipatim-aw isip panultihon nga giyamyam
nga wa sa lugar sa usa ka suod mong higala,
nga niya pa nakuha baya niya gikan nimo,
dugay na. Nakapahiyom kang nagpalandong
unsa diay kalantip ang linghod mong utok,
apan sa tinuoray wa kay nahinumdoman.
Kini mao ang tinuod nga kinabuhing tinago.

III

Hinuon, nahinumdom kang nagdungawdungaw
atubangan sa mga ihawan, tagsatagsa, sa
tanang mga merkado sa tanang mga siyudad
nga imong napuy-an, nangitag unod sa dapidapi,
tibuok o bisan usa lang ka hiwa, kansang
kolor ug grano tin-aw sa imong alimpatakan,
apan wa gyod nimo ni hipalgi. Aha. Kabahin
ba kaha usab diay sa kinabuhing tinago
ang mga butang nga wa pa nimo hipalgi?
Ang mamaligyaayg karne mohaylo kanimo
ginamit ang bakak o lipatlipat, inubanag
pabudlot sa simod ug pasakasaka sa ubol-ubol,
sa kayabkayab sa tabontabon ug wirigwirig
sa tudlo, apan dili nila malingla ang imong
ilong. Ang kinabuhing tinago nagpabiling
tinago, nga way si kinsang makasingo,
ug dili mahaylong motaliwan sa imong bugan
o sa laing mas hilan nga bahin sa imong lawas
diin kini nagmalinawon. Nahitabo ba kaha
gyod kini, diing dapita sa kalibotan, kanus-a,
kinsay nasayod, unsay angay kong tuhoan.

IV

Inubanan sa pagsalig, o namula ang nawong,
mibalik ko sa hawanan sa kaguliyang ug
nakigsangga sa lango ug nagkadusingot
nga mga kargador nga uban sa way-hugas
ug kagalkal nga mga sakyanan mipagimok
sa abog—samtang inanayng nagkalawom
ang asul sa langit ug ang akong bag-ang
nahumkan ug nangandam nga matagak sama
sa samdan nga gihay sa aplod nga rosas.
Nangatagak usab ang mga panganod, luspad
nga mga kamot, mana gikan sa langit nga way
protina o panumdoman. Ginamit ang parat
kong mga tudlo gihinol ko ang nanghubag
kong lagos, nga hinayhinay kong gipislit
hangtod dili na maantos ang kasakit, apan wa
lang gihapoy pulong o bayhon nga mibalik
pagpasunding sa akong alimpatakan. Wa koy
nadungog, way nakita. Unya mipiyong ko
aron mabatyagan ko sa tuman ang pagtidlom
sa akong mga tiil sa hawot nga kangitngit.

V

Ginoo ko, nahisalaag na sab ko sa katunggan,
bulingot ug mahadlokon ug nag-inusara,
ang gikumkom kong mga kuha nga pasayan
nagpahipi sa akong palad daw sad-ang putos
sa bakak ug pasumangil. Hayan, sa tun-og
ug basa nga kahilom sa kilumkilom sa akong
pagpauli, banhigan na sab ko sa mga timos
nga buot molublob sa akong dalunggan ug
motulisok kanako sa akong pagkamatinumanon.


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Dubai, United Arab Emirates

labaw ang langayan

Bisan tuod makadagma

ug makahangos ang tuyok

sa tibuok kalibotan lahos

sa tumoy sa mga kuyamoy
sa taknaan diha sa bungbong

wala magkapuliki ug wala

manumbaling ang tiki

nga akong gihangdan
samtang nangatagak

ang mga gutling, natamakan

ug nipilit sa akong kiting.


-- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA

sa isla sa mactan

Ang mga pulong

nga gipaskin didto sa bungbong

sa mahalon nga kan-anan nagkanayon:
Ginadili ang panigarilyo dinhi.

Ang dagat nga makit-an
lapas sa bildo nga bintana
ning panahon sa bagyong naghaguros
adunay kawhaan ug usa ka lilo.

Diin mapalit ug matilawan

ang pagkaong langyaw,
ang mga batan-on naglipaylipay
bisag dili makapabulhot
kuyog sa mga kanta
ug sa botelya sa San Miguel Beer
nga maoy nilumos
sa kahigwa-os sa mga nagpuyo
taliwala niining unos.

-- MARIA VICTORIA BELTRAN
Cebu City, Philippines

tagolilong

gamay pa ako
dihang akong ningdunggan
ang mahitungod sa langgam
nga tagolilong

ginaingong mogawas kadto
inigkagabii
molupad, mobatog
ingon sa laing mga langgam
apan way bisag usa’ng nasayod
kon unsa
ang iyang gidak-on
o ang bulok
sa iyang balhibo

mahimong imong sulayon
pag-alaw, pagduol
ang gigikanan
sa iyang tingog
apan daw maseguro’ng
mao ray imong hiabtan
ang kasikas
sa iyang pagkahanaw

ginaingon usab
nga dihay pipila ka mga palaran
nga gitugahan
og mutya
niadtong misteryoso’ng langgam
nga samtang sila nagkatulog
giitlogan ang ilang mga palad
ug sila gihatagan
og mga gahom
nga lisod katuohan
kini mahimong estorya lang
nga giasoy-asoy
ug way igong kamatuoran

mao ray akong natino
karon
ning nag-anam tang pagkatigulang
nga wa gyuy bisag usa kanato
nga makadungog
ni makakita pa
sa langgam nga tago-
lilong
nga bisag ato pang balikon pag-adto
kadtong mga kakognan
ug mga kalibonan
ug atngan ta
sa matag gabii
di na gyod nato hikaplagan pa
kadtong mga dapit
nga kaniadto
maoy iyang gipuy-an
kay lain na man
ug wa na karon didto
kadtong lunhawng mga sanga
sa atong panumdoman
nga kanhi
maoy iyang gibatogbatogan

-- URIAS A. ALMAGRO
New Berlin, Wisconsin, USA

ang pag-awat

miabot ang pintor
mikuha sa iyang mga kahimanan
ang mga bulok nga iyang gihapnig sa iyang mga palad
ang brutsa nga iyang gihulom, gitagaan og kinabuhi

sa iyang lig-on nga mga tudlo

molihok na ang iyang kahanas sa pagmugna
ang tawo sa daplin sa baybayon

ang larawan sa tawo nga nagpungko

sa daplin sa baybayon
dili na ang tawo kon dili ang tawo

nga giawat sa iyang kahanas sa pagpinta
pukawon ang atong mga pagbati

sa mga bulok sa iyang panit
wala na kini giputos nga mga unod

ug ang mga unod wala na magtabon sa mga bukog

dakong patag na ang tawo nga atong nahimamat
dili na siya ang bukid, ang sapa, ang dagat
usa ka debuho, nga usahay labing mahal pa gani

sa tinuod nga tawo nga nagpungko
didto sa daplin sa baybayon
puli sa tinuod ang giawat-awat
puli sa tinuod ang mga bakak

nga karon labing bililhon

bakak kana, kay dili na kana kadtong

tawong adunay daghang balahibo ang iyang paa
kadtong init og ginhawa,

kadtong imong gihapuhap, kadtong namatay
nadugta, ug sa kataposan gilumotan sa kalimot


-- RIC S. BASTASA

Katipunan, Zamboanga del Norte, Philippines

matag adlaw sa pagpamalak

Nganong ang adlaw adunay igong higayon
sa iyang pagsubang ug pagsawop?

Nganong galurat siya tungod sa atong alimpu'
sa panahon sa udtong tutok?

Nganong ang iyang kainit
daw kamras sa pagsulay
bantang sa gipaningot nga agtang
nga may gidangason na tungod sa
katuigang dili na malilong?

Samang dangas nga panglantaw
sa usa ka takos nga balak
sa usa ka uyamot nga magbabalak
nga nanghawid lang sa iyang kaugalingon
ug sa gugmang iyang hinagiban
sa iyang paglakaw paingon sa unahan
subay nianang baybayong balason
gimingaw, apan nahimong
makusganon sa iyang pagkahiagom
sa gugmang iyang giangkon.


-- HAZELEN C. COBOL
Argao, Cebu, Philippines

moluhod lang gihapon ang malapason

Kon matawo ko pag-usab,
tabyogon na pod unta ko
sa duyan sa pagpakasala.

Wala unta’y laylay
nga mopahilom
sa akong alindasay.
Sama unta sa agulo
sa gigul-an ang akong
katapusang ginhawa.

Ug dili unta ko motagam
sa kahinam sa pagkamang
padulong nimo. Ay, Ginoo!


-- MICHAEL U. OBENIETA
Topeka, Kansas, USA

ulan

alang sa usa ka bata

Alma, nagbakho ka ba tungod kay ang tugkaran
Gisanapan sa way hunong bunok sa ulan?
Ulan, sama sa mga butang tawhanon, nimo
Gikabalak-an, sa linghod pangisip, nimo mahimo?
Ay! samtang ang kasingkasing nagkalagas
Mahisalaag kini sa talan-awong kutas
Ngadtongadto, ni makalingkawas sa panghupaw,
Bisan sa lunop tibuok kapupud-an molutaw,
Mohilak ka usab, ug nga ikaw nasayod, motuaw.
Ayawg usisaha, Inday, kon unsay ngalan:
Ang tanang tinubdan sa kasakit way kalainan.
Ni baba, ni salabotan, way ing makabungat
Unsay sa kasingkasing gikabig, sa kalag gikalawat.
Ang tawo mag-antos kay natawo man,
Si Alma maoy hinungdan sa imong pagbangotan.

(gikan sa Iningles ni Gerard Manley Hopkins)

-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO

Dubai, United Arab Emirates

kanta sa haring gangis

Paminawa ang langas nga sonata
sa kilumkilom nangharana,
nangita og mapangasawa
nihagit sa uban nga buot mosalida.

Inig duol sa iyang hinigugma
mohilom ang iyang gitara
apan ang lanog sa iyang kanta
daw parayeg ni Maria Clara

Sa dihang ang mga nota molanog
kuyog sa kasaba sa dalugdog
managan ang tanang buyog
kay dila ra nila ang walay labod

Ug sa dihang siya makigdulog
kay ang gugma gisaulog
ang taginting sa iyang bagting
makigdungan sa mga salingsing.


-- MARIA VICTORIA BELTRAN
Cebu City, Philippines

kon mahimo pa, uban ning balaka, padad-an ko unta usab ikaw og pula'ng geranium

Kay buot ko ikaw’ng pahinumdoman
Sa pula’ng mga gihay
Nga bisag asang dapita
Ning lapad tang kalibotan,
Ang dugo
Managsama. Managsama
Sa ilang kapula
Ug managsamang naglatay
Sa kaugatan
Sa atong mga pangandoy.

Ug buot kong ipadangat diha kanimo
Sa pula’ng mga gihay
Ang pinitik sa dughan
Ning tinaglang mga adlaw
Sa ting-init,
Nga sama sa atoa
Way hunong
Bisan sa atong pagpulaw
O sa atong paghikatulog.

Ug labi gyud, buot kong ipaila kanimo
Ang bulok sa mga pulong
Niadtong way mga tingog
Ning atong kalibotan,
Nga bisag asa kitang dapita
Atong madungog
Ug hisabtan
Kay gilitok man
Sa ilang mga gihay, sa ilang mga bulak.

-- URIAS A. ALMAGRO
New Berlin, Wisconsin, USA

amnesya sa banggiitang terorista

Di ba kada Lunes man ta magsakay?
Kadto ganing kausa naabtan tag brawn-awt
Sa may elebeytor
Kadtong gialaan kas guwardiya
Nga kauban sa mga namomba sa Gaza
Unya gipasimhot sa mga iro imong mga gamit
Unya misamot ang duda
Unsaong nasingohan imong ginamit nga pasador
Kon wa pa lagi ka nako luwasa
Mobuto gyod tong dala nimong bomba

Nalimot na gyod lagi ka.
Labi na ron nga kuyog nimo imong uyab
Di na gyod ka kaila nako.
Nalimot na gyod lagi ka.
Nako.


-- OMAR KHALID
Medellin, Cebu, Philippines

pahimangno sa suhitong labandera

Kuskosa ang kwelyohan
sa imong gibati. Kon di
madala'g kuskos, gamitig Xonrox
aron mahilis ang lama niini.
Unya dayon bagnosi'g netbag
kon di madala'g kinamot. Pwede pod
pataud-taoran nimo, ihumol og gamay

aron mahumok. Unya tan-awa gyod

kanang kinadak-ang lama sa may

dughan. Sa tan-aw nimo,

makuha pa ba na? Ay, sus,
ayawg lingu-lingo diha! Makuha lagi na.
Gamiti'g lemonsito, unya iladlad
sa init. Ipa-atbang ang lama
sa nagbudlat nga kalimutaw
sa adlaw. Ayawg kauwaw,
bahala'g bugal-bugalan ka nila,
iladlad na. Ayaw itago kay
mogahi hinuon na'g samot,
mogamay hinuon ang tsansa
nga makuha ang mantsa.


-- JONA B. BERING
Tuburan, Cebu, Philippines

ilubong ako ayaw, inday

Ilubong ako ayaw, Inday, sa mingawng sam-ang sa kalimot.
Hinumdoming way laing nagmahal kanimo sama kanako.
Gugma kong nag-uros-uros sa bilahan mo manuhotsuhot.

Kasingkasing ko imong gihiwa, giasinan ug gikumot
Sa taknang ikaw takulahaw lang kanako magsukosuko.
Ilubong ako ayaw, Inday, sa mingawng sam-ang sa kalimot.

Nganong bisag ang akong anino imong gipanghimaraot?
Sa hait mong tinan-awan ako malumoy unya moluko.
Gugma kong nag-uros-uros sa bilahan mo manuhotsuhot.

Bagaybay sa akong kasingkasing sa kahigwaos gikutkot
Kon dyutayng pamarayeg mo dili ko dihadiha mahimo.
Ilubong ako ayaw, Inday, sa mingawng sam-ang sa kalimot.

Kon sad-an kong nahigugma, nan, andam kong modawat sa silot.
Angkonon ug antoson kong tanan ug maghilak ko sa tago.
Gugma kong nag-uros-uros sa bilahan mo manuhotsuhot.

Pahagdawa intawon og paglaom, Inday, kining alaot
Sa hagip-ot nga dalan sa kinabuhi tang naglikoliko.
Ilubong ako ayaw, Inday, sa mingawng sam-ang sa kalimot.
Gugma kong nag-uros-uros sa bilahan mo manuhotsuhot.


-- VICENTE VIVENCIO BANDILLO
Dubai, United Arab Emirates

nipauli ang sundalo

Nipauli siya sa balay
sukwahi sa iyang paglakaw
duha ka tuig na ang nilabay.

Wa siya'y kalainan karon
sa usa ka baroto nga nakurat
sa kasikas sa dagat.

Dihang gihagit niya ang lawod
nawad-an siya og timon ug napadpad kuyog
sa walay undang nga hapak sa balod.

Ug sa kataposan
nikamang ang sakayan
pauli sa lapyahan.

Nag-apong ang iyang inahan,
nagsakay og purlon sa kiliran

sa iyang lungon.


-- MARIA VICTORIA BELTRAN
Cebu City, Philippines