11.01.2026

gikan mitaliwan ang uyoan sa akong asawa


Gibaligya sa nahabiling banay 
og tag-1,500 ang kada usa sa 20 ka sunoy 
nga iyang hiniktan. Gilat-an nila’g hurot 
ang mga buhi nga Bisayang manok. 
Giihaw ang duha ka binuhing baboy— 
ang usa gilapa, ang usa giasal. 
Nagkumbira sila, nagsadya 
bisa’g nagngulngol ilang mga dughan. 
Aron dili na kuno sila mahasol 
sa paglawog o kaha magsakit paghandom 
samtang padayong moig-ik ug
motuktogaok ang kabuntagon. 


-- JEFF DEL ROSARIO
 
Danao City, Cebu, Philippines

novena alang sa kalag nga wala hinganli


Siyam ka Adlaw nga Pag-ampo Alang sa mga Buhi ug sa mga Minatay 

I 
Alang sa Kalag nga Wala Nato Hingpit nga Nailhi 

MANANABTAN: 
Alang sa kalag kansang ngalan dili nato litokon, 
kinabuhi mga tipik lamang ang atong nasayran, 
kansang mga samad atong nakita, 
apan kansang tibuok sugilanon wala gayod nato masabti. 
Alang sa mga kamatuorang iyang gidala, 
sa mga kamatuorang wala niya isugilon, 
ug sa tanang butang nga dili na nato mahibaloan. 
Mangamuyo kita. 

TANAN: 
Ginoo, hinumdomi siya diha sa Imong kaluoy, 
sama sa atong paghinumdom sa mga tawo nga iyang gibiyaan. 

II 
Alang sa mga Samad nga Nahinumdoman ug Nalimtan 

MANANABTAN: 
Alang sa matag kasakit nga iyang gidala 
nga daw bag-o pa lang nahitabo, 
ug sa matag samad nga tingali iyang nahatag 
nga gidala usab sa laing tawo. 
Alang sa mga pulong nga milungtad 
bisan wala na ang misulti niini, 
sa mga sumbong nga wala malubong, 
sa mga pangayo’g pasaylo nga nangadunot 
hangtod nahimong walay kataposan ang kahilom. 
Mangamuyo kita. 

TANAN: 
Ginoo, hinumdomi siya diha sa Imong kaluoy, 
sama sa atong paghinumdom sa mga tawo nga iyang gibiyaan. 

III 
Alang sa mga Gasa nga Nahimong mga Utang 

MANANABTAN: 
Alang sa kamot nga nanghatag 
apan naglista sa mga gihatag, 
sa kaayong gihimong utang, 
sa pagkamanggihatagon nga nagpaabot 
nga suklian kini og pagkamaunongon. 
Alang sa mga midawat 
ug sa mga mibati nga adunay utang, 
sa matag panaghigalaay nga nagkagamay 
tungod sa gibug-aton sa usa ka utang 
nga wala gayod hisgoti. 
Mangamuyo kita. 

TANAN: 
Ginoo, hinumdomi siya diha sa Imong kaluoy, 
sama sa atong paghinumdom sa mga tawo nga iyang gibiyaan. 

IV 
Alang sa Garbo nga Milungtad Labaw sa Panaghigalaay 

MANANABTAN: 
Alang sa mga dekadang nabungkag 
tungod sa kataposang pulong, 
sa mga sekreto nga gitugyan 
ug sa ulahi gihimong armas batok sa nagpadayag niini, 
sa kadaugan sa kataposang panaglalis 
nga mas dako pa ang gibayad 
kaysa sa kahilom nga unta gipili. 
Alang sa mga wala makahimo sa pagpaubos,
sa mga dili gustong mobalik, 
ug sa mga dugay nang naghulat 
nga adunay motabok sa gilay-on tali kanila. 
Mangamuyo kita. 

TANAN: 
Ginoo, hinumdomi siya diha sa Imong kaluoy, 
sama sa atong paghinumdom sa mga tawo nga iyang gibiyaan. 

V 
Alang sa Gugma nga Nakapasakit sa Gitinguhang Panalipdan 

MANANABTAN: 
Alang sa bata nga gigakos 
ug usahay nasakitan sa maong mga kamot, 
sa gugma nga nasagolan og kahadlok, 
sa pagpanalipod nga nahimong pagpanag-iya, 
ug sa mga pulong nga gisulti diha sa kasuko 
ngadto mismo sa kasingkasing 
nga gitinguhang panalipdan. 
Alang sa mga anak nga kinahanglang motubo 
ug molabaw sa mga samad nga nabilin 
sa mga nagpadako kanila, 
ug sa mga ginikanan nga wala gayod makat-on 
nga ang gugma kinahanglan usab 
mahibalo sa pagpaminaw. 
Mangamuyo kita. 

TANAN: 
Ginoo, hinumdomi siya diha sa Imong kaluoy, 
sama sa atong paghinumdom sa mga tawo nga iyang gibiyaan. 

VI 
Alang sa mga Matahom nga Butang nga Wala Makapuno sa Kahaw-ang 

MANANABTAN: 
Alang sa mga butang nga gipakita 
ug sa mga kawalay-kasigurohan nga gitago, 
sa pagdayeg nga gipangita 
apan dili gayod makatagbaw, 
sa mga matahom nga panagway 
nga wala makapahilom sa dili 
mahimutang nga kasingkasing. 
Alang sa mga nasayop sa pagtuo 
nga ang pagtagad kaluha sa pag-ila, 
ug ang kasina sa uban 
katumbas sa paghigugma. 
Mangamuyo kita. 

TANAN: 
Ginoo, hinumdomi siya diha sa Imong kaluoy, 
sama sa atong paghinumdom sa mga tawo nga iyang gibiyaan. 

VII 
Alang sa mga Mibiya ug sa mga Gibiyaan 

MANANABTAN: 
Alang sa mga mipahilayo 
sa dihang ang pagpabilin nahimong laing samad, 
sa mga gibiyaan ug sa mga mibiya,
sa mga kaminyoon nga dili na maulian, 
ug sa mga panaghigalaay nga nahimong mga yuta 
nga dili na luwas balikan. 
Alang sa mga nag-inusara 
sa matag kilid sa siradong pultahan. 
Mangamuyo kita.

TANAN: 
Ginoo, hinumdomi siya diha sa Imong kaluoy, 
sama sa atong paghinumdom sa mga tawo nga iyang gibiyaan. 

VIII 
Alang sa Lima nga Tingali Motambong 

MANANABTAN: 
Kaniadto, iyang nahisgotan 
nga tingali lima ra 
ang motambong sa iyang lubong. 
Lima ka tawo sa daplin sa lubnganan. 
Lima ka tawo nga maoy mahinumdom kaniya. 
Lima ka parisan sa kamot 
nga magbilin og mga bulak ibabaw sa yuta. 
Wala kita masayod kon 
moabot ba ang lima. 
Wala kita masayod 
kon kinsa ang motindog didto, 
kinsa ang dili moanhi, 
o kinsa ang magbangotan 
nga dili gayod maihap. 
Alang sa mga mosukod sa usa ka kinabuhi 
pinaagi sa gidaghanon sa mga nagtigom 
sa kataposan niini. 
Mangamuyo kita. 

TANAN: 
Ginoo, hinumdomi siya diha sa Imong kaluoy, 
sama sa atong paghinumdom sa mga tawo nga iyang gibiyaan. 

IX 
Alang sa Kalag nga Labaw sa Atong Paghukom 

MANANABTAN: 
Alang sa mga minatay, kansang mga sugilanon 
dili na nato mapangutana; 
alang sa mga buhi, kansang mga handomanan 
dili kanunay magkatakdo. 
Alang sa mga kamatuorang nahitabo, 
sa mga nasaypan, 
sa mga giantos, 
ug sa mga kasakit nga gipahinabo. 
Alang sa mga nakasaksi 
sa pagkabungkag sa usa ka panaghigalaay 
apan wala masayod unsaon kini pagluwas. 
Alang sa mga naglukdo gihapon og kasuko. 
Alang sa mga nakapasaylo na 
apan dili na makabalik. 
Ug alang niining kalaga 
nga wala nato hinganli, 
hinaot dili nato himoong laing higayon sa paghukom 
ang iyang kamatayon. 
Hinaot maabot sa kaluoy 
ang dapit diin matapos ang atong pagsabot. 
Hinaot makakaplag og dalan ang pagpasaylo 
diin mapakyas ang pagpasabot. 
Pahuwaya ang mga minatay. 
Buhii ang mga buhi. 
Ug inig mapalong na ang kataposang kandila, 
inig malaya na ang mga bulak, 
inig makauli na bisan ang lima, 
hinaot magpabilin ang gugma 
diin napakyas ang atong mga pulong. 
Mangamuyo kita. 

TANAN: 
Ginoo, hinumdomi siya diha sa Imong kaluoy. 
Hinaot mabuhian ang mga buhi. Amen. 


 -- GERWIN VIC E. BHUYO
Bangkok, Thailand

Daghang salamat sa mga maniniyot nga gapaambit sa ilang mga hulagway sa Google ug Flickr.